Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

NURETTİN AKMAN (Çankırı)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi’nin Anayasa’nın 156’ncı maddesinde değişiklik yapan çerçeve 21’inci maddesi hakkında görüşlerimi paylaşmak üzere söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Giresun’da şehit olan astsubayımıza Allah’tan rahmet, kederli ailesine başsağlığı ve yaralı kardeşlerimize de acil şifalar diliyorum.

Teklifin çerçeve 21’inci maddesiyle, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Askerî Yargıtay” kenar başlıklı 156’ncı maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Yüce Türk ulusu adına yargılama yetkisini kullanan ve Anayasa’mızda yer alan altı yüksek mahkemeden birisi olan Askerî Yargıtayda yapılan değişiklik, mahkemenin kuruluşu, işleyişi, mensuplarının disiplin ve özlük işlerinin mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenleneceği öngörülmekte, mevcut metinde yer alan “askerî hizmetin gerekleri” kavramının, yargı bağımsızlığının güçlendirilmesi amacıyla madde metninden çıkartılmasına ilişkin bulunmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 6 Nisan 1914 tarihinde çağdaş hukuk anlayışına kısmen uygun olarak kurulmuş olan Askerî Yargıtay, Türkiye Cumhuriyeti’nin modern yapısı içerisinde korunarak geliştirilmiş ve bugünkü yapısına kavuşmuştur. Ancak ülkemizde askerî yargının, düzenli orduların kuruluşuyla birlikte, yani Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluşundan itibaren var olduğunu söyleyebiliriz. Bu bağlamda ülkemizdeki askerî yargı ülke sathına yayılmış tugay ve daha yukarı birlik ve komutanlıklar bünyesinde kurulu yirmi bir askerî mahkeme ve yüz otuz dört disiplin mahkemesiyle sistemin en üst kurum ve denetim organı olarak da Askerî Yargıtay ile Anayasa ve yasalarla verilen görevleri yerine getirmektedir. Bugün Askerî Yargıtay tümü ceza davalarına bakan dört daireyle mevcut olup her dairede 1 başkan 7 üye, başsavcılıkta ise 1 başsavcı yardımcısı ve 13 savcı yardımcısı bulunmaktadır. Askerî Yargıtayın tamamı yüksek hâkimlik niteliğini haiz 35 üyeden meydana gelmektedir. Anayasa’nın 9’uncu, 38’inci ve 145’inci maddelerinde öngörülen yargı bağımsızlığı ilkesi kuşkusuz askerî yargı için de geçerlidir. Ancak, askerî hâkimlerin bağlı oldukları komutanlar ve askerî kurum amirleriyle kıdemli askerî hâkimler tarafından her yıl subaylara sicil verilmesi hâli doğrudan hâkimlerin bağımsızlığı ile ilgilidir. Sicil müessesesi askerî hâkimlerin yükselmelerinde en önemli etkendir. 143’üncü maddenin dördüncü fıkrası, askerî hâkimlerin özlük işlemlerinin mahkemelerin bağımsızlığı, hâkimlik teminatı ve askerî hizmetlerin gereklerine uygun olarak düzenlenmesi zorunluluğu vardır, hükmüne yer vermiştir. Askerî hizmetin gerekleri, mahkemelerin bağımsızlığına ve bu bağımsızlığın güvencesi ve dayanağı olan hâkimlik teminatına dokunulmadığı sürece geçerlidir. Askerî hizmetin gerekleri, hâkimlerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatını koruyarak güvenlik altına alınmasının hâli, ancak askerî hizmetin gerekleri işletilirse problem ortaya çıkacaktır. Örnek vermek gerekirse: Geçtiğimiz dönemde kendi amirlerinin dahi haberi olmadan onlarca askerî hâkim Yüksek Askerî Şûra Kararlarıyla, değerli arkadaşlarım, ordudan tart edilmiştir, ilişiği kesilmiştir. Bu mahzurları ortadan kaldırmak için Anayasa’mızda bu değişiklik hayata geçirilmektedir. Son Anayasa Mahkemesi kararıyla da askerî hâkimlerle ilgili yeni bir düzenlemenin yine hayata geçirilmesi gerekmektedir.

Yapılmakta olan Anayasa değişiklikleri insan hayatının her safhasına hitap etmektedir. Değerli arkadaşlarım, bu yasa değişikliklerinde çocuklar vardır, engelliler vardır, işçiler, memurlar, askerler, hülasa tüm insanlarımız vardır. Yıllardır kangren hâline gelen YAŞ kararlarıyla… Ki binlerce aileye âdeta büyük acılar yaşatan, ölümlere, intiharlara vesile olan bu yargı kararlarına bugün yargı denetiminin açılmış olmasına kim “Hayır” diyebilir? Siyaset kurumu olarak geçtiğimiz yıl enerjimizi, vaktimizi parti kapatmaları için harcadık.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)