Yargılama sürelerinin uzunluğu ile mahkeme kararlarının geç veya kısmen icra edilmesi ya da icra edilmemesi nedeniyle tazminat ödenmesine dair kanun tasarısı

ADALET BAKANI SADULLAH ERGİN (Hatay)Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.

İlk soru Sayın Reşat Doğru’nun; cezaevlerinde bu ay itibarıyla kaç hükümlü-tutuklu vardır, bunların detaylarını sordu. Bugün itibarıyla cezaevlerimizde 136 bin civarında tutuklu, hükümlü toplamımız var. Bunların tutuklusu 32.169, 104 bini de hükümlü pozisyonunda. Tutuklu oranı da yüzde 23,5. Bu oran, 2000 ve 2001 yıllarında yüzde 49’la 51 arasında değişen bir orandı. Tabii, bu süre içerisinde gelinmiş olan nokta önemli bir noktadır. Yüzde 49’dan, yüzde 51’den tutuklu oranını yüzde 23,5’a indirebilmek kolay değildi. Biz bu yüzde 23,5 tutuklu oranını da yeterli görmüyoruz, bunu daha da aşağılara indirecek tedbirler, çözümler getirdik, bunların da takipçisiyiz. Bu oran Avrupa Konseyi üyesi ülkeler arasında kabul edilebilir bir oran. Baktığınız zaman Fransa’da tutuklu oranı yüzde 24’ün üzerinde, Avrupa Birliği ortalaması yüzde 23,5. Yani Türkiye, AB üyesi ülkelerin cezaevlerinde bulunan hükümlü, tutuklu oranlarını yakalamış, onun altına inmiş durumdadır. Biz bunu yeterli görmüyoruz, daha da ileriye taşıyacak çalışmaları yapıyoruz.

Sayın Doğru’nun sorusunda detay bilgiler var, talep ediyor. Onları kendisine yazılı olarak ayrıca ileteceğim.

Sayın Tanal’ın… Son çıkarmış olduğumuz 3’üncü yargı paketi içerisinde yer alan ve icra dairelerinde tarafların para alışverişini ortadan kaldıran ve tüm parasal işlemlerin banka kaydı üzerinden geçirilmesini zorunlu kılan hükümler gereğince ocak ayının başından itibaren bir uygulama başladı. Bu uygulamanın maksadı noktasında bir ittifak var, burada herhangi bir ihtilaf yok. Ancak uygulamanın sağlıklı yürüyebilmesi için birtakım şikâyetler biz de aldık. Sabah Barolar Birliği Başkan ve yöneticileriyle bu konuyla ilgili bir toplantı yaptık. O görüşmeler doğrultusunda ilave tedbirler çalışılıyor, bunları en kısa sürede telafi edeceğiz Sayın Tanal.

Sayın Özgündüz’ün bir sorusu: ATGV lojmanlarında barınan hâkim, savcıların lojmanları boşaltma yükümlülüğünü yerine getirmediği takdirde onlara uygulanan kiranın çok fahiş olduğunu ve çok fahiş miktarda faiz uygulaması yapıldığını ifade ettiler.

Değerli milletvekilleri, elbette ki hâkim, savcıların yılın belli dönemlerinde yer değişikliği kararnameleri hazırlanıyor. Kararnameyle başka bir görev yerine atanan hâkim, savcılarımız kendi oturdukları lojmanları boşaltmadıkları takdirde onların yerine başka bir bölgeden atanan hâkim, savcılarımız da onların lojman boşaltmasını bekliyorlar.

ALİ ÖZGÜNDÜZ (İstanbul)Sayın Bakan, itiraz süresi beklenmiyor. Bakın, itiraz kabul edildiği takdirde orada devam edecek görevine.

ADALET BAKANI SADULLAH ERGİN (Hatay)Evet.

Dolayısıyla bu, tamamen işleyişin sağlıklı olması açısından uygulanan bir önlemdir.

ALİ ÖZGÜNDÜZ (İstanbul)Yüzde 1000...

ADALET BAKANI SADULLAH ERGİN (Hatay)Zaman zaman burada bu süreyi belki maksadı aşan şekilde kullanmak isteyen uygulamalara karşı alınmış tedbirdir diye düşünüyoruz.

ALİ ÖZGÜNDÜZ (İstanbul)Ama yüzde 1000 Sayın Bakan.

ADALET BAKANI SADULLAH ERGİN (Hatay)Ancak bu çerçevede, sizin sorunuz çerçevesinde yeniden uygulamaları bir gözden geçirelim, yapılabilecek daha iyileştirmeler var ise ona da bakalım Sayın Özgündüz.

Onun dışında, Sayın Yılmaz’ın bir sorusu: “23 Eylül 2012 tarihi öncesinde başvurması gerektiği hâlde ya da başvurmamış olanlar, uzun yargılamalardan dolayı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Türkiye aleyhine başvuru yapmamış olanlar bundan istifade edemeyecek mi?” Şöyle edemeyecek: Bu kanunun yapılış amacı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde var olan dosyaların tazmin komisyonu marifetiyle iç hukuk yoluyla çözüme kavuşturulmasına ilişkin bir kanundur. Şimdi, terörün zararlarını önlemek maksadıyla kurulmuş olan komisyonların geçmişte yaptığı çalışmalara bakınız. Orada da bu zararlardan dolayı mağdur olduğunu beyan eden ve bu konuda konumunu, zararını ispat etmiş olanların kullanabileceği bir yoldu o. Bu açıdan bir başlangıç noktası almak zorundasınız ve Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruyu kabul ettiğimiz 23 Eylül 2012 tarihi öncesinde iç hukuk yolları tükenmiş ve AİHM’e başvurmuş olanların uzun yargılamadan kaynaklı şikâyetlerini baz alan bir yasa tasarısı önünüze getirdik.

Değerli arkadaşlar, biz bir sıkıntıyı telafi etme noktasında bir çalışma yaptık. Onunla ilgili benzer talepler gelirse, onları da ayrıca karşılayıp karşılayamayacağımızı değerlendiririz.