Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma

ORHAN SÜMER (Adana)Başkanım, teşekkür ederim.

Ben de Sayın Bakan Yardımcısına ve Genel Müdüre, çalışma arkadaşlarına başarılar dilerim.

Benim de birkaç konuda sorumlu olacak. Genelde kurumun bilançosunda İzzet Vekilimin söylediği zararlarla ilgili birkaç sorum olacak. 2021 yılında 4 milyar TL olan dönem zararı 2022 yılında 6,3 milyara, 2024 yılında 11,4 milyara, 2024 yılı sonunda 36,5 milyara çıkmış. 2025 yılı için de kurumun faaliyet raporunda tekrar 35 milyarlık bir zarar görünüyor yani sadece üç yılda 9 kat. Önümüzdeki yıllarla ilgili pek iç açıcı görünmüyor mali durumlar. Daha önceki yıllarda özellikle finansman giderlerindeki artışların da zararda büyük paya sahip olduğunu görüyorduk. 2023 yılında 2 milyar 359 milyon TL olan finansman gideri; bunun 1 milyar 819 milyonu kur farkından, 539 milyonu da faiz gideri yani faiz ve kur farkı milyarlar götürmüş Devlet Demiryollarının bütçesinden. 2024 yılında finansman gideri 656 milyona gerilemiş ancak bu defa da amortisman giderleri kurumun zararında en büyük rolü oynamış. Yine, 2023 yılında amortisman giderleri 1 milyar 891 milyon iken 2024'te yüzde 650 oranında yani 12 milyar 295 milyon artarak 14 milyar 186 milyona çıkmış. Bu artış mali dönem zararının yüksek çıkmasına sebep olmuş. Tabii, burada neden bütçenin sağlanmadığı da sormak gerekir. Yine, 2026 yılı içinde de aynı tablo söz konusu mudur? Bu konuyla ilgili kurum hangi önlem ve tedbirleri almıştır? Yine, amortisman giderlerindeki yüzde 650'lik artışı neye bağlıyorsunuz?

Bir diğer husus da memleketim Adana'yla ilgili. Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep Hızlı Tren Projesi'ne ilişkin birkaç sorum olacak Sayın Genel Müdür. Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep arasındaki mevcut hat 361 kilometre. Bu projenin tamamlanmasıyla mesafe 295 kilometreye yani altı saat yirmi üç dakika olan seyahat iki saate düşecek. Bu konuyla ilgili teşekkür ederiz ama projenin Çukurova Havalimanı bağlantısının üst yapı imalatları ile Seyhan ve Çukurova viyadüklerinin tamamlandığı, Mersin-Adana kesiminde 84,72 fiziki ilerleme sağlandığı Mersin-Adana kesiminde Tarsus şehir geçişinin kazı, üst ve alt döşeme betonarme imalatlarının da tamamlandığı Ulaştırma Bakanı tarafından belirtilmiş ancak çalışmaların bazı bölgelerde de yılda yüzde 2 gibi bir ilerleme oranında olduğu görülmekte. Bu kapsamda şu anki mevcut durum nedir? Hangi kesimde, hangi oranla fiziki gerçekleşme mevcuttur? Hatta test sürüşlerinin olacağı da basına yansımıştı. Bu tarih ne zamandır, ne zaman bu süreç başlayacak? Hattın tamamının bitirilerek hizmete açılmasına ilişkin net bir tarih var mıdır? Zaman zaman çıkıp açıklama yapılıyor "Şu tarihte bitecek." diye ama bizim bildiğimiz hâlâ bir ilerleme yok. "Proje kapsamında 12 tünel, 10 viyadük, 35 köprü ve 21 istasyon yer alıyor." dediniz. Bunların güncel durumları nedir, hangileri bitirilmiştir, hangileri de yapım aşamasındadır?

Ayrıca bir sorum da Adana-Mersin arasında her gün on binlerce vatandaşımızın, çalışanın, öğrencinin faydalandığı Adana-Mersin hattı çok uzun süredir hizmet vermiyor. Bu konuyla ilgili hizmet vermeye ne zaman başlayacak? Çünkü ciddi bir mağduriyet yaşıyor orada vatandaşlarımız.

Ayrıca, Adana-Kayseri güzergâhıyla ilgili vatandaşlarımızın hemen hemen her hafta bize şikâyetleri var bu konuda. İki buçuk yıldır yük trenlerinin çalıştığı ama özellikle ilçeler ve köylerde vatandaşlarımızın kullandığı yolcu trenlerinin olmadığını ilettiler. Bu güzergâhtan faydalanan vatandaşlarımız Tarsus'a, Mersin'e, Adana'ya, Pozantı'ya ulaşım sağlayamadıklarını, ciddi sıkıntı çektiklerini belirtiyorlar. Buradan da sormak istiyorum: Adana-Kayseri yolcu trenleri ne zaman hizmete başlayacaktır?

Yine, ayrıca, Devlet Demiryollarında hizmet alımı kapsamında çalışan hizmetli personel ve özellikle güvenlik görevlileri ücretlerinin iyileştirilmesi ve iş güvencelerin güçlendirilmesini bekliyor. Bu taleplerin de karşılanması için bir an önce somut adımlar atılmasını istiyorlar.

Ayrıca, Sayın Genel Müdürüm, özellikle yüklenici firmaların bu şehir içindeki çalışmalarında ciddi sorunlar yaşanıyor. Özellikle, hızlı trenle Yüreğir bölgesinde çalışan firmalar düzensiz şekilde araçlarını, kamyonlarını, iş makinelerini kullanıyor, mahallelerden ciddi bir şikâyet var. Mahalleler ile yüklenici firma arasında ciddi sorunlar yaşıyor. Bunun da takibini yaparsanız seviniriz.

Teşekkür ederim.