Çiftçi borçlarının silinmesine ilişkin

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI SAMİ GÜÇLÜ (Konya)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Hatay İlindeki Amik Göl yatağının kurutulması sonucu elde edilen arazide yapılan iskân işlemlerinin incelenmesi ve gerçek ihtiyaç sahiplerine dağıtılmasını sağlamak için bir Meclis araştırması açılması hakkında verilen önergeyle ilgili olarak görüşlerimizi şöyle ifade etmek istiyorum:

Hatay İl sınırları içerisinde yer alan Amik Gölünde kurutma işlemleri 1966 yılında başlamış ve bu çalışmalar 1974 yılında tamamlanmıştır. Bölgedeki köylerin de etkin olarak katıldığı kurutma çalışmaları sonucunda kurutulan toplam alan -sazlık, bataklık ve göl aynası da dahil olmak üzere- yaklaşık 200 000 dönüm civarındadır. Bu arazinin, yaklaşık 107 000 dönümünün yöre çiftçilerine, 4753 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu ve 5818 sayılı Kanun uyarınca 20, 40 ve 60 dönümler halinde dağıtımı yapılmış olup, ilgililere tapuları da verilmiştir.

Hatay yöresindeki kiralama işlemleri çerçevesinde, Amik Ovası arazilerinin 78 000 dönümlük alanı, 2510 sayılı İskân Kanunu çerçevesinde, iskân edilecek ailelere verilmek üzere Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne 1978 - 1993 yılları arasında tahsis edilmiştir. Tahsisli bu arazinin 6 600 dekarı tarım dışı amaçla, 3 500 dekarı havaalanı için özel idareye ve 710 dekarı da mera alanı olarak ayrılmıştır.

Böylelikle, kullanılabilir, yaklaşık 67 000 dekar tarım arazisi bulunmaktadır. Bu araziler, iskân tamamlanıncaya kadar boş kalmaması için, yöre çiftçilerine, Hatay Valiliği İl Defterdarlığınca kiralanmıştır.

Bugüne kadar, kullanılabilir 67 000 dekar tarım arazisinden 48 565 dekarı 2 683 aileye dağıtılmıştır. Geriye kalan yaklaşık 19 000 dekar araziden -konut inşaatı devam eden 189 aile ile henüz konutları yatırım programına alınmayan 600 aile olmak üzere- toplam 8 792 aileye, 12 474 dekar arazi dağıtılacaktır; bundan sonra geriye yaklaşık 6 500 dekar arazi kalacaktır. Bu nedenle, Amik Ovasında mevcut kurulu köylerin yerleşim yeri, gelişme alanı, mera alanı payları verilmesi ile arazi ölçümü sırasında meydana gelecek kayıplar nedeniyle arazi miktarında azalma olacağından, henüz tarım arazisi olmayan 792 aileye dağıtım için arazi kalmayacaktır. Diğer taraftan, hak sahiplilik revize çalışmaları da sürdürülmekte olup, durumu ilgili kanuna uymayanların hak sahiplikleri iptal edilmektedir. Hak sahipliği kanun ve yönetmeliklere uygun olarak tespit edilmekte ve bu konuda, Maliye Bakanlığının 198 sayılı genelgesi esas alınmaktadır.

Yapılan tespitler sonucunda, kiracı durumundaki 4 000 aileden, bugünkü yönetmeliğe göre ancak 1 600 aile kiracı özelliği taşımaktadır. Ayrıca, söz konusu kiralamaya tabi tutulan araziler ise yılın sadece ekim ayı sonunda, ilin en önemli ürünü olan pamuk hasadını müteakip tahliye edilmektedir. Burada amaç, araziyi ekenlere zarar vermemek ve dolayısıyla, ürettikleri ürünün hasadını yapmalarına imkân tanımaktır. Diğer taraftan, bu araziler, 1984 yılından beri de iskânen dağıtıma tabi olduğu için, kira sözleşmesi yapılmamakta ve bu nedenle, halen kullananların elinde bulunmaktadır.

Bu arada, bölgede gerçek kiracıların tespiti çalışmalarının sürdürülmesine ilave olarak, TİGEM arazileri gibi alternatif kiralama arazilerinin de tespiti ve prosedürünün incelenmesi çalışmaları da sürdürülmektedir. Hatay'daki söz konusu iskân uygulaması devletimizin politikası olup, bu konudaki öncelikli il kapsamında değerlendirilmektedir. Bu konuyla ilgili teklif edilen kanunda özetle, bölgedeki halen 19 000 dekar arazi ile Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğüne ait yaklaşık 15 000 dönüm arazinin bölgedeki ihtiyaç içindeki köylülere dağıtılması ve böylece bu insanlarımızın mağduriyetlerinin giderilmesi gerekçe gösterilmektedir. Elbette, bu hususta gerekçeye katılmama imkânı yoktur; ancak, tarım işletmeleriyle ilgili birimimizin bölgede yapmış olduğu faaliyetleri ve planladığı hususları da bu vesileyle ifade etmek istiyorum. Yaklaşık 15 000 dönüm arazide üretim faaliyetini sürdürmekte olan tarım işletmemiz, her yıl, 4 000 ton civarında bölge ve sahil kuşağına uygun buğday tohumluğu, 1 000 ton civarında pamuk tohumluğu ve daha çok bölgede talep edilecek olan damızlık sığırların üretilmesi konusunda bir program içerisindedir. Dolayısıyla, bu işletmelerin oradaki topraksız çiftçilere dağıtılması konusunda da, en azından, bugün için pratik olarak uygulanabilecek bir durum söz konusu değildir.

Bölgedeki insanlarımızın gelir seviyesinin artırılmasına yönelik olarak çalışmaların daha kapsamlı, diğer sektörlerle birlikte ele alınacak şekilde yapılması, genel gelişme içerisinde, bölgedeki insanlarımızın da gelir seviyesinin artması konusunda genel tedbirler alınmasını ifade ederim. Bu hususta, kanun teklifi, bugün için, oradaki, bölgedeki mağdur çiftçilerimiz, toprak sahibi olmayan ve yeterli toprağa sahip olmayan işçilerimiz için, şu anda, iskân yönündeki faaliyetlerin devamı ve tarım işletmesinin programları çerçevesinde mümkün gözükmemektedir.

Hepinize saygılarımı sunarak konuşmamı sona erdiriyorum; teşekkür ediyorum. (Alkışlar)