2006 merkezi yönetim bütçe kan.tas.(türkiye bilimsel ve tek. araş. kurumu bşk., türkiye bilimler akademesi, gümrük müsteşarlığı, ihracatı geliştirme etüd merkezi, ııı. tur.)

AK PARTİ GRUBU ADINA MEHMET SARI (Gaziantep)Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; görüşülmekte olan Gümrük Müsteşarlığı 2006 yılı bütçesiyle ilgili, AK Parti Grubu adına söz almış bulunmaktayım; Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Sayın milletvekilleri, Türkiye, Avrupa, Asya ve enerji deposu Kafkaslar ile petrolün anavatanı Ortadoğu'nun dibinde, siyasî ve ticarî geçiş noktasında yer alan stratejik bir ülkedir. Hiç kuşku yok ki, bu kadar önemli bir coğrafyaya sahip olan bir ülkede, çok güçlü bir gümrük teşkilatının bulunması da bir zorunluluktur.

Çağdaş bir gümrük idaresi için sadece mevzuatın yenilenmesi yeterli değildir; bu yeniliğin ve değişimin fizikî ve teknik altyapıyla da desteklenmesi gerekmektedir. Özellikle, artarak gelişen iş hacmine paralel olarak, gümrük idarelerinin bina ve altyapı tesislerinin de günümüz koşullarına uygun hale getirilmesi zorunludur.

Bilindiği üzere, sınırlarımızda bulunan gümrük kapılarına ait tesisler, genellikle cumhuriyetin ilk yıllarında inşa edilmiş ve günümüzün artan ihtiyaçlarına cevap veremediği gibi, ülkemizin imajını da olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle, gümrük teşkilatı, son yıllarda, çalışmalarını, gümrük kapılarının yenilenmesi, modernizasyonu üzerinde yoğunlaştırmıştır.

Ancak, bütçe imkânlarıyla bütün bu yatırımların yapılması imkânsızdır. Bu amaçla, gümrük teşkilatı, özel sektörle işbirliği içerisinde, yap-işlet-devret modelini devreye sokmuştur.

Bazı dönemlerde kamuoyunda sık sık uzun araç kuyruklarıyla gündeme gelen Habur Gümrük Kapısı ve tesislerinin yenilenmesi yönündeki çalışmalar sonuçlanmış ve inşaatına başlanmıştır. 2006 Mayıs-Haziran aylarında da inşaatın tamamlanarak hizmete girmesi planlanmaktadır. Bugün ortalama 4 500-5 000 civarında aracın giriş-çıkış yaptığı Habur Kapımızda, yenileme çalışmaları bittikten sonra, giriş-çıkış yapan araç sayısının 6 000 ilâ 7 000 civarında olması beklenmektedir.

Öte yandan, Karkamış Sınır Kapısının modernizasyonuyla ilgili olarak Devlet Planlama Teşkilatından ve diğer ilgili kurumlardan gerekli izinler çıkmış olup, inşaata başlamak için gerekli altyapı hazırlanmıştır. Sanıyorum, önümüzdeki günlerde, Gümrük Müsteşarlığı, bu konuda da çalışmalara başlayacaktır.

Bugün, Gaziantep, 130 ülkeye ihracat yapmaktadır. Öte yandan, 2005 yılı içerisinde İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklanan ülke genelindeki ilk 500 sanayi kuruluşu sıralamasında ve Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından yayımlanan "Türkiye'nin En Büyük 1 000 İhracatçısı" listesinde Gaziantep'ten birçok firmanın yer alması, bu şehirdeki ticarî potansiyeli apaçık ortaya koymaktadır. Bu itibarla, Karkamış Sınır Kapısının modernizasyonu, Gaziantep için, ekonomik ve ticarî bir zorunluluk halini almıştır.

Ayrıca, Suriye'ye açılan Cilvegözü, Gürcistan'a açılan Sarp ve Bulgaristan sınırında bulunan Kapıkule ile Dereköy gümrük tesislerinin de yap-işlet-devret modeliyle yapılması için çalışmalar son aşamaya gelmiş olup, en kısa sürede inşaatlarına başlanıp, hizmete girmesi sağlanacaktır. Bunlara ilaveten, Halkalı Gümrük Müdürlüğünün bina ve altyapı tesisleri de programlara alınmıştır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; dünya ticaretindeki hızlı gelişmeler ve özellikle 11 Eylülle başlayan süreçte, gümrük idarelerine, ülkelerin dışticaret politikalarının şekillendirilmesinden uluslararası terörizm tehdidine, silah ve uyuşturucu madde kaçakçılığından karapara ve kayıtdışı ekonomiyle mücadeleye kadar birçok alanda yeni bazı görevler düşmüştür. Gümrük Müsteşarlığı ise, bilgisayar ve özellikle de yüksek teknolojinin olanaklarından yararlanarak, daha da genişleyen ve zorlaşan bu görevlerini yerine getirmeye çalışmaktadır.

Gümrük İdaresinin Modernizasyonu Projesiyle, özellikle ticareti kolaylaştırma misyonu kapsamında idarenin tamamı bilgisayarlarla donatılmıştır. İlk elektronik imza gümrüklerde dahilde işleme belgelerinde başlatılmıştır. 2005 yılında yeni ilavelerle otomasyona dahil olan gümrük idaresi sayısı 71'e ulaşmış ve Kasım 2005 itibariyle gümrük işlemlerinin yüzde 99'u artık elektronik ortamda gerçekleştirilir hale gelmiştir. 2005 yılı sonuna kadar gümrük işlemlerinin yüzde 100'ü elektronik ortamda gerçekleştirilir hale gelecektir.

Gümrük işlemlerini kolay ve hızlı hale getirmek modern ekonomilerin de gereğidir. Gümrük idaremiz, 190 milyar dolarlık dışticaret hacmine transit ticareti de eklediğimizde yaklaşık 300 milyar dolarlık bir işlem hacmine sahip ülkemizde bürokratik formaliteleri azaltıp işlemleri hızlandırırken, şüphesiz ki, girdi maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle zor durumlara düşen ihracatçılarımız için de zaman ve maliyet açısından çok önemli faydalar sağlamaktadır.

Otomasyonun getirdiği bu yeni açılımların yanı sıra, yasadışı ticaretin önlenmesi yolunda da çok ciddî çalışmalar yapılmıştır. Bugün bu çerçevede gerçekleştirilen en önemli proje, 8 gümrük kapımızda uygulanmakta olan Gümrük Kapıları Güvenlik Sistemleri Projesidir. Avrupa Birliği malî yardım programı kapsamında 2003 yılında başlatılan Gümrük Kapıları Güvenlik Sistemleri Projesinin tüm kara, deniz ve hudut kapılarımızda yaygınlaştırılmasına ilişkin ihale de sonuçlandırılmış ve söz konusu sistemlerin kurulumuna başlanmıştır. Böylece, tüm hudut kapıları kapalı devre televizyon sistemiyle merkezden izlenecektir. Kapılara plaka okuma sistemi kurulacak ve transit geçen şüpheli TIR'ların GPS kurulu araçlarla tüm güzergâh boyunca takibi yapılabilecektir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; gümrük kapılarının fizikî altyapısının yenilenmesinin yanında, ülkemizin kalkınması açısından çok önemli olduğuna inandığım diğer bir konu da, sınır ticaret merkezleridir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerine komşu ülkelere sınırı bulunan illerde sınır ticaret merkezleri kurulması için Bakanlar Kurulu kararı yayımlanmıştır. Bu karar kapsamında sınır ticaret merkezlerinin Artvin, Ardahan, Ağrı, Kars, Iğdır, Van, Hakkâri, Şırnak, Mardin, Şanlıurfa, Hatay, Kilis ve Gaziantep İllerindeki gümrük hatlarında kurulması, ayrıca, bu illere komşu Erzurum, Muş, Bitlis, Siirt, Diyarbakır, Batman ve Adıyaman illerinin de, mücavir alan kapsamında uygulamadan yararlandırılmaları amaçlanmaktadır.

Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde bölge halkının gelir ve refah seviyesini artırmak, istihdam yaratmak ve bölgeye ekonomik canlılık getirmek yanında, gelir düzeyi düşük olan bölge halkının ihtiyaçlarının daha düşük maliyetle karşılanmasını sağlamayı amaçlayan sınır ticaret merkezlerine bu dönemde büyük önem verilmiştir.

Bu bağlamda, Türkiye'nin en önemli sanayi ve ticaret merkezlerinden biri olan Gaziantep'te bir an önce açılacak sınır ticaret merkezi, hem bölgemize ve hem de ülkemiz ekonomisine çok büyük katkılar sağlayacaktır. Bu konuda, Sayın Bakanımız Kürşad Tüzmen'in büyük gayret ve desteklerine, gerçekten, şükranlarımızı sunmak istiyorum.

Bunlara ilaveten, İran'la yapılan görüşmeler sonucunda, Ağrı Sarısu, Van Kapıköy ve Hakkâri Esendere'de sınır ticaret merkezleri kurulmuş, karşılıklı ticarete konu ürün listeleri belirlenmiş ve söz konusu kapılarda ticarî faaliyetlere başlanmıştır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Avrupa Birliğiyle müzakerelere başladığımız şu günlerde, Türkiye gibi stratejik bir coğrafyada yer alan ve gelişen teknolojisiyle birlikte sürekli değişen ve karmaşık bir yapıya kavuşan ekonomik ve ticarî hayatta başarılı çalışmalara imza atan gümrük teşkilatımızı kutluyorum, Sayın Bakanımıza da çalışmalarından dolayı başarılar diliyorum.

Bu duygu ve düşüncelerle, Gümrük Müsteşarlığı 2006 yılı bütçesinin ülkemiz ve milletimize hayırlı olmasını temenni ediyor, hepinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)