İçeriğe atla

22. DÖNEM · 550 SANDALYE

Ara
GENEL KURUL · 110. BİRLEŞİM · PERŞEMBE

Grup önerisi hk.

Mustafa Nuri Akbulut

Erzurum Milletvekili · AK Parti

Genel Kurul, 110. Birleşim · 3. yasama yılı · 9 Haziran 2005 · 1.238 kelime · yaklaşık 6 dakikalık okuma

Kaynak göster

Mustafa Nuri Akbulut (AK Parti), 9 Haziran 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GRUP ÖNERİSİ HK.); konuşma 1.238 kelime.

Mustafa Nuri Akbulut (AK Parti, Erzurum). “Grup önerisi hk”. TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim tutanağı, 9 Haziran 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-nuri-akbulut-22-2005-06-09-grup-onerisi-hk (erişim: 1 Kasım 2026).

Sade metin (Markdown) →

Konuşmanın tam metni

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Erzurum)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; dokunulmazlıklarla ilgili olarak Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun önerisi aleyhinde söz almış bulunuyorum; hepinize saygılar sunuyorum.

Değerli milletvekilleri, dokunulmazlık konusuna, gerçekten, Adalet ve Kalkınma Partisi olarak çok büyük önem veriyoruz ve bu önem nedeniyle, 22 nci Dönem Parlamentonun başlamasından hemen sonra, bu konuda bir Anayasa değişikliği hazırlanması noktasında uyum komisyonuna Adalet ve Kalkınma Partisi adına üyeler belirlenmiştir.

YAŞAR TÜZÜN (Bilecik)Öyle bir komisyon yok!

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Ama, ne yazık ki, bugüne kadar, Cumhuriyet Halk Partisi böyle bir çalışma yapılması hususunda isim bildirmemiş ve gerçekten, ülkemiz için çok önemli olan ve mutlaka düzenlemeler yapılması gereken böyle bir konu, ne yazık ki, yalnızca siyaset malzemesi olarak yapılmak durumunda kalmıştır.

22 nci Dönem Parlamentonun başlangıcından bu yana ikibuçuk yıldan fazla bir süre geçtiği halde, Cumhuriyet Halk Partisinin dokunulmazlıklar konusunda nasıl bir düzenleme yapılmasını istediği, bu konudaki düşüncesinin ne olduğu, yasama sorumsuzluğuyla, yasama dokunulmazlığıyla ilgili olarak nasıl bir değişiklik yapmayı düşündüklerini henüz öğrenebilmiş değiliz.

ATİLLA KART (Konya)Sayın Akbulut, teklifimizi hazırladık, biliyorsunuz.

YILMAZ KAYA (İzmir)Teklif size gönderildi; dünden haberin yok!

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Bu konu ne Anayasa Komisyonunda -ki, ben Anayasa Komisyonu üyesiyim- ne de karma komisyonda dile getirilmiş değil.

ATİLLA KART (Konya)Teklif gönderildi, araştırma komisyonunda konuşuldu.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Bakın, birkaç haftadan beri dokunulmazlık konuşuluyor. Ben bir hukukçuyum, dikkatle dinliyorum; Cumhuriyet Halk Partisi dokunulmazlığı nasıl sınırlandırmak istiyor, ne ben ne sizler ne de milletimiz henüz anlayabilmiş değil.

ATİLLA KART (Konya)Teklifi verdik, gönderdik size.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Değerli arkadaşlar, dokunulmazlıklarla ilgili olarak bu konuda söz söylemek için, öncelikle, dokunulmazlığın ne olduğunu, tarihî gelişimini, dünyadaki durumunun ne olduğunu bilmemiz ve ülkemizdeki tarihî gelişimini çok iyi bilmemiz, rahatsızlıkları tespit etmemiz ve ona göre bir düzenleme yapmamız gerekir.

YAŞAR TÜZÜN (Bilecik)Bunları Başbakana da öğretmen gerekir.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Değerli arkadaşlar, dokunulmazlık konusu, tarihî gelişim olarak taa 14 üncü Yüzyıla kadar uzanan; yani, kökü yüzyıllara kadar uzanan, başlangıçta kral ile parlamentonun çekişmesinden kaynaklanan bir müessesedir.

K. KEMAL ANADOL (İzmir)Meydan Larousse, sayfa 230. Meydan Larousse'tan mı okuyorsun?!

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)14 üncü Yüzyılda, İngiltere'de, bir parlamento üyesinin, kralın masraflarının kısılmasıyla ilgili olarak verdiği bir teklifin kanunlaşması üzerine, bu milletvekili idama mahkûm edilmiş ve mallarına el konulmuştur.

SALİH GÜN (Kocaeli)Kral mı kaldı, padişah mı kaldı bu çağda. Bu çağdan mesaj ver.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Ancak, Avam Kamarasının karşı çıkması üzerine, daha sonra göreve gelen kral bu milletvekilini affetmiştir ve o tarihten beri, İngiltere'de, parlamento açılışlarında Avam Kamarası Başkanının konuşmasıyla bu haklar verilmektedir.

1689'da İngiltere'de Haklar Bildirisine, 1789 Fransız İhtilalinden sonra da Fransa'da verilen bir kanunla kanunlaşmıştır. O tarihten bu yana, yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığı, bütün dünya ülkelerinde, tabiî, ufak tefek değişikliklerle, uygulanmaktadır. Bizde, 1876 tarihli Kanunuesasîyle hukuk sistemimize girmiştir…

SALİH GÜN (Kocaeli)Hâlâ kralla, padişahla uğraşıyorsunuz!

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)… ve o günden bugüne uygulanan, yine dünya literatüründeki durumuna göre, bizde "kürsü dokunulmazlığı" denilen yasama sorumsuzluğu -ki, parlamento çalışmalarında milletvekilinin kullandığı oydan ve sözlerinden dolayı sonradan sorumlu tutulamamasıdır- vardır. Yine, yasama dokunulmazlığı, 1876'da, sadece parlamentonun çalıştığı süre içerisinde, milletvekillerinin parlamentoya gelişlerinin engellenmemesi bakımından yasama dokunulmazlığı vardır; 1924 tarihli Anayasamızda, 1961 tarihli Anayasamızda ve 1982 tarihli Anayasamızda vardır.

SALİH GÜN (Kocaeli)Hangi çağdayız?!

Hâlâ milattan önceden bahsediyor!

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Cumhuriyet Halk Partisi, zaman zaman, cumhuriyetle yaşıt olduğunu söylüyor. 1946 yılına kadar tekparti iktidarı vardı; 1950'de, 1954'te, 1957'de, 1961'de, 1965'te, 1969'da, 1973 ve 1977'de çok fazla milletvekili vardı, hatta, 1977'de, 213 milletvekili vardı; ama, ne yazık ki, dokunulmazlıklarla ilgili olarak bir çalışması olmadı, kaldırılması yönünde bir çalışma yapılmadı.

Şimdi, bugün, demin de belirttiğim gibi, son 22 nci Dönemin başlangıcından itibaren ikibuçuk yıl geçmiş, anayasa değişikliği vermeye yeter milletvekili sayıları var; ancak, ne yazık ki, ortada bir metin yok.

Değerli arkadaşlar, dokunulmazlıklarla ilgili olarak, zaman zaman, Mecliste, sınırlamayla ilgili değişiklik teklifleri gelmiş. Mesela, bununla ilgili olarak, 1997 Şubatında ve 2001 Ekiminde, Parlamentoya gelen Anayasa değişiklik teklifleri, ne yazık ki, reddedilmiştir.

Şimdi, Değerli Cumhuriyet Halk Partisi Milletvekili Atilla Kart Bey, bugün, dokunulmazlığının kaldırılması talebinin dönem sonuna ertelenmesi kararına ilişkin olarak yapılan itirazında, Cumhuriyet Halk Partisi adına yapılan itiraz sonunda, değerli bir milletvekilimizin dokunulmazlığının kaldırılması yönünde itirazda bulunmuş. Kendisi, burada, dava açılana kadarki safhayı özetledi.

Evet, zaman zaman, hepimiz için böyle bir dava açılabilir; değerli arkadaşımız için de böyle bir dava açılmıştır. Ancak, elimde, Eyüp 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2003/224, 2004/20 karar sayılı kararı var. Bu kararda, aynı davayla ilgili olarak, yargılanan 22 sanık var ve 22'sinin de beraatına karar verilmiş.

ATİLLA KART (Konya)Yargıyı niye engelliyorsunuz?! Yargı karar versin!

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Ancak, sözü geçen arkadaşımız Parlamentoya girdiği için yargılamaya devam olunmamış ve dokunulmazlığının kaldırılmasıyla ilgili bir talep var.

YILMAZ KAYA (İzmir)Niye korkuyorsunuz o zaman; niye?!.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Değerli milletvekilleri, şimdi, Cumhuriyet Halk Partisinin -demin de belirttiğim gibi- yalnızca siyasî malzeme konusu olarak yaptığı, dokunulmazlığın kaldırılması hususundaki, kanaatimce, samimî olmayan...

SALİH GÜN (Kocaeli)Bunlara ihtiyacımız yok bizim.

K. KEMAL ANADOL (İzmir)İşte, elimizde var.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Hay hay, tabiî ki alalım. Ben, onu da söylüyorum.

…samimî olmayan tavrı, demin bir arkadaşımızın da söylediği gibi, Parlamentonun masuniyetine, Türkiye Büyük Millet Meclisinin itibarına gölge düşürüyor.

Değerli arkadaşlar, milletvekili seçilmek için şartlar bellidir; yani, şu anda aramızda bulunan 550 pırıl pırıl milletvekilini, halkın gözünde, sanki daha önceden suç işlemiş gibi mahkûm etmeye, bu şekilde göstermeye kimsenin hakkı yoktur.

YILMAZ KAYA (İzmir)Onu siz yapıyorsunuz! Onu siz yapıyorsunuz!

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Kaldı ki, geçen dönem Parlamentoda bulunan partilerden yalnızca bizim partimiz ilk defa seçime girdi, biliyorsunuz. 50 kadar milletvekili vardı. 550 milletvekili Parlamentoya girdi, bunların 500'ünün dokunulmazlığı yoktu. Ne oldu arkadaşlar; bunların hepsi, milletvekili olabilmek için, sabıkasızlık kayıtlarını ibraz ederek girdiler.

SALİH GÜN (Kocaeli)Vicdanda sabıka… Burada sabıka, burada; vicdanda…

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Parlamentoda bulunan milletvekillerimizin hiçbirisi, halkın nazarında, suç işleyebilecek potansiyel insanlar olarak gösterilmemelidir.

Yasama sorumsuzluğu, kürsü dokunulmazlığı dediğimiz yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin parlamentoda millet adına rahatça konuşabilmesi ve yaptığı konuşmadan, kullandığı oydan ve açıkladığı düşünceden dolayı daha sonradan bir tahkikata maruz kalma endişesi duymadan, rahatlıkla milletin duygularını dile getirmesi için kendisine verilmiştir. Yine, yasama dokunulmazlığı, milletvekilleri için, suç ayrıcalığı, kendilerine ayrıcalık tanınan bir müessese değildir. Yasama dokunulmazlığı, milletvekillerinin parlamento çalışmalarına gelmelerinin engellenmemesi için düzenlenmiş bir yoldur ve demin de belirttiğim gibi, tarihî süreç içerisinde aşamalar kaydederek bu hale gelmiştir.

Arkadaşlar, ne kürsü dokunulmazlığı dediğimiz yasama sorumsuzluğu ve ne de yasama dokunulmazlığı dediğimiz dokunulmazlık, milletvekili ayrıcalığı, yalnızca Türkiye'de uygulanan bir müessese değildir. Demin de söylediğim gibi, tarihî süreç içerisinde son şeklini, aşağı yukarı benzer olmak üzere, bu halini almıştır. Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Yeni Zelanda yalnızca yasama sorumsuzluğunu kabul eden ülkelerdir; ancak, Almanya, Belçika, İsveç, Norveç, İspanya, Portekiz, Yunanistan gibi ülkelerde de, yine, yasama dokunulmazlığı dediğimiz, milletvekillerinin Parlamento çalışmalarına engel olunmamasını düzenleyen müesseseler vardır.

Dokunulmazlık, Avrupa Parlamentosu üyeleri için de vardır. Gerçekten, Avrupa Parlamentosu üyesi olan milletvekilleri, Parlamentonun çalıştığı süre içerisinde, kendi ülkelerinde uygulanan dokunulmazlıklardan yararlanırlar. Yine, Avrupa Parlamentosu üyeleri, başka ülkelerde de, Avrupa Parlamentosunun koruması altındadır; işledikleri iddia olunan bir suçtan dolayı, suçüstü halinde yakalanmamışlarsa, asla, tutuklanamazlar.

Değerli arkadaşlar, dokunulmazlık konusunda, gerçekten düzenleme yapılmasına ihtiyaç vardır. Bizim, Anayamızdaki dokunulmazlık, ne yazık ki, milletvekili için amaçlanan korumayı tam olarak sağlayamamakta, diğer yandan, bazı konularda da, olmaması gerektiği şekilde, geniş olarak uygulanmaktadır.

Değerli arkadaşlar, milletvekilinin yasama sorumsuzluğu vardır dediğimiz halde ve 1876 Kanunuesasîden itibaren ülkemizde uygulandığı halde, ne yazık ki, zaman zaman, milletvekilleri kürsüde yaptığı konuşmalardan dolayı suçlanmışlardır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

Metin TBMM tutanağından alındı; ara sözler ve başkanın uyarıları tutanaktaki gibidir. Hata bildir

AYNI GÜN GENEL KURUL’DA

Aynı gün söz alan diğer vekiller

42 konuşma daha · 9 Haziran 2005

42 konuşmanın tamamı →

Bu sayfayı paylaş

X WhatsApp Telegram Facebook