Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

ADALET BAKANI SADULLAH ERGİN (Hatay)Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.

Sayın Yıldız’ın sorusuyla başlamak istiyorum. Bu Anayasa değişikliğinin Sayın Başbakan tarafından açılım projesinin bir parçası olduğu yönünde bir ifadede bulundu Sayın Yıldız. Sayın Başbakanımızın katıldığı o televizyon programında ben de vardım. Türkiye’de 2002 yılıyla 2010 yılları arasında AK PARTİ’nin yapmış olduğu Avrupa Birliği uyum paketleri, Parlamentoda demokratikleşme noktasında yapılan çalışmalar, temel yasalarda yapılan değişiklikler, ceza yasaları, ceza usul yasaları, bütün bunlar Türkiye’nin Kopenhag Siyasi Kriterlerini karşılaması sonucu, yeterince karşılaması sonucu 2005 yılında fiilî müzakerelerin başlamasının nedeni olmuştu. Bu anlamda Türkiye Kopenhag Siyasi Kriterlerini kısmen karşılamış ve müzakereleri başlatacak seviyede bu değişiklikleri yapmış idi. Ancak bu fasılların, 35 fasılda görüşmelerin başlaması, tarama sonu raporların sonucunda reformların devam edebilmesi için Türkiye’nin birçok alanda yeni reformlar yapması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bunlardan bir tanesi benim Bakanlığımın sorumlu olduğu 23’üncü fasıldır. “Temel Haklar ve Yargı” başlıklı bu faslın açılabilmesinin gayriresmî kriteri Yargı Reformu Strateji Belgesi’nin hazırlanması ve Komisyona sunulması idi. 2009 yılı Ağustos ayında bu belge hazırlanmış ve Avrupa Komisyonuna sunulmuştur. Avrupa Komisyonu bu strateji belgesiyle beraber eylem planının ilerleme raporlarıyla örtüştüğünü ve Türkiye'nin bu noktada gerekli açılımları yaptığını belirterek bu strateji belgesi içerisindeki eylem planının hayata geçirilmesini beklediklerini ifade etmişlerdir. Dolayısıyla bu paket içerisinde hem yargı reformunu -ki Türkiye'nin taahhüdüdür- gerçekleştirmek için hem de Türk vatandaşlarının hak arama özgürlüklerini genişletme yönünde önemli düzenlemeler yer almıştır.

Bir önceki turda ifade etmiştim, bunlardan bir tanesi bireysel başvuru hakkının kendi vatandaşımıza tanınmasıdır, Anayasa Mahkemesinin yapısının değiştirilmesiyle vatandaşlarımızın artık Strazburg’daki İnsan Hakları Mahkemesine gitme zahmetinden, masrafından kurtarılarak Türkiye’deki Anayasa Mahkemesinde bu hakkı kullanabilmesinin yolunu açmaktır.

Bir diğeri: Kamu denetçiliği yani ombudsmanlık müessesini kurmak suretiyle, mahkemelere uyuşmazlıkların intikalinden önce gene vatandaşlarımıza kamu denetçisi aracılığıyla hak arama imkânının getirilmesidir ki bu da gene kendi vatandaşlarımız için yapılmış önemli değişikliklerden bir tanesidir. Dolayısıyla bunlar elbette ki vatandaşımızın hak arama özgürlüğünü, demokrasi standartlarını yükseltme çalışmalarının birer parçasıdır. Bu anlamda Sayın Başbakanımızın ifadesiyle aynı noktada olduğumu ifade ediyorum.

Sayın Köse’nin sorusuna geliyorum. Erzincan Başsavcısıyla ilgili hadiselerin yaşandığı dönemde Bakanlığın 05.57’de basın açıklaması yaptığından bahsetti Sayın Köse. O açıklama gece saat 23.00 sıralarında ajansa verilmiştir, ajans o sabah o saatte servis etmiştir. Sabah servis edilen bir bülten yoktur.

Onun dışında, Erzincan Başsavcısının tutuklanmasına ilişkin gizli tanıkların yaşadığı süreçle ilgili sorular, devam etmekte olan soruşturma ve kovuşturmalara dönük olduğundan bunlara cevap veremiyorum mevzuat gereğince.

Değerli arkadaşlar, bir milletvekilimiz, Sayın Barış, Fransa’da Hâkimler Savcılar Yüksek Kurulunun oluşumuyla ilgili olarak bizim yapmış olduğumuz açıklamalara atıfta bulunarak, Fransa’da Anayasanın değiştiğini ve bir buçuk yıldan beridir artık orada Devlet Başkanı ve Adalet Bakanının kurullarda olmadığını ifade ettiler. Sayın Barış’ın bilgisi yanılmıyorsam biraz yanlış. 2008’de yapılan Fransız Anayasası’ndaki değişiklik 2011 yılının başında yürürlüğe girecektir. Şu anda Fransa’da bizim öngörmüş olduğumuz, belirtmiş olduğumuz formül yürürlüktedir.

ŞEVKET KÖSE (Adıyaman)Sayın Bakan, Sivas’la ilgili soruya cevap verin.

ADALET BAKANI SADULLAH ERGİN (Hatay)Ancak, Fransız Anayasası’nda yapılan değişiklikten sonra bile ortaya çıkan tablo, şu anda bizim getirmeye çalıştığımız tablodan çok daha demokratiktir. Evet, Hâkimler ve Savcılar Kurulları ayrılmıştır ancak Senato Başkanı, Devlet Başkanı ve Meclis Başkanının seçeceği üyeler tam 2 katına çıkartılmıştır. 6 üyeyi siyaset kurumu, Parlamento Başkanı, Devlet başkanı ve Senato Başkanı seçmektedir. Orada gene Bakan toplantılara katılabilmektedir. Hülasa şunu ifade edeyim, madem Fransız Anayasası’nın yeni getirdiği modele iltifat ettiniz, ben şunu da buradan ifade edebilirim…

HAKKI SUHA OKAY (Ankara)Soru sordu Sayın Bakan, iltifat etmedi.

ADALET BAKANI SADULLAH ERGİN (Hatay)Fransız Anayasası’nın yeni getirdiği modeli de önerirseniz Türkiye için ona da biz “evet” demeye hazırız.

Teşekkür ediyorum.

Geriye kalan soruları da yazılı olarak cevaplayacağım Sayın Başkanım.