Doğu ve güneydoğu anadoluda köye dönüş sonrası yaşanan sorunlara ve alınması gereken önlemlere ilişkin

MUHARREM DOĞAN (Mardin)Sayın Başkan, Yüce Meclisimizin değerli üyeleri; doğu ve güneydoğuda yaşanan sorunlar ve acil alınması gereken önlemleri hükümetin bilgisine sunmak üzere şahsım adına gündemdışı söz almış bulunuyorum.

Bugün, İkinci Cumhurbaşkanımız ve CHP'nin İkinci Genel Başkanı -rahmetli- İnönü'yü, ölümünün 29 uncu yılında saygıyla anıyorum. ABD'nin Irak'a müdahalesinin tartışıldığı bu günlerde, büyük devlet adamı, politikacı İsmet İnönü'nün İkinci Dünya Savaşı cehenneminde ülkemizi savaşın dışında tutan tarihî politikasının da bugün için ne kadar önemli olduğunu bilgilerinize arz ediyorum. (Alkışlar)

Doğu ve güneydoğu bölgelerimizde yirmi yıllık terörün yarattığı tahribatlar ve açtığı yaralar, bu bölgelerimizde yaşanan sorunları büsbütün ağırlaştırmış, insanca yaşam koşullarını ise tamamen ortadan kaldırmıştır. Amacım ise, vatandaşımızın, insan onuruna yakışır biçimde yaşam olanaklarına kavuşacağı altyapı ve kalkınma projelerinin oluşturulmasına katkıda bulunmaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; seçim bölgem olan Mardin'de, bugüne kadar, terör nedeniyle 16 000 vatandaşımız köyünü, mezraını terk etmek zorunda kalmıştır. Boşaltılan 129 köy ve 138 mezradan 118 köye ve 64 mezraya dönüş izni verilmiş olup, 11 köy ve 74 mezramız boş bulunmaktadır. Köyüne ve mezraına dönenler, toprağına, yeni sorunlarla kavuşmuştur. Evler ve okullar yıkılmış, elektrik trafoları sökülmüş, sondaj pompaları yok edilmiş, telefon hatları tahrip edilmiştir. Bugüne kadar ancak 34 köye elektrik verilebilmiştir, 84 köy ve 74 mezrada elektrik yoktur. Su ihtiyaçları, taşıma su ve sondaj kuyulardan karşılanmaktadır. Şehir yaşantısına alışmış köylü vatandaşımız; buzdolabı, çamaşır makinesi, televizyon kullanmak en tabiî hakkıdır. Bunun için de, elektriğe ve sondaj pompasına mutlaka ihtiyaç vardır. Aksi halde, köye dönüş sağlanamıyor.

Ayrıca, işsizlik ve yoksulluk gittikçe artacaktır, hayvan üreticiliği de çok büyük miktarda yara alacaktır; çünkü, bölgemizin geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır değerli arkadaşlar.

GAP, güneydoğunun kalkınması için gerçekleştirilmiştir; ancak, proje, Urfa'nın ötesine geçememiştir. Çukurova'nın ikinci konumundaki Derik, Kızıltepe Nusaybin Ovalarına kadar sulama kanalları ulaştırılamamıştır. Bu nedenle, bölgemizde üretim yapan çiftçilerimiz, sulama ihtiyaçlarını, yüzlerce metre derinlikte sondaj kuyuları açmak suretiyle, çok pahalı elektrikle karşılamaktadırlar. Gübre ve işçilik gibi giderleri de eklediğimizde, çiftçimizin ürettiği ürünün maliyeti çok yüksek olduğundan, çiftçi, tefeciye mahkûm edilmiştir. Yoksa, GAP'ın hükümetin programına alınmaması güneydoğunun kaderi midir Sayın Bakanım?!

Enerji Bakanlığı sayaç okuma işini ihale etmiş; ancak, okuma firmaları yetkilileri can güvenliklerini bahane ederek, dairede veya kahvede oturarak gerçek olmayan faturalar düzenlemişlerdir. Yanlış uygulamadan dolayı, hem TEDAŞ zarar görmüş hem de köylü vatandaşımız mağdur edilmiştir. Mardin'de 7 000 aile, kaçak elektrik kullanma suçu isnadıyla mahkemeye verilmiştir. Aynı şekilde, tarla sulaması yapanların da sayaçlarına bakılmadan, enerji kaybı olarak üreticiye fatura edilmiş olup, çiftçi mağdur edilmiştir. Örneğin, 100 dönümü olana 102 milyar, 90 dönümü olana 98 milyar ve 30 dönüm arazi sulayan çiftçiye 29 milyar TL fatura çıkarılmıştır. Bu düzenleme, çiftçiye, tarlasını, traktörünü sattırmaktadır. Buna rağmen, Tarım Bakanlığınca çiftçiye Doğrudan Gelir Desteği Fonundan ödenen 2002 yılı bedelleri henüz ödenmemiştir.

Ayrıca, pamuk desteleme primlerinin de 2000 ve 2001 yıllarına ait olanları da ödenmemiştir.

Doğu ve güneydoğunun ekonomik candamarı konumunda olan Habur Gümrük Kapısının kapalı olması nedeniyle, sadece Mardin'de 52 000 araç çürümeye terk edilmiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)