Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

NECMETTİN ERKAN (Kırşehir)Sayın Başkanım, Sayın Bakanım, Plan ve Bütçe Komisyonumuzun değerli üyeleri, kıymetli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sözlerime başlarken bir teşekkür borcunu ifa etmek istiyorum. Adalet Bakanımız Sayın Akın Gürlek faili meçhul dosyaların üzerine kararlılıkla gitmektedir. Bu dosyaların başında şehit Muhsin Yazıcıoğlu dosyası gelmektedir. Bu dosyalar hem kamu vicdanında derin bir yara hem de devletimizin omuzlarında ağır bir vebaldir. Adalet Bakanlığı bu vebalin sorumluluğuyla Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı kurmuştur. Başkanlık 75 ilde 693 maktulün yer aldığı 638 dosyayı yeniden incelemeye almıştır. Sayın Bakanımızın görevdeki ilk sekiz ayında bu dosyalardan 64'ü aydınlatılmıştır. Milletimizin vicdanında derin iz bırakan bu davalara gösterdiği hassasiyet ve azim için kendisine şükranlarımı sunuyorum. Bu vesileyle, Kırşehir'e duyduğu yakın ilgi, Çiçekdağı'na kurulacak ceza infaz kurumu ve Kırşehir hâkimevi projelerine verdiği destek için Sayın Bakanımıza hemşehrilerim adına bir kez daha gönülden teşekkür ediyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; "Adalet mülkün temelidir." düsturu devlet geleneğimizin özü ve toplumsal düzenin de temel taşıdır. Bu temeli ayakta tutan ise vatandaşın adalete duyduğu güvendir. Bu güven, üç esas üzerine kurulur; hakkını aramak, hakkını bulmak ve hakkına zamanında kavuşmak. Bu üç esasın sonuncusu, yani adaletin vaktinde tecellisi bugün yargımızın en hayati meselesidir. Zira bu mesele vatandaşımız için bir hak, devletimiz için ise anayasal bir yükümlülüktür. Bu yükümlülüklerden biri de davaların en az giderle ve mümkün olan hızla sonuçlanması ilkesidir. Dolayısıyla, yargılama süreci bir verimlilik ölçütünden öte doğrudan bir temel hak meselesidir. Geciken her dava yargının kamusal kabulünü aşındırmaktadır. Adalet Bakanlığımız yargı süreçlerini hızlandırmak için son aylarda mühim adımlar atmaktadır, bu adımların en dikkat çekenlerinden biri de Alo Adalet 135 hattıdır. Bu uygulama sayesinde vatandaşlarımız dava ya da soruşturma sürecinde yaşadığı gecikmeyi doğrudan Bakanlığa bildirebilmektedir; böylece, vatandaşın sesi aracısız olarak yargıya ulaşmaktadır. Unutmayalım ki sesi duyulan vatandaş hem adaletine hem devletine güvenir; bugün görüştüğümüz bütçe, işte, bu güveni sağlamanın bütçesidir. Zira, adalet mülkün temelidir, o temeli sağlam tutmak ise hepimizin ortak sorumluluğudur.

Değerli milletvekilleri, bugünü doğrudan değerlendirebilmek için dünü hatırlamak gerekir. Bu millet yargının vesayet altında olduğu karanlık dönemler yaşamıştır; darbeleri, muhtıraları, devleti ele geçirmeye çalışan hain yapıları görmüştür ama bu millet Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde muhtıracılara da darbecilere de hainlere de boyun eğmemiş, bundan sonra da eğmeyecektir. Bu dik duruşun hukuktaki karşılığı köklü reformlar olmuştur. Yargı reformu strateji belgeleri, İnsan Hakları Eylem Planı ve Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi millet iradesinin yargıdaki tecellisidir; bu belgelerin amacı bağımsız, tarafsız, şeffaf ve hesap verilebilir bir yargı sistemini kurabilmektir. Yeni ve sivil anayasa hedefimiz de aynı anlayışın tezahürdür. Unutulmamalı ki milletimizin adalete dair her beklentisi bizim için bir emanettir. Milletimiz şundan emin olsun ki bu emanete dün nasıl sahip çıktıysak bugün de yarın da aynı kararlılıkla sahip çıkacağız.

Değerli milletvekilleri, Adalet Bakanlığı UYAP ile yargı hizmetlerini dijital ortama taşımıştır. Dijital ortamda gerçekleştirilen duruşmalar yargılama süreçlerinin parçası hâline gelmiştir. Dijitalleşme yargı sistemini daha erişilebilir hâle getirmiştir. Hâkim ve savcı sayısı artırılmış, yeni mahkemeler kurulmuş, istinaf sistemi güçlendirilmiştir. Ara buluculuk ise yargımızın en başarılı dönüşümlerinden biri olmuştur. Ara buluculuk 2018'de iş, 2019'da ticari, 2020'de tüketici, 2023'te kira uyuşmazlıklarından dava şartı hâline getirilmiştir. Bu uygulama mahkemelerin iş yükünü hafifletmiş, uyuşmazlıkların kısa sürede ve düşük maliyetle çözülmesini sağlamıştır. Adalet Bakanlığımız yapay zekâ uygulamalarını da büyük bir titizlikle yürütmektedir.

Belirtilen dijital dönüşümler hizmetlerin kalitesini ve etkinliğini artırırken birtakım zorlukları da beraberinde getirmektedir. Bakanlık bu zorlukların aşılması adına adaletteki dijitalleşme sürecini büyük bir hassasiyetle yürütmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken temel unsurlardan biri UYAP bağlantılı yapay zekâ uygulamalarıdır. Dolaylı da olsa UYAP'la bağlantılı bu uygulamalar savunmanın etkinliği, dosya gizliliği ve kişisel verilerin korunması gibi konularda ciddi endişeleri beraberinde getirmektedir. Bu noktada Adalet Bakanlığının bu tür entegrasyonların önüne geçmesi ya da mutlaka kamu denetime tabi tutulmasının sağlanması gerekmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Bakanlığımızın öncelikli çalışmalarından biri de adli süreçteki çocuklardır. Bakanlığımız çocukları suça alet eden yapılarla kararlılıkla mücadele etmektedir; öte yandan, bu çocukların ailelerine ve topluma yeniden kazandırılması için eğitimden rehabilitasyona uzanan bir koruma sistemi geliştirmektedir. Bakanlığımızın bu alandaki çalışmalarında çocuğun üstün yararı bütün politikalarımızın yol gösterici ölçütüdür. Çocuklarımızı başta sosyal medya olmak üzere dijital dünyanın tehlikelerine karşı koruyan düzenlemeler de işte bu anlayışın eseridir. Bu düzenlemeler çağa karşı durmak değildir; bilakis, çocuklarımızı yani geleceğimizi korumaktır.

Suç gelirlerinin aklanmasıyla mücadelede de aynı kararlılık sürdürülmektedir. Terörün finansmanından organize suç örgütlerine kadar yasa dışı paranın izini sürmekte, bu kaynakların ekonomiye girişi engellenmektedir. Unutulmamalı ki suç gelirlerinin aklanması organize suçun ekonomik damarıdır, bu damarı kesmek suç örgütlerini kaynağında zayıflatmak demektir; bu nedenle, mali soruşturmalar suçla mücadelenin en etkili araçlarından biridir.

Benzer biçimde, bahis çetelerine yönelik soruşturmalar da kesintisiz sürdürülmektedir. Bu şebekeler sürekli yeni yöntemler geliştirse de devletimiz onları adım adım ve kararlılıkla takip etmektedir. Şu unutulmamalı ki kim olursa olsun, ucu nereye varırsa varsın, niteliği ne olursa olsun suç ve suçluyla mücadeleden asla taviz verilmeyecektir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Yüzyılı aynı zamanda adaletin yüzyılıdır. Hakkın hızlı teslim edildiği, mağdurun sesinin duyulduğu, suçlunun mutlaka hesap verdiği bir Türkiye için çalışmaya devam edeceğiz. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, milletimizden aldığımız güçle bu yolda kararlılıkla ilerleyeceğiz.

Bu inançla, Adalet Bakanlığımızın 2027 yılı bütçesinin milletimize, yargı camiamıza ve ülkemize hayırlı olmasını diliyorum, sizleri saygıyla selamlıyorum.