İzmit büyükşehir belediyesi su temin projesi (yuvacık barajı ) hk. (10/4 )

MUZAFFER BAŞTOPÇU (Kocaeli)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; konuşmama başlamadan önce, Şırnak'ta terör örgütünün şehit ettiği evladımızı rahmetle anıyor, yakınlarına başsağlığı diliyorum. Tunceli Pülümür'deki depremde ölen kardeşimize de Allah'tan rahmet, yaralılara da acil şifalar diliyorum.

Ayrıca, aşırı yağışlar nedeniyle zarar gören bütün çiftçilerimize de geçmiş olsun diyorum.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Kocaeli Milletvekilimiz Sayın Osman Pepe ve 23 arkadaşının, İzmit Büyükşehir Belediyesi İzmit Kentsel ve Endüstriyel Su Temin Projesiyle ilgili olarak, projede yapılan hatalar yüzünden Hazinenin büyük kayıplara uğramasının nedenlerinin tespiti için, Anayasamızın 98, İçtüzüğümüzün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince Meclis araştırması istemimiz doğrultusunda, şahsım adına söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bugün size anlatacağım, Kocaelimizin uzun, ince, ilginç, gerçek ve hepsi belgelere dayanan yol hikâyelerinden birisidir. Kısa adıyla Yuvacık Barajı, uzun adıyla İzmit Şehri Kentsel ve Endüstriyel Su Temin Projesi.

Yıllar önce, Devlet Su İşleri tarafından İzmit ve yakın çevresinin su gereksinimini sağlamak amacıyla başlatılan bu proje, 9 Şubat 1987 tarihinde, 15 000 000 dolara GAMA Anonim Şirketine ihale edilmişti. Sekiz yıl sonra, baraj inşaat bölümünün yaklaşık yarısı bitmiş iken, İzmit Büyükşehir Belediyesi, bu projenin bir an önce tamamlanması ve yap-işlet-devret modeline göre yaptırılması için girişimlere başlamış, bu girişimler sırasında, belediye ile Dış Ekonomik İlişkiler Müdürlüğü, İSKİ, Sayıştay, Hazine Müsteşarlığı ve diğer ilgili kuruluşlar arasında çeşitli yazışmalar yapılmıştır. Bu konudan olarak, İSKİ, yap-işlet-devret modeliyle yapılacak bu projede maliyetin çok yüksek olacağını belirterek, bu suyun, İSKİ tarafından, ancak ve ancak zorunlu hallerde alınabileceğini; Dış Ekonomik İlişkiler Müdürlüğü ise, toplam yatırım maliyeti 700 000 000 dolar olacak olan bu projede, belediyenin malî yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğini; Sayıştay ise, 700 000 000 dolarlık bu projede belediyenin, bu projeyi karşılamasının ve borçlanma programına alınmasının mümkün olmadığını ve Hazineye çok ağır bir yük geleceğini belirtmelerine rağmen, Büyükşehir Belediyesi, yapımcı firma GAMA, GÜRİŞ, yabancı şirket Times Water'dan oluşan konsorsiyum, İzmit Su A.Ş, yani, İSAŞ adı altında bir şirket kurmuş ve bu şirkete yap-işlet-devret modeline göre projenin yapımı, yani, yılda 142 000 000 metreküp su temini ve 865 000 000 dolar proje maliyetiyle, teklif alınmadan, ihale yapılmadan, meclis ve encümen kararı olmadan verilmiştir. Tarih, 24 Ekim 1995.

Burada hemen belirtmeliyim ki, projenin bütün olumsuzluklarına rağmen dönemin Başbakanı, Hazineden sorumlu Devlet Bakanı ve diğer üst düzey yöneticilerinin zorlamasıyla yap-işlet-devret kapsamına alınması da ayrı bir inceleme konusudur. Daha işin başında bütün yasalar, maalesef, çiğnenmiştir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; şimdi size, belediyenin bölgedeki su tüketimleriyle ilgili çok ilginç iki yazısından örneklemeler sunuyorum. 5 Temmuz 1993'te İzmit Belediyesi, Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne yazdıkları yazıda, İSKİ'nin 20 000 000 metreküp/yıl su alacağını, Gebze dahil, diğer belediyeler ve sanayi kuruluşlarının 100 000 000 metreküp/yıl su kullandıklarını, geriye kalan 22 000 000 metreküp/yıl suyun finansman riskinin ise, belediye ile şirket arasında paylaşılacağını bildirmiştir. Halbuki, eski bir PETKİM çalışanı olarak benim bildiğim, başta TÜPRAŞ ve PETKİM olarak, bu sanayi kuruluşları, kendi su isale hatlarıyla, Sapanca Gölünden sularını temin etmektedirler; ama, her ne hikmetse, aynı belediye, tam 7 yıl sonra, 14 Temmuz 2000'de şöyle bir yazı yazmış; Yuvacık Barajından 100 000 000 metreküp/yıl su İSKİ'ye, 22 000 000 metreküp/yıl su SEKA, TÜPRAŞ, PETKİM ve İGSAŞ'a, geri kalan 20 000 000 metreküp/yıl su ise, İzmit ve çevresine verilecek demişlerdir. Evet, görülen odur ki, bu projenin fizibilite hesapları hiç yapılmamıştır. Yani, belediye, 1993'te İSKİ'ye 20 000 000 metreküp/yıl su, 2000'de İSKİ'ye 100 000 000 metreküp/yıl su vermeyi kendi kendine planlamaktadır.

Evet, biz, yol hikâyemize devam edelim. Peki, Hazine bu arada ne yapmıştır; Hazinenin bu projeyle ilgili genel müdürlerinin, İzmit Belediyesince kullanılacak dış kredilere garanti verilmemesi uyarılarına rağmen, Hazine Müsteşarlığı, belediyenin yıllık 142 000 000 metreküp/yıl arıtılmış suyun tam ve zamanında satın alınma garantisinden doğan yükümlülükleri yerine getirmemesi durumunda, söz konusu ödemelerin Hazine tarafından üstlenileceğine ilişkin, 19 Aralık 1995 tarihli Hazine garanti mektubunu vermiştir. Artık, Büyükşehirde işler yolunda gidecektir ve nitekim de öyle olmuştur. İşlemler hemen başlamıştır. Belediye, acilen, Hazinenin garantörlüğünde, şirketteki yüzde 15 ortaklık payına karşılık olan 19 500 000 dolar yurtdışı kredisi almış, faiziyle birlikte 22 100 000 dolar olan borcunun ancak 1 600 000 dolarını ödemiş, geriye kalan 20 500 000 doları ise Hazinemize ödetmiştir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bütün Kocaelililerin özlemle beklediği Yuvacık Barajı, 18 Ocak 1999 tarihinde işletmeye açılmıştır; Kocaelililer sevinçlidir; artık, bol, temiz ve ucuz su alacaklardır. Evet, arıtılmış temiz suyu vatandaş beğenmektedir; ama, ah şu su faturaları bu kadar yüksek olmasaydı!..

MEHMET SEFA SİRMEN (Kocaeli)İstanbul'dan da ucuz, Ankara'dan da ucuz!

MUZAFFER BAŞTOPÇU (Devamla)Hem artık herkes biliyordu ki, bu tesisler, 15 yıl sonra, yani 18 Ocak 2014'te bizim, yani ISU'nun olacaktı. İyi de, o zamana kadar, şu taahhüt edilen; ama, boşa giden su paralarını kim verecekti?! Bunu bilmeyecek ne var; tabiî ki, garantör Hazine!

Şimdi gelelim, hepimizin çok ilginç bulacağı sayısal değerlere. Yıl 1999; barajdan yıl boyunca alınan miktar 56 000 000 metreküp, kayıplar 34 000 000 metreküp, kayıp oranı yüzde 61. Yıl 2000; barajdan alınan su 96 000 000 metreküp, kayıplar 55 000 000 metreküp, kayıp oranı yüzde 57.

MEHMET SEFA SİRMEN (Kocaeli)Deprem oldu, deprem!

ALİ RIZA BODUR (İzmir)Dünyadan haberiniz yok!

MUZAFFER BAŞTOPÇU (Devamla)Yıl 2001; barajdan alınan miktar 101 000 000 metreküp, kayıplar 57 000 000 metreküp, kayıp oranı yüzde 56...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)