Karaman ve konya ovaları yeraltı sularının durumu hk.

MEVLÜT AKGÜN (Karaman)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Karaman ve Konya çevresindeki yeraltı sularının telafi edilemeyecek oranda azalması nedeniyle gündemdışı söz almış bulunmaktayım; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Karaman ve Konya Ovası hızla çölleşiyor; deyim yerindeyse o güzelim topraklar verimsizleşiyor, çoraklaşıyor. Dünyanın küresel ısınma tehlikesiyle karşı karşıya bulunması, iklimlerin değişmesi, yağış miktarlarının azalması gibi etkenlere bağlı olarak ve özellikle bilinçsiz su tüketimi de dikkate alındığında su kaynaklarının hızla tükendiği, enerji maliyetlerinin arttığı ve özellikle yeraltı kuyularındaki su seviyesinin gittikçe düştüğü görülmektedir.

DSİ yetkililerinin verilerine göre, mevsim itibariyle yağış miktarı, ortalama yağış miktarının oldukça altındadır. Mevcut su kaynakları ve nüfus dikkate alındığında, ülkemizde kişi başına düşen su miktarı yılda 1 700 metreküp, su potansiyeli ise 3 700 metreküp civarındadır. Günümüzde, bir ülkenin su zengini sayılabilmesi için, kişi başına düşen su miktarının yılda 10 000 metreküp olması gerekmektedir. Bu rakamlar da göstermektedir ki, ülkemiz, aslında, su zengini bir ülke değildir.

Konya ve Karaman Ovaları, tarımsal üretim açısından Türkiye'de önemli bir yere sahiptir. Ovada yıllık yağışın yetersiz olmasından dolayı, özellikle yaz aylarında, sulama, bitkisel üretim için büyük bir önem taşımaktadır.

Karaman ve Konya Ovalarında, yerüstü sulamaları olan Konya Ovası Projesi, Deliçay Barajı, İbrala Barajı gibi sulama projelerinin bitirilememesi nedeniyle, tek alternatif olarak geriye yeraltı sulaması kalmaktadır. Konya ve Karaman Ovasının su kaynakları açısından yetersiz bir bölge oluşu, mevcut su kaynaklarının etkin bir şekilde kullanımını zorunlu kılmaktadır. Uzun yıllar bölgede yapılan incelemeler sonucunda, çiftçilerin, mevcut sulamasuyu kaynaklarını fazla kullanmakta oldukları, hatta, gelişigüzel kuyular açtıkları görülmekte, bunun da yeraltı su potansiyelinde hızla azalmaya sebebiyet verdiği ortadadır.

Ülkemizde yıllık yeraltı su rezervi 12 milyar metreküp olup, bunun ancak 5 milyar metreküpü tarımsal sulamaya tahsis edilmiştir. Ancak, açılan çok sayıda yeraltı kuyusu ve bilinçsiz sulama nedeniyle, bu potansiyel de hızla tükenmektedir. Sadece Karaman ve Konya bölgesinde 20 000'i ruhsatlı, 20 000 civarında ise kaçak yeraltı kuyusu bulunduğu bilinmektedir. Sulama tekniği olarak açık sulama sisteminin benimsenmesi nedeniyle, zaten kıt olan suyun yüzde 50'si, daha toprakla buluşmadan kaybolmaktadır. Bu nedenle, bölgeyi bekleyen çölleşme ve kuraklık tehlikesinin önlenmesi için, mutlaka acil tedbirlerin alınması gerekmektedir. Doğal kaynakların etkin kullanılarak, tarımsal üretimin artırılması, AB standartlarına uyum ve kırsal alanda yaşayan vatandaşlarımızın gelirinin ve yaşam düzeyinin yükseltilmesi, Türk tarımına hizmet eden her kesimin başlıca hedefi olmalıdır.

Su kaynaklarının etkin kullanılması için bölgemizde alınması gereken tedbirler kısaca şunlardır:

Bölgedeki önemli su kaynaklarından olan Göksu Çayının ovaya akıtılması projesi olan Konya Ovası Projesi, bir an önce tamamlanmalıdır.

Otuzbeş yıldır dillendirilen bu projenin ilk merhalesi olan Mavi Tünelin programa alınması için bizzat talimat veren Sayın Başbakanımıza, bölge halkı adına, teşekkür ediyorum.

Yeraltı suyu kaynaklı projelerde, klasik açık sistemler yerine, modern sulama teknolojilerinin kullanılması hedeflenmelidir.

Suyun bilinçli kullanılmasına yönelik eğitim çalışmaları yapılmalıdır.

Ekonomik sulama yöntemleri olan damlama ve yağmurlama sisteminin hızla artırılması ve bu konuda, gerekirse, çiftçiye teşvik verilmesi gerekmektedir.

İzinsiz, kaçak açılan sondaj kuyuları mutlaka durdurulmalıdır.

Emniyetli rezervin üzerindeki tahsisler mutlaka kaldırılmalıdır.

Su kaynaklarının sonsuz olmadığının bilincine varan bir çiftçi grubu oluşturulmalıdır.

Havzadaki rezervin yetmemesi durumunda yeni su kaynaklarının temin edilmesi gerekmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yapılan tespitler ve bunlara yönelik elde edilen çözüm önerilerinin uygulanmasında gecikme gösterilmesi durumunda, havzada ciddî boyutlara varan su krizinin gündeme gelmesi kaçınılmazdır. Su kaynaklarının korunması ve etkin kullanımı konusunda DSİ yetkililerini ve Enerji Bakanlığımızı, acil tedbirlerle, duyarlı olmaya davet ediyor...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MEVLÜT AKGÜN (Devamla)...bu vesileyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (AKP sıralarından alkışlar)