Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

MİLLÎ SAVUNMA BAKANI MEHMET VECDİ GÖNÜL (İzmir)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sorulara da teşekkür ediyorum.

Yalnız bir hususu, dün sorulmuştu cevap veremedim, vakit yoktu; o da kamuoyunun çok takip ettiği bir konu: Askerlikten çıkarılan öğrencilerin tazminat konusuydu, bir arkadaşımız sormuştu. Müsaade ederseniz, onu önce, belki vakit kalmaz gene… Komisyondan geçen bir metinle, bir kanun tasarısıyla, bu yüzde 30’lara, yüzde 40’lara kadar düşecektir. Onu şimdi cevaplandırayım müsaade ederseniz.

İkincisi; tersten başlarsak, Sayın Coşkun’un sorusundan “Genelkurmay Başkanlığının görüşü alındı mı?” diye.

Huzurunuzdaki tasarı her ne kadar milletvekili teklifi ise de artı Komisyondan geçmiş ve bir komisyon metni hâline gelmiştir. Komisyondan geçerken her türlü temsilci, Genelkurmayın temsilcisi -ki, Bakanlık aracılığıyla görüşlerini intikal ettiriyor- orada hazır bulundu ve büyük ölçüde de intikal etti. Büyük ölçüde de bunlar Komisyon zabıtlarından görülebilir. Orada temsilcilerinin görüşleri intikal etti.

Sayın Taner’in sorusuna… Sadece, asker kişilerin devlet güvenliğine ve anayasal düzene karşı işledikleri suçlar sivil yargıya açılmaktadır, askerî suçlar ve askerlik görevinden kaynaklanan suçlar askerî yargıda görülecektir.

Sayın milletvekilleri, şu husus fevkalade önemli: Anayasa’nın 137’nci maddesinde kamu hizmetlerinde herhangi bir sıfat veya suretle çalışmakta olan kimsenin üstünden aldığı konusu suç teşkil eden emri hiçbir suretle yerine getiremeyeceği hüküm altına alındıktan sonra son fıkrasında askerî hizmetlerin görülmesi için kanunla gösterilen istisnaların saklı olduğu belirtilmiştir. 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun 14’üncü maddesinde de astın, amirine mutlak suretle itaate mecbur olduğu, aldığı emri vaktinde yapacağı, değiştiremeyeceği ve haddini aşamayacağı belirtilmiş, icradan doğacak sorumluluğun emri verene ait olacağı hüküm altına alınmıştır. Ceza hukukundaki ceza sorumluluğunu kaldıran nedenler incelendiğinde Türk Ceza Kanunu’nun 24’üncü maddesi uyarınca emrin hukuka uygunluğunun denetlenmesinin kanun tarafından engellendiği hâllerde bu emrin yerine getirilmesinden emri verenin sorumlu olduğunun düzenlendiği görülecektir. Muhtelif uluslararası mahkeme kararlarında da askerî ceza hukukunun ve askerî mahkemelerin askerî disiplin sadediyle, bu sebeple muhafaza edildiği görülmektedir. Konuşmacılar istisnaları söylediler, onun için onlara girmeyi gereksiz addediyorum.

Sayın Işık, 28 Şubat 1977; 27 Nisan yargılama… Bu yargılama takdir edersiniz, savcıların takdirindeki bir husustur. Bu konuda bir şey söylemek mümkün değildir. Kaldı ki adliyeye intikal eden hususlarda da bir şey söylemek mümkün değildir.

Sayın Paksoy’un, Özdemir Özok için taziyelerine ben de katılıyorum, rahmet diliyorum.

Sayın Obama’nın ifadesiyle ilgili husus tabii dışişlerinin konusu, şu anda o konuda mümkün olsa da keşke Dışişleri Bakanlığımızın burada görüşünü alabilseydik.

Takdirlerinize arz ediyorum.