Türkiye jokey kulübü tarafından düzenlenen at yarışı hasılatından sosyal hizm.ve çocuk esirgeme kurumunun pay almasını engelleyerek görevlerini kötüye kullandıkları iddiasıyla,devlet bakanı gürdal akşit ve tarım bakanı sami güçlü haklarında meclis soruşturması açılmasına ilişkin önerge(9/12)

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI SAMİ GÜÇLÜ (Konya)Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; Sayın Başkanımızın uyarısına kesinlikle uyacağım, sizlerin vaktini çok almayacağım.

Burada, konunun birçok yönü ele alındı. Ben, eğer müsaade ederseniz, girişten sonra, biraz, Tarım Bakanlığı ile Jokey Kulübü ilişkisi hakkında birkaç hususu belirteceğim. Sonra da, Bakanlığımızın bu olayın gelişimiyle ilgili yerine getirdiği sorumlulukları kısaca ifade edeceğim; hepinizi saygıyla selamlıyorum ilkönce.

İstanbul Milletvekili Sayın Kemal Kılıçdaroğlu ve arkadaşlarının, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna yüzde 1 oranında yapılacak kesintilerin ödenmemesi hakkında vermiş oldukları Meclis soruşturması önergesi için huzurunuzdayım.

6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanun uyarınca, ülkemizde at yarışlarını yapmak ve bu yarışlar üzerinde müşterek bahisler tertip etmek hak ve salahiyeti Bakanlığımıza verilmiştir. Bakanlığımızın, yine, aynı kanun uyarınca, bu hak ve salahiyetlerini başka kuruluşlara devretme imkânı bulunmaktadır; nitekim, Bakanlar Kurulunun 1993 yılında vermiş olduğu bir karar gereğince, at yetiştirme ve ıslahını teşvik gayesiyle kurulmuş ve kamu yararına çalıştığı onaylanmış olan Türkiye Jokey Kulübüne bu yetkiyi yirmi yıl süreyle devretmiştir.

Bakanlığımız ile Türkiye Jokey Kulübü arasında yapılan sözleşmeye göre, sözleşmenin hitamında veya feshinde, bilumum para, alacak ve haklar ile emval ve emlak ve tesisler aynı maksat ve gayelere tahsis edilmek üzere Bakanlığımıza devredilecektir. 6132 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ve sözleşme hükümleri uyarınca, Bakanlığımız, bu derneğin tüm işlemlerini denetlemeye yetkilidir.

Yukarıda belirtildiği üzere, Bakanlığımıza verilen atçılık ve yarışçılıkla ilgili görevler ya doğrudan Bakanlığımız tarafından ya da Türkiye Jokey Kulübüyle birlikte yürütülmekte ve bunlara ait masraflar yarış gelirlerinden karşılanmaktadır.

Ülkemizde, halen, yedi ilde yapılan resmî programlı at yarışları üzerine müşterek bahis tertip edilmektedir. Müşterek bahislerden elde edilen gelirlerden, at yarışlarının yapılabilmesi için gerekli olan tesisler ve hipodromlar inşa edilmekte, yarışlarda dereceye giren at ve yetiştiricilerine ikramiye ve yetiştiricilik primleri dağıtılmakta, yasal olarak birçok kurum ve kuruluşa yapılması gereken kesintiler ödenmekte, damızlık atlar satın alınmakta ve yetiştiricilerin hizmetine sunulmaktadır.

Özellikle, yasal olarak birçok kurum ve kuruluşa yapılan bu kesintilerle ilgili... Ben, sadece isimlerini saymak istiyorum. Genel bütçeye vergi olarak, Savunma Sanayiine, Tanıtma Fonuna, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Fonuna, belediyelere, Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumuna, Olimpiyat Fonuna ve Kızılaya bu ödemeler yapılmaktadır. 2004 yılında, kamu kurum ve kuruluşlarına, atçılık sektöründen 718 trilyon lira kaynak aktarılmıştır. Ancak, son yıllarda, diğer alanlardaki şans oyunları ve müşterek bahislerin çoğalmasının yanı sıra, at yarışlarında müşterek bahislerden yapılan yasal kesintilerin oranı yüzde 65'e kadar yükselmiştir; dolayısıyla, yarış kazananlara, oynadıklarının sadece yüzde 45'i ödenebilmektedir. Bu da, yarışseverlerin müşterek bahislere olan ilgisinin her gün biraz daha azalmasına ve ne yazık ki, kanundışı oyunlara yönelmelerine sebep olmaktadır.

Mevcut durumun iyileştirilmesi gereği ortadadır. Başbakanlıkla müştereken hazırlanan kanun taslağı kurumların görüşüne açılmıştır. Bu konuda da Yüce Meclisimizin konuyu daha düzgün bir şekilde ele almasını ve kanunlaşması konusunda yardımlarını talep ediyoruz.

Görüşülmekte olan önergedeki iddialarla ilgili olarak Bakanlığımızca yapılan iş ve işlemlerin özetini ise şu şekilde takdirlerinize arz ediyorum: Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından Bakanlığımıza gönderilen 2001 yılındaki yazıda, at yarışlarında elde edilen aylık hâsılatın yüzde 1'inin kurumlarına aktarılması talep edilmiş ve bunun için bize resmen müracaat edilmiştir. Konuyla ilgili olarak Bakanlığımız, Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili birimlerin görüşlerine başvurmuş, buna göre alınan cevaplar doğrultusunda bir değerlendirme yapılmış ve anılan kulübün, elde ettiği hâsılattan pay ödeme yükümlülüğü altında bulunmadığı kanaatine varılmış ve söz konusu başvuru Bakanlığımızca reddedilmiştir. Bunun üzerine, bilindiği gibi, ilgili kurum, Ankara 6. İdare Mahkemesi nezdinde dava açmıştır. Bu olaydan sonra, adı geçen mahkemece, 2002 tarihinde, dava konusunu işlemin iptaline karar verilmiş olup, söz konusu karar, Bakanlığımız Hukuk Müşavirliğince, öncelikle yürütmenin durdurulması istemiyle temyiz edilmiş, bunun yanında, Türkiye Jokey Kulübüne, mahkeme kararının otuz gün içerisinde uygulanması yönünde talimat verilmiştir. Danıştay 10. Dairesince 2003 tarihinde, yürütmenin durdurulması istemimiz reddedilmiştir. Ankara 6. İdare Mahkemesinin iptal kararı ile Danıştay tarafından verilen karar, Bakanlığımızca, geciktirilmeksizin, gereği yapılmak üzere, Türkiye Jokey Kulübüne tekrar bildirimde bulunulmuştur ve nihayet, Danıştay, yapılan temyiz talebimizi de reddetmiştir. İdare mahkemesi kararının onanması üzerine, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü kurumumuza müracaat ederek, gerekli ödemenin yapılması talebinde bulunmuş ve Bakanlığımız da, yine, bu talebin doğrultusunda, 14.4.2005 tarihinde ilgili kuruma gerekli ödemenin yapılması konusunda talimat vermiştir.

Sonuç olarak, olayın başlangıcı olan 1983 yılından bugüne kadar, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu için gerek Bakanlığımız gerekse Türkiye Jokey Kulübü tarafından herhangi bir kesinti yapılmamış; diğer bir ifadeyle, yapılan bir yardımın durdurulması da böylece söz konusu değildir.

Bakanlığımızca, mahkeme kararlarının uygulanması yönünde ilgili kulübe zamanında gerekli talimatlar verilmiştir. Bu nedenle, mahkeme kararlarının uygulanmaması gibi bir durum Bakanlığımız için söz konusu değildir.

Bu vesileyle, Yüce Meclisinizi saygıyla selamlıyorum efendim. (AK Parti sıralarından alkışlar)