Esnaf ve sanatkarlar ile kobi'lerin sorunlarının araştırılması hk. (10/24)

DEVLET BAKANI MEHMET AYDIN (İzmir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu saatte, konuşmanın da, dinlemenin de ne kadar zor olduğunu biliyorum; dolayısıyla -benim gibi öğretmenlikten geliyorsanız ve hakikaten, bu konuşmanın, aynı zamanda, nasıl bir diyalog meselesi olduğuna da alışmışsanız- yorgun olunan bu saatlerde, tabiî, dikkatlerin durumunu da gözönüne alarak, uzun bir konuşma yapmayacağım.

Evvela, Çanakkale Milletvekilimiz Sayın Ahmet Küçük ve 54 milletvekili arkadaşımız tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilen, ülkemizde son iki yılda yaşanan ekonomik krizden çok derin bir biçimde etkilenen -örgütlü örgütsüz- sayıları 4 000 000'a yaklaşan ve 227 değişik işkolunda faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârımızın mevcut durumlarını tespit etmek, yani bir fotoğrafını çekmek, sorunlarını ve çözüm yollarını belirlemek amacıyla, Anayasanın 98 inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün ise 104 üncü ve 105 inci maddeleri gereğince bir Meclis araştırması açılması hakkında önerge üzerinde kısaca hükümetin görüşlerine temas etmek istiyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepimizin bildiği gibi, esnaf ve sanatkâr ile küçük işletmeler, sermaye ve refahın tabana yayılması, gelir dağılımının iyileştirilmesi ve bu suretle sosyal dengenin korunmasında, ekonomik ve sosyal hayatın önemli unsurlarından birini oluşturan bir kesim; hepimiz bunu biliyoruz.

Esnaf ve sanatkârlar, özellikle işletme sayılarının çokluğu, ülke çapında istihdam seviyesi, bölgesel kalkınma ve gelişmeye katkıları yönüyle de, üzerinde durulmasına değer bir kesimdir, hepimizin malumu.

Bugün, ülkemizde, esnaf ve sanatkârlar, çoğunlukla bağımsız çalışmayı tercih eden, kendi işinin patronu olma arzusu içinde hareket eden ve ortalama 1 ile 9 arasında işçi çalıştıran, hukukî açıdan da bir ortaklık yapısı içinde bulunmayan çok geniş bir kesimi içine alıyor. Esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olan 2 800 000 civarında esnaf ve sanatkârın eğer yanlarında çalışanları ve sicile kayıtlı olmadan faaliyet gösterenleri de katarsak, 4 000 000 insanı ilgilendiren bir alan, bir konu. Bu kesimin aile fertleri de göz önüne alındığında, bu sayının 15 000 000 ile 20 000 000 arasında bir nüfusa ulaştığı, bunun da toplam nüfusumuzun yaklaşık yüzde 20'lik kısmına tekabül ettiği ortadadır.

Ülkemizdeki toplam işletmenin yüzde 98'i, toplam istihdamın yüzde 45'i, toplam üretimin yüzde 37'si, toplam yatırımın yüzde 26'sı ve nihayet, toplam katma değerin yüzde 30'unun, büyük bir kısmını esnaf ve sanatkârların oluşturduğu ve kısaca KOBİ olarak adlandırılan küçük ve orta boy işletmeler tarafından gerçekleştirildiğini de yine biliyoruz.

Değerli milletvekilleri, nitelikleri ve nicelikleri, temel özellikleriyle toplumumuzun sosyal ve ekonomik hayatında önemli bir yere sahip olan esnaf ve sanatkârlar için, Anayasamızın 173 üncü maddesinde yer alan -iktibas ediyorum- "devlet, esnaf ve sanatkârı koruyucu ve destekleyici tedbirleri alır" amir hükmünden hareketle, gereken her türlü tedbirin alınması icap ediyor.

Tarih boyunca, her toplumda, özellikle de sosyal ve ekonomik çalkantıların olduğu, büyük krizlerin yaşandığı dönemlerde bir denge ve istikrar unsuru olan ve bunu defalarca -özellikle ülkemiz söz konusu olduğunda- kanıtlayan esnaf ve sanatkârlar, ekonomik ve sosyal hayata katkıları yanında, hızla değişen bilimsel ve teknolojik yeniliklere kolaylıkla uyum sağlayabilen esnek bir yapıya sahip bulunuyorlar.

Kanaatim odur ki, her kesimin, özellikle bu geniş kesimin hem tarihin süzgecinden geçmiş olan değerleri koruması açısından, ama, aynı zamanda, çağın her türlü yeniliğine açık olması bakımından üzerinde durulması ve bu alanın zenginleşmesi ve gelişmesi için her türlü tedbirin alınması icap ediyor; böyle bir tedbire layıktır.

Yine, biraz önce ifade ettiğim gibi, özellikle Adalet ve Kalkınma Partisinin -ama, zannediyorum, CHP için de aynı şeyi söylememiz mümkündür- görüşü şudur: İstikrar içinde kalkınmanın, temelini esasında yine bu kesim oluşturmaktadır ve bu sebepledir ki, esnaf ve sanatkârlar ile KOBİ olarak adlandırılan, tabir edilen küçük ve orta boy işletmelerin sosyal, siyasal ve ekonomik dengeler üzerindeki tartışılmaz önem ve etkileri nedeniyle, gelişmeleri için hiçbir fedakârlıktan kaçınılmaması gerekiyor, kaçınılmayacaktır. Bu kapsamda, esnaf ve sanatkârların haksız rekabete karşı korunması için 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çıkarılmıştır. Diğer taraftan, bu kesimin örgütlenmesine yardımcı olacak teknolojik gelişmelerden faydalanması yönünde ciddî çalışmalar yapılmaktadır ve yapılacaktır.

1964 yılında yürürlüğe giren ve bugüne kadar yapılan ilave ve değişikliklerle daha da karmaşık bir görünüm kazanan ve günümüzün ihtiyaçlarına cevap vermediği anlaşılan 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununun yeniden hazırlanarak günümüz şartlarına uygun hale getirilmesi çalışmaları tamamlanmıştır. "Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları kanun tasarısı" adı altında çalışması yapılan bu tasarı, ilgili bakanlıklar ile esnaf ve sanatkâr kuruluşlarının görüşü alındıktan sonra nihaî şekle ulaşacak ve Başbakanlığa gönderilecektir. Ayrıca, bu kesimin kullandığı kredilerin toplam kredi hacmi içindeki payı da artırılacaktır ve artırılması için gerekli tedbirler alınmaktadır. Banka cari faiz oranı ile kredi faiz oranı arasındaki farkın karşılanması için, 2003 malî yılı bütçesinden 75 trilyon Türk Lirası ayrılmıştır. Bu farkın karşılanması maksadıyla bütçeye konulan 75 trilyonluk kaynak, esnaf ve sanatkâr kredi limiti de buna bağlı olarak 5 milyardan 10 milyara çıkarılmıştır.

Esnaf ve sanatkârların bilgiye erişimi, bilgisayar ortamında temin edilerek, kullanımı ve eğitimi sağlanmak durumundadır. Bunun için de, özellikle bakanlık düzeyinde önemli tedbirler alınmış durumdadır. Esnaf ve sanatkâr kesiminde ağırlıklı bir yere sahip olan bakkal esnafı ile 54 ayrı meslek kolunda faaliyette bulunan diğer esnafımız, yerleşim merkezlerinde gelişigüzel, plansız ve programsız bir şekilde ticarî faaliyete geçen büyük mağazalar sebebiyle, hepimiz biliyoruz ki, zor duruma düşmüşlerdir; kimileri de, maalesef, kepenk kapatmak durumunda kalmışlardır. Yine, bu konuyla ilgili olarak bakanlığımızın çok ciddî faaliyetleri vardır.

Hükümet programı ve acil eylem planı çerçevesinde KOBİ'lere özel bir önem verdiğimiz biliniyor. Bu çerçevede, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bağlı kuruluşu KOSGEB destekleri yeniden gözden geçirilmektedir ve bu alandaki faaliyetler de hızla sürmektedir. Bu kapsamda, finansman desteği, teknoloji geliştirme destekleri, KOBİ eğitim desteği, istihdam desteği, bilgi sistemleri destekleri, pazarlama destekleri, ortak kullanım atölyeleri ve laboratuvarları, KOBİ bilgilendirme ve tanıtım desteği, danışmanlık desteği, laboratuvar ve test analiz desteği ve proje desteğiyle KOSGEB hizmetleri daha etkin hale getirilmektedir. Bu konudaki çalışmalarda, yakın bir gelecekte önemli sonuçlara ulaşılacak ve bu sonuçlar, hem sizinle hem de kamuoyuyla paylaşılacaktır.

Sayın milletvekilleri, görüldüğü gibi, gerek bakanlık gerek hükümetimiz, esnaf ve sanatkârlarımızın sorunlarına vâkıf bulunmaktadır. Bu sorunları çözmek için de var gücüyle gayret sarf etmektedir. Göreve geldiğimizden bugüne kadar, esnaf ve sanatkârımızın birçok sıkıntısını gidermek için çaba harcadık ve bunların bir kısmında da başarılı olduk. Bundan sonraki çalışmalarımızın neticesinde de, umarız ki, beklediğimiz sonuçlar alınacaktır.

Bu nedenle, Ahmet Küçük ve 53 arkadaşı tarafından, esnaf ve sanatkârlarla ilgili olarak Meclis araştırması açılması talebi, gerek mevzuat açısından gerek başka alanlar açısından yoğun faaliyetlerin devam ettiği bu aşamada, hükümetimizce uygun görülmemektedir.

Bu vesileyle, Yüce Heyetinizi tekrar saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)