4447 sayılı işsizlik sigortası kanunda değişiklik yapılması hakkında (2/72)

OĞUZ OYAN (İzmir)- Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; geçen yasama döneminde önerdiğim, ancak görüşülmeyen İşsizlik Kanunu’yla ilgili bir değişiklik önergesini bu yasama döneminde tekrar verdim. Ancak, komisyonlarda görüşme süresi geçtiği için Genel Kurulda görüşülmesi için öne alma gereğini hissettim. Tam da Türkiye’de önemli bir yeniden durgunluğun içinde olduğumuz bir dönemde, dünyadan gelen ekonomik kriz dalgalarının Türkiye’yi sardığı bir dönemde, belki Türkiye’de bu arada Sosyal Güvenlik Yasa Tasarısı’nın yeniden Meclise geleceği günlerde bunun yeniden tartışılmasında yarar vardır. Umarım Hükûmet bu konuda belli adımlar atar.

2000 yılında kuruldu işsizlik sigortası. Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabı’nın yerine geldi işçiler açısından. Bu Fon’da 2008 Ocak sonuna kadar tam 33 katrilyon lira ya da 33 milyar yeni Türk lirası para birikti. Bunun, harcamalar bir tarafa, şu an toplam Fon varlığı 31,5 milyar yeni Türk lirası ya da katrilyon.

Şimdi bu Fon niçin var? İşsizler için var, yani işçi için var. Peki kime çalışıyor Fon? Fon devlete çalışıyor. Yani Fon, hazinenin borçlanma imkânlarını genişletme aracı olarak kullanılıyor. Fon’un sadece yüzde 4,1’i işsizlere ödenmiş bugüne kadar. Fon’un yüzde 95’i devlete borç olarak veriliyor. Bunların büyük bir bölümü devlet tahvilinde ya da aşağı yukarı eşit oranda, diğeri de hazine bonosu biçiminde veriliyor. Yani neye yaramış oluyor Fon? Bir kere devletin piyasadan borçlanma yanında bir kamu kurumundan borçlanma imkânını, bizzat işçiler için toplanan Fon’dan borçlanma imkânını yaratıyor. İki, kamu iç borçlanmasının vadesini uzatıyor. Üç, Türkiye’de uygulanan bu faiz dışı fazla hesabına yüzde yarım katkı sağlıyor, hesabi olarak ve sonuncusu, yeni bir tanım getirildi, bu tanıma göre de Fon varlığı kamu borç stokundan düşüldüğü için, kamu net borç stoku da 30 milyar yeni Türk lirası kadar düşük gözüküyor, yani mucize işlevleri var, ballı bir fon.

Şimdi, bakın, şu an, aylık bazda bu Fon’dan yararlanan sayısı 100 bin kişi civarında. Sadece Ocak 2006 rakamını vereyim: Ocakta 106 bin kişi Fon’dan yararlanıyor gözüküyor. 106 bin kişi ne kadar para almış? 32 milyon yeni Türk lirası. Fon’un toplam değerinin binde 1’i. Yani, Fon’un toplam varlığının sadece binde 1’i işsizlere yönelebilmiş.

Size başka bir karşılaştırma yapayım: Fon’dan, 2002’den 2007’ye kadar, yani Fon’dan ödeme yapıldığı 2002 Martından 2007 sonuna kadar toplam 962 bin kişi, işsiz yararlanabildi, altı yılda 962 bin kişi sadece yararlanabildi.

Başka bir karşılaştırma yapalım: Sadece 2007 yılında kömür yardımından yararlanan aile sayısı 1 milyon 894 bin kişi. Yani, siz, işsizlere kaynak sağlamak, yardım yapmak, ödenti yapmak üzere bir hak olarak getirilmiş bir fonu kullanmayacaksınız, altı yılda 1 milyon kişiyi bulamayacaksınız, ama bir yılda -2007 yılı rakamı sadece, önceki yıllar da aşağı yukarı aynı- 2007’nin sadece on ayında 2 milyona yakın insana kömür yardımı yapacaksınız. Yani, hak devleti değil, kazanılmış hakkı var, yasayla gelmiş, bunu vermeyeceksiniz, ama siz keyfî bir iane sistemi çalıştıracaksınız, sosyal iane sistemi. Bu, aslında bir zihniyeti gösteriyor, bu, Türkiye’nin bir Orta Doğu toplumuna doğru gittiğini gösteriyor.

Onun için, burada bir yasa teklifi var, üç şey öneriyoruz: Bir, bu önerilerden biri, daha çok işsiz Fon’dan yararlanabilsin, sisteme girebilsin. İki, sistemde daha çok kalabilsinler, daha uzun süre kalabilsinler ve üç, daha yüksek alabilsinler. Niye daha yüksek? Çünkü, şu an işsize verdiğimiz, layık gördüğümüz rakam, asgari ücretin yarısıyla asgari ücretin tamamı arasında, yani 210 milyonla 419 milyon arasında. Ee, yazık! Çünkü, siz, asgari ücretin 5 katı üzerinden kesiyorsunuz. Yani, diyelim bir genel müdürden asgari ücretin 5 katı üzerinden işsizlik sigortası primi kesiliyor, ama işsiz kaldı genel müdür, asgari ücret! Kirasını karşılayamaz. Bari, hiç olmazsa, bunu 3 katına çıkarın diyoruz bu yasa teklifinde. Yani, asgari ücretin 5 katı üzerinden prim veriyorsa, o zaman asgari ücretin en az 3 katı kadar işsizlik ödeneği alabilsin. Keza, asgari ücret düzeyinde birisi işsiz kaldığı zaman da, en az asgari ücretin dörtte 3’ü kadar bir işsizlik ödeneği alabilsin diye iyileştirici önlemlerimiz var.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)