Kanun teklifleri ile komisyonlardan gelen diğer işler

SADULLAH ERGİN (Ankara)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; YENİ YOL Grubu adına heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

6 Şubat depremlerinin üzerinden tam üç buçuk sene geçti. Türkiye kamuoyunun gündeminden düşse de deprem bölgelerinde ve özelde Hatay'da hayatın normale dönmediğini üzülerek belirtmek istiyorum. Evet, afet büyük bir afetti, yıkım büyük bir yıkımdı; 60 bine yakın canımızı toprağa verdik, çok daha fazlasını enkaz altından yaralı olarak çıkardık. Depremin yaralarını sarmak için yapılan çalışmalar maalesef yeterli olmadı. İlk olarak ciddi bir planlama sorunuyla karşı karşıya kaldık. "Bir yıl içinde konutlar teslim edilecek." denildi; üç buçuk yıl bitti, tablo ortada. Şu an için evine giren vatandaştan çok daha fazlası girememiş durumda. İkinci olarak hem projelendirmede hem de inşaatı biten binalarda kalite sorunu çok bariz ve yakıcı bir sorun olarak ortada duruyor. Kuralar çekildikten sekiz ila on ay sonra anahtar alınabiliyor ama anahtar alındıktan sonra da evin içinde kendi başınıza tadilat yapmanıza izin verilmiyor. Zira, Emlak Konut ve TOKİ, yüklenici firmalardan henüz teslim almadığı konutların anahtarlarını teslim ediyor. Dolayısıyla, teknik olarak teslim alınmamış konutlarda hak sahiplerinin tadilat yapmasına da müsaade edilmiyor. Tadilat yapmak isteyenler izin talep edecekler, izin verilirse tadilat yapabilecekler; tablo bu.

Değerli milletvekilleri, iş yerlerindeki durum bundan daha da vahim. Antakya'da Ayakkabıcılar Çarşısı, Meydan Çarşısı, Kuyumcular Çarşısı ve Uzun Çarşı'da maalesef çok zayıf bir faaliyet var. Tek katlı ya da iki katlı olarak yapılan bu basit iş yeri inşaatları üç buçuk yıl geçmesine rağmen maalesef tamamlanamadı. Bu iş yerlerinin acilen bitirilerek çarşı esnafına teslim edilmesi hayati derecede önemlidir.

Yine, Antakya'nın kalbi durumundaki Küçük Sanayi Sitesi'ndeki tablo ise tam bir facia. Değerli milletvekilleri, Küçük Sanayi Sitesi'nde 400'ün üzerinde iş yeri yıkılmıştı. Aradan geçen üç buçuk senede yapılan iş yeri sayısı sadece 51'dir. Evet, yanlış duymadınız; Antakya Küçük Sanayi Sitesi'nde yapılması gereken iş yeri sayısı 400 iken, bugün itibarıyla sadece 51 adet iş yeri bitirilmiş durumda. Bu hızla gidilirse iş yerlerinin tamamlanması başlangıçtan itibaren on seneyi geçecek. Aynı depremde Malatya'daki küçük sanayi sitesinde yıkılan 715 iş yeri yeniden yapıldı, esnafa teslim edildi, faaliyet başladı ve şimdi ikinci bir sanayi sitesinin inşasına başlanıldı. Afet aynı afet, Hükûmet aynı Hükûmet ama Malatya'da üç yılda biten sanayi sitesi Antakya'da yaklaşık on yılı geçiyor ama bitirilemiyor. Ortaya çıkan bu tablo asla kabul edilemez. Ayrıca, Antakya Sanayi Sitesi'nde bitirilmiş iş yerlerinin fiyatı ve esnafın ödemek zorunda kalacağı rakamlar çok fahiş. On yıl taksitle ödeme planına göre 315 metrekare oturumlu 3 katlı iş yeri için toplamda 44 milyon TL isteniyor. Yani bu, esnafın yüz yirmi ay boyunca ortalama olarak ayda 366 bin TL taksit ödemesi anlamına geliyor. Ancak bu esnaf yukarıda belirttiğim iş yeri taksiti dışında da ev taksiti ödeyecek, işletme sermayesi bulacak, yaptığı iş için gerekli iş makinalarını satın alacak ve taşıt temin edecek. Değerli milletvekilleri, bu şartlarda, Superman olsanız, bu yükün altından kalkamazsınız maalesef. Her ne kadar Bakanlık bu bedelin tek seferde nakit olarak ödenmesi durumunda yüzde 48 indirim yapılarak 17 milyon 500 bin TL'ye ineceğini belirtmişse de deprem sonrasında bunu ödeyecek bir esnaf maalesef görünmüyor.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; burada bir başka sorun da şudur: 2023 yılında ilk etapta inşa edilen 51 iş yerinin maliyeti iş yeri başına 44 milyon lira iken, 2025 yılında, bundan iki sene sonra gerçekleştirilen ihalede ortaya çıkacak maliyet 32 milyon TL olarak görünüyor. Düşünebiliyor musunuz, 2023'te ihale edilen iş yeri 44 milyon TL'ye, 2025'te ihale edilen aynı iş yeri 32 milyon TL'ye mal olacak. Bu iki yıllık enflasyon toplamı 2023-2025 arasında yüzde 75. Yüzde 75 fiyatlar artmış ama yapılacak iş yerinin fiyatı bir iş yeri için 12 milyon lira daha ucuz ikinci ihalede. Bu nasıl iştir? Akılla, mantıkla izah edilebilecek bir şey değil.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun, tamamlayın.

SADULLAH ERGİN (Devamla)Bu çarpık ve fahiş rakamlar tekrar masaya yatırılmalı, mağdur esnafımızdan istenen fahiş bedeller makul rakamlara çekilmelidir. Bu konuda Hükûmet yetkililerini ciddiyetle bu tabloyu düzeltmeye davet ediyoruz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; burada niyetimiz deprem üzerinden polemik üretmek değildir. Amacımız, afetzedelerin yaşadığı somut sıkıntıları gündeme getirmek ve depremzedeleri sıkıntıya sokan yanlış hesapların düzeltilmesine vesile olmaktır diyor, heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)