Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

ADALET BAKANI SADULLAH ERGİN (Hatay)Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.

Sayın Işık’ın sorusuyla başlıyorum: “Kaç bakan hakkında dokunulmazlık fezlekesi bulunmaktadır?” sorusu var. Bunun cevabını ancak yazılı verebilirim Sayın Işık’a.

“Anayasa Mahkemesinin yapısının değiştirilmesinde Yüce Divan etkisi var mıdır?” diyor Sayın Işık. Anayasa Mahkemesi şu anda 11 asıl 4 yedek üyeyle çalışıyor. Bu yedek üyeler asıl üyeye geçiyor, 15 üye yapıyor. Yeni oluşacak yapıya sadece 2 üye seçimi söz konusu olacak, onlardan 1 tanesi Sayıştay, 1 tanesi de baro başkanlarının yapacağı seçim sonucu gelecek. Dolayısıyla, bu yeni yapı ile mevcut yapı arasında yapısal olarak çok ciddi bir fark yoktur. Bir sonraki soruda bu değişikliği niye yaptığımızı da izah etmeye çalışacağım.

Sayın Köse’nin sorusuna geçiyorum. “Yargı alanında yapılacak bu değişiklikler toplumun hangi sıkıntısını giderecektir?” ya da “Yargının işleyişini hızlandırma noktasında bir fonksiyon icra edecek midir?” diyor Sayın Köse.

Bu Anayasa paketi içerisinde, vatandaşın hak arama özgürlüğünü genişleten çok önemli düzenlemeler var. Bunlardan bir tanesi, hukuki ihtilaf başlamazdan önce, idarenin eylem ve işlemini şikâyet noktasında vatandaşa yeni bir imkân getiriliyor, kamu denetçiliği kurumu. Kamu denetçiliğine, yargıya başvurmadan önce vatandaş müracaat edip, bu ihtilafı ortadan giderme ihtimaline, imkânına kavuşabilmektedir. Bu, gelişmiş demokrasilerin birçoğunda var olan bir kurumdur. Birinci, vatandaşa kolaylık sağlayacak uygulama budur.

İkincisi, “Şu anki Anayasa Mahkemesinin -bir sonraki soruda Sayın Yıldız’ın da sorusudur ki ona da cevap mahiyetindedir- neyinden şikâyetçisiniz?” Sayın Köse’nin sorduğu soruyla birleştirerek cevaplamak istiyorum.

Bu paket içerisinde, kamu denetçiliğinin yanı sıra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkının getirilmesiyle beraber, bu ülkede iç hukuk yollarını tüketen vatandaşlarımızın hak arayabilmesi için, hâlâ hakkıyla buluşmadığını düşünen vatandaşın, Strasbourg’da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine gidinceye kadar, Ankara’da Anayasa Mahkemesi bünyesinde hakkını arayabileceği bir imkâna kavuşması getiriliyor. Bu, Anayasa Mahkemesinin mevcut yapısıyla karşılanabilecek bir hizmet değildir, sayının artırılması ve birden fazla daire şeklinde ve genel kurul şeklinde çalışma yapısının getirilmesi gerekiyordu. Bunun için, Anayasa Mahkemesinin yapısına bu madde içerisinde yer verilmiştir.

Değerli milletvekilleri, şu anda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde toplam dosya sayısı yaklaşık 120 bin civarındadır. Bu 120 bin dosya, Avrupa Konseyine üye 47 ülkeden gelen dosyaların toplamıdır, ama ne hazindir ki bu dosyaların 13 bini Türkiye'den gitmektedir, yüzde 10’dan fazlası Türkiye'den gitmektedir.

YAŞAR AĞYÜZ (Gaziantep)Onu soran yok! Cumhurbaşkanına niye o kadar üye veriyorsunuz?

ADALET BAKANI SADULLAH ERGİN (Hatay)Dolayısıyla, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde çok sayıda vatandaşımızın hak arama kapısında sıraya girdiğini görmekteyiz. Bu vatandaşlarımızın ve Strasbourg’a kadar gidemeyen vatandaşlarımızın adalet beklentisini karşılayacaktır bu paketteki düzenleme.

Kalan sorulara yazılı cevap vereceğim Sayın Başkan.

Teşekkür ediyorum.