Yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değ.yapı.hk.(ss.355)

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Erzurum)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısının 4 üncü maddesiyle ilgili olarak söz almış bulunuyorum; hepinize saygılar sunuyorum.

Değerli milletvekilleri, bilindiği üzere, ülkemizde, bugüne kadar görev yapan tüm cumhuriyet hükümetleri, ülkenin kalkınması ve milletin refah seviyesinin yükseltilmesi yolunda yoğun bir çaba içinde olmuşlardır. Yürütülen çalışmalar sırasında, bölgelerarası kalkınmışlık farklılıklarının giderilmesine, geri kalmış bölgelerin kalkındırılmasına özel önem verilmiş, bu amaçlarla bölgesel kalkınma planları yapılıp uygulamaya konulmuştur.

Kalkınmış ülkelerin refah seviyesine ulaşılabilmesinde, ülkedeki yatırımların ve istihdamın artırılması çok büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla çıkarılan, Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi Hakkında 4325 sayılı Yasanın uygulama süresi, bu yasanın 6 ncı maddesi gereğince, 31.12.2002 tarihinde sona ermiştir.

4325 sayılı Yasayla öngörülen beş yıllık süre içerisinde, yasa kapsamındaki illerde yatırımlar için bedava arsa ve arazi tahsisi, Gelir ve Kurumlar Vergisinden muafiyet, işveren sigorta primlerinin Hazinece karşılanması, teşvik belgeli yatırımların her türlü harç, vergi, resimden muaf olması gibi teşvik tedbirleri, yararlanılan illerdeki yatırımlarda önemli artışlar sağlamış ise de, gerek uygulama süresinin kısalığı gerek o tarihlerde ülkede yaşanan terör olayları ve gerekse birbiri ardına yaşanan ekonomik krizlerden dolayı, ne yazık ki, amaçlanan hedeflere ulaşılamamıştır.

4325 sayılı Yasanın yürürlük süresinin, uygulama süresi sona ermeden uzatılmasıyla ilgili çabalarımız, o günkü ekonomik koşullar içerisinde gerçekleştirilememiştir. Hükümetimizin, geri kalmış illerde ve kalkınmada öncelikli yörelerde yeni yatırım sahalarının açılması, buralarda yaşayan insanlarımız için iş ve istihdam imkânlarının artırılması, gelir dağılımının iyileştirilmesi ve diğer bölgelere olan göçün önlenmesi amaçlarıyla bir yasa hazırlığı içinde olduğu bilinmekte ve bu hazırlığın bir an önce yasalaşması, özellikle, 4325 sayılı Yasa kapsamındaki illerde sabırsızlıkla beklenmekteydi. Hazırlanan bu tasarıyla, bazı illerde, vergi ve sigorta primi teşvikleri uygulamak, enerji desteği sağlamak ve yatırımlara bedelsiz arsa ve arazi temin etmek suretiyle, yatırımları ve istihdam imkânlarını artırmak amaçlanmaktadır.

Tasarı kapsamındaki tüm illerin sosyoekonomik kalkınmışlık farklılıklarına rağmen öngörülen teşviklerden eşit şekilde yararlandırılacak olması eleştirilebilir.Özellikle, Doğu Anadolu Bölgesinin, iklimi, her yıl yaşanan ağır kış koşulları, bölgenin coğrafî konumu, hammadde teminindeki güçlükler, pazara ulaşım zorluğu, ilave nakliye giderleri gibi nedenlerle yatırımcılar tarafından tercih edilmeyeceği ve bu nedenle yatırımların, yine yasa kapsamında olan ülkenin orta ve batı kesimlerindeki illerde yoğunlaşacağı, bu suretle, bölgelerarası kalkınmışlık farkının devam edebileceği gerçeğinin dikkate alınması gerekir.

Diğer yandan, 4325 sayılı Yasadan yararlanan ve yeni bir teşvik yasası çıkacağı umuduyla olumsuz ekonomik koşullara güçlük içinde direnerek bir süreden beri ekonomik varlıklarını sürdüren işletmelerin, yürürlüğe girecek teşvik yasasından yararlanacak olması çok olumludur; ancak, ilave istihdamla sınırlı olarak yararlandırılacak olmasında haksız rekabete yol açılmayacak tedbirlerin alınması ve gerekli düzenlemenin yapılması gözden uzak tutulmamalıdır.

Birkısım milletvekili arkadaşımla birlikte hazırladığımız kanun teklifinde, 4325 sayılı Yasada belirtilen teşvik tedbirlerine ilaveten, enerji, Katma Değer Vergisi ve navlun ücretleri teşvik tedbirleri de öngörülmekteydi. Ülkemizin içinde bulunduğu sınırlı ekonomik imkânlarla hedeflenen kalkınmanın sağlanabilmesi ve halkın refah seviyesinin yükseltilmesi yolunda hükümetimizin yoğun bir çaba içerisinde olduğu ve amaçlanan hedeflerin tek tek gerçekleştirildiği halkımız tarafından ilgiyle ve takdirle izlenmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Akbulut, son sözlerinizi alayım.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Yatırım ve istihdamın artırılması amacıyla öngörülen teşviklerin, ülke kaynaklarının elverdiği ölçüde ve ekonomik gerçek ve hedeflere uygun olarak belirlendiği de şüphesizdir; ancak, belirttiğimiz nedenlerle şu hususların dikkate alınması, teşvik tedbirlerinin amacına ulaşmasında önem taşımaktadır.

Yasa kapsamındaki iller için ikili bir ayırıma gidilmesi ve Doğu Anadolu Bölgesinde bulunan illerdeki işyerlerinin her türlü Gelir ve Kurumlar Vergisinden muaf tutulması yararlı olacaktır.

Tasarıda öngörülen beş yıllık süre, söz konusu iller için ve özellikle yapılacak yeni yatırımlar için cazip olmaktan uzaktır, bu sürenin on yıla çıkarılması düşünülmelidir.

Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olan işyerlerine, çalışan tüm işçileri kapsayacak şekilde teşvik tedbirlerinin uygulanması yararlı olacaktır.

Ülkemizdeki ekonomik ve siyasî istikrar nedeniyle, bu yasa, yatırım getirecektir, üretim getirecektir, istihdam getirecektir. Bu nedenle, yatırımların ve istihdamın teşviki amacıyla hazırlanan bu tasarının, kapsam dahilindeki iller ve tüm ülkemiz için hayırlara vesile olmasını diliyor, saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)