Ege bölgesindeki zeytinliklerde görülen zeytin güvesi hastalığı mücadelesi hk.

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI SAMİ GÜÇLÜ (Konya)Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Muğla Milletvekilimiz Sayın Fahrettin Üstün'ün, zeytin zararlarıyla ilgili soru önergesinde belirttiği bir hususa, ben de atıf yaparak cevap vereceğim.

Gerçekten de, Türkiye'de, petrol ve petrol ürünlerinden sonra en fazla döviz harcadığımız kalemlerden birisi yağlı tohumlar ve buna bağlı olarak elde edilen yağlardır. Dolayısıyla, ülkemizde, döviz harcamalarını kısıtlamak için yapılması gereken faaliyetlerden birisi de, bu yağlı tohumlar üretimini artırmak ve verimliliğini yükseltmektir. Dolayısıyla, bu bitkiler içerisinde yer alan zeytinle ilgili konuda da ziraî mücadeleye önem vermek elbette gerekir.

Ben, konuyla ilgili şöyle bir kısa değerlendirme yaptıktan sonra, Sayın Üstün'ün bahsettiği hastalıklarla ilgili yapılan çalışmaları dile getirmek istiyorum. Zeytinciliğimizin tarım ekonomisindeki rolü tartışılamayacak kadar önemlidir, büyüktür. 27 000 000 hektarlık tarım alanı içerisinde yüzde 2,2'lik bir paya sahip olan zeytinliklerimizden elde edilen ve değişik şekilde değerlendirilen ürünün, millî ekonomimizde yarattığı değer artışının yanı sıra, arazi değerlendirmesi, toprak muhafazası, işgücü istihdamı, insan beslenmesi ve sağlığı açısından sahip olduğu değerler, önemini daha da artırmaktadır.

Hem ekoloji hem de ekonomi bakımından çok değerli bir varlık olan zeytin ağacının korunması ve geliştirilmesi, üreticilerimiz kadar Bakanlığımız politikalarının da başında yer almaktadır. Bu amaçla, bir dizi tedbir uygulamaya konulmaktadır. Bu tedbirlerin başında ise, zeytin zararlıları ve hastalıklarıyla mücadele edilmesi gelmektedir.

Dünyada zeytin yetiştiren ülkelerde zeytin ağacının en önemli hastalıklarından birisi de solgunluk hastalığıdır. Solgunluk hastalığı, tüm zeytin yetiştirilen ülkelerde en önemli hitopatalojik problemlerden birisidir. Hastalık, bir iletim demeti hastalığıdır ve tipik belirtisi solgunluktur. Hastalıklı ağaçlar, yavaş yavaş kuruyarak ölürler. Ne yazık ki, bu hastalığa karşı dünyada etkin bir biyolojik ve kimyasal mücadele yöntemi bulunmamaktadır. Bu nedenle, mevcut zeytin ağaçlarının hastalıktan korunması ve yeni kurulacak zeytin plantasyonlarının hastalıktan âri olması için bazı önlemlerin alınması gerekmektedir. Bu önlemler çerçevesinde, solgunluk hastalığı etmeninin konukçusu olan kültür bitkilerinin yetiştirildiği alanlarda zeytin bahçesinin tesis edilmemesi, sertifikalı fidan yetiştirilmesi, dayanıklı anaçların seçilmesi, fidanlık tesisinde sterilize edilmiş toprak kullanılması, toprak işlemeden mümkün olduğunca kaçınılması, ara ziraat yapılmaması, salma sulama yapılmaması ve hastalıklı dalların yaprakları dökülmeden önce kesilerek bahçeden uzaklaştırılması gibi teknik konularda çalışmalar yapılması gerekmektedir.

2002 yılında söz konusu hastalık Kahramanmaraş ve Antalya İllerimizde toplam 10 300 ağaçta programa alınmış olup, bu ağaçların yaklaşık tamamında benzer bir mücadele yapılmıştır; 2003 yılı içinde, yine, adı geçen illerimizde aynı miktar programa alınarak sürdürülecektir; ancak, hastalıkla ilgili tüm zeytin üretim bölgelerindeki inceleme ve gözlemlerimiz sürdürülmekte olup, hastalığın tespiti halinde teknik mücadele çalışmaları başlayacaktır.

Zeytin ürününün bir diğer önemli zararlısı ise zeytin güvesi olup, yalnız tırtıl döneminde zararlı olmaktadır. Zeytin güvesi yılda üç döl verir ve her döl, zeytin ağacının ayrı fenolojik dönemlerinde zararlı olur. Ülkemizde her üç dölün zararına karşılık ziraî mücadele teknik talimatları doğrultusunda kimyasal ilaçlarla mücadele yapılmaktadır.

Zeytin güvesiyle, 7 700 000 ağaçta çiçek dölüne karşı, 1 700 000 ağaçta meyve dölüne karşı kimyasal mücadele gerçekleştirilmiştir. Muğla İlinde ise, 2002 yılında 59 000 ağaçta meyve dölüne karşı mücadele programa alınmış olup, 57 000 ağaçta mücadele gerçekleştirilmiştir; 2003 yılı içinde ise 64 000 ağaçta benzer mücadele programa alınmıştır.

Söz konusu zeytin hastalık ve zararlılarıyla ilgili olarak, taşra teşkilatlarımızda programlı olarak teknik elemanlarımız tarafından tespit çalışmalarıyla beraber, üreticilere yönelik eğitim çalışmalarımız sürdürülmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Bakanım.

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI SAMİ GÜÇLÜ (Devamla)Bu konuyu bölge milletvekillerimizin dile getirmesi, bizim bu zararlılarla mücadele konusuna daha çok dikkat etmemize ve çalışmalarımızı özenli bir şekilde yapmamıza imkân verecektir.

Ben, bu sözlü soruya cevap verirken, gündemdışı söz alan Mardin bağımsız Milletvekilimiz Süleyman Bölünmez'in dile getirdiği bir hususa da bu vesileyle cevap vermek istiyorum.