Türkiye jokey kulübü tarafından düzenlenen at yarışı hasılatından sosyal hizm.ve çocuk esirgeme kurumunun pay almasını engelleyerek görevlerini kötüye kullandıkları iddiasıyla,devlet bakanı gürdal akşit ve tarım bakanı sami güçlü haklarında meclis soruşturması açılmasına ilişkin önerge(9/12)

DEVLET BAKANI GÜLDAL AKŞİT (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İstanbul Milletvekili Sayın Kemal Kılıçdaroğlu ve 62 milletvekilinin, Türkiye Jokey Kulübü tarafından düzenlenen at yarışı hâsılatından Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun pay almasını engellediğimiz iddiasıyla benim ve Sayın Tarım ve Köyişleri Bakanımız hakkında Meclis soruşturması açılmasına ilişkin önergeyi görüşmek üzere toplanmış bulunuyoruz. Ben de, sizleri bilgilendirmek üzere söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Aslında, konunun içyüzünü ve tarafımızca yapılmış herhangi bir engelleme olmadığını, bir suiistimal olmadığını değerli önerge sahiplerinin de bildiğine eminim; ancak, bu önerge vesilesiyle hem konu hakkında sizleri bilgilendirmek hem de sosyal hizmetler konusunda -eğer vakit müsait olursa- siz değerli milletvekili arkadaşlarıma bilgi vermek üzere huzurlarınızdayım.

Öncelikle, Meclis soruşturması önergesinde bahsi geçen konunun kısaca yasal boyutunun 2001 yılından bugüne kadar bu yönde yürütülen çalışmaları ve Meclis soruşturmasında yer alan, yanlış yorumlara sebebiyet veren mesnetsiz iddiaları sırasıyla cevaplamak istiyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; 1953 yılında kabul edilen At Yarışları Hakkında Kanun, at yarışları yapma ve müşterek bahis düzenleme yetkisini Tarım ve Köyişleri Bakanlığına vermiştir ve aynı kanunla Tarım ve Köyişleri Bakanlığının bu yetkisini, at yetiştirme ve ıslahını teşvik gayesiyle kurulmuş olan kamuya yararlı derneklere devredebileceğini de düzenlemiş bulunmaktadır. Bu konudaki gerekli yasal düzenleme -incelemek isteyen olursa- buradadır.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı da, kanunun kendisine verdiği bu yetkiyi kullanarak, muhtelif tarihlerde ve muhtelif şehirlerde at yarışı ve müşterek bahis düzenleme yetkisini Bakanlar Kurulu kararlarıyla ki, bu Bakanlar Kurulu kararlarının tarihleri 1980, 1993 ve 1998 tarihleridir... Yalnız, burada şu hususa dikkatinizi çekmek isterim: Türkiye Jokey Kulübü, bu yetkiyi devralmakla, tamamen bağımsız hareket eden bir dernek olarak görülmemelidir; çünkü, gerek yukarıda belirttiğim kanun ve gerekse devri düzenleyen Bakanlar Kurulu kararı, Türkiye Jokey Kulübüne, Tarım ve Köyişleri Bakanlığıyla yapılacak protokol hükümlerine ve Bakanlıkça verilecek direktiflere uyma mecburiyetini de getirmiş bulunmaktadır.

Şimdi, konunun, Bakanlığıma bağlı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunu ilgilendiren yönünü, sizlere kısaca arz etmek istiyorum.

Bildiğiniz gibi, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 18 inci maddesi, kurumun gelirlerini düzenlemektedir. Bu maddeye göz attığımızda, bu gelirler arasında -okuyorum- kanunla kurulmuş Spor Toto, Millî Piyango gibi şans oyunları tertip eden kuruluşların aylık hâsılatlarının yüzde 1'inin de kuruma gelir olarak aktarılmasının yer aldığı görülmektedir.

18 inci maddede yer alan bu ifadeye dayanarak, yasal düzenlemenin yapıldığı 1983 yılından itibaren bugüne dek, gerek Millî Piyango İdaresince gerek Spor Toto Teşkilatı tarafından, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna yüzde 1 pay ödenmeye başlanmış ve devam etmektedir; ancak, bu tarihten 2001 yılına kadar, at yarışlarıyla ilgili olarak herhangi bir talep, ödeme, yazışma gündeme gelmemiştir; taa ki, Çocuk Esirgeme Kurumu tarafından, bu uygulamanın at yarışlarını da kapsaması gerektiği düşüncesiyle yazışma başlatılıncaya kadar, ki, bu tarih de 22.8.2001 tarihidir.

Bu tarihte yapılan, başlatılan yazışmayla talepte bulunulmuş Tarım ve Köyişleri Bakanlığından; ancak, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun bu talebinin reddi üzerine -ki, buradaki gerekçede, ben, size aynen ifade edeceğim- yasal yola başvurulmuş ve idarî dava açılmış bulunmaktadır.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı cevabî yazısında -bizim ilk müracaatımızda, Kurumun ilk müracaatında- bu konudaki haklarını -yani, at yarışı düzenleme haklarını- yirmi yıllığına Türkiye Jokey Kulübüne devrettiğini ve Türkiye Jokey Kulübünün de, yasada belirtildiği gibi -buraya dikkatlerinizi çekmek istiyorum- kanunla kurulmuş bir kurum olmadığından bahisle, yüzde 1 payın Çocuk Esirgeme Kurumuna ödenmesinin mümkün olmadığını bildirmiştir. Yazışmalarla bir neticeye varılamaması üzerine de, Çocuk Esirgeme Kurumu tarafından, 27.3.2002 tarihinde, Ankara 6. İdare Mahkemesine müracaatla, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı aleyhine, yüzde 1 payın ödenmemesine ilişkin idarî işlemin iptali talebiyle dava açılmış bulunmaktadır. Yani, değerli arkadaşlarım, açılan dava, biraz evvel değerli konuşmacıların ifade ettiği gibi, bir alacak davası değildir, bir idarî işlemin iptali davasıdır ve davanın tarafları da, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığıdır.

Ankara 6. İdare Mahkemesi, kendisine, idarî işlemin iptali talebiyle açılan bu davayı, 23 Ekim 2002 tarihinde karara bağlamış ve Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun talebini kabul ederek, haklı bularak, konunun, kanunun -yani, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun- gelirleri düzenleyen 18 inci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini mütalaa etmiş ve at yarışları ve müşterek bahis oyunlarından yüzde 1 payın ödenmesine, Tarım ve Köyişleri Bakanlığının idarî işleminin iptaline oybirliğiyle karar vermiştir.

Bu kararda da, bazı hususlara dikkatinizi çekmek istiyorum.

Birincisi, görüleceği üzere, bu yargılamada, davacı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumudur -yani, iddia edildiği gibi farklı bir kurum yok- davalı ise, Tarım ve Köyişleri Bakanlığıdır; yani, tek davalı söz konusudur. Türkiye Jokey Kulübü -dikkatlerinizi çekiyorum- o aşamada, ne davanın tarafı ne de müdahilidir.

Bir diğer önemli husus da, kararın son paragrafını aynen okumak istiyorum, gerekçe kısmını geçiyorum: "Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline..." Yani, burada, şu kadar alacağın Sosyal Hizmetler Kurumuna ödenmesi ya da şu kadar lira alacaklıdır şeklinde bir alacak davası söz konusu değildir, bir idarî işlemin iptali söz konusudur. Bu husus, şuna işaret etmektedir: Karar verildikten hemen sonra icraî işleme geçilecek bir alacak davasının ortada olmadığıdır; bunu, özellikle belirtmek istiyorum. Görmek isteyen arkadaşlarıma, burada, kararı inceleme fırsatını verebilirim; ama, kendilerinin, zannediyorum, bu konuda incelemesi olacaktır.

KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul)Karar bizde var Sayın Bakanım.

DEVLET BAKANI GÜLDAL AKŞİT (Devamla)Görüldüğü üzere, Türkiye Jokey Kulübü, taraf ya da davaya katılan taraf değildir. Ankara İdare Mahkemesince verilen karar ise, meblağı belli olan bir alacağa ilişkin olmayıp, sadece, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 18 inci maddesindeki, biraz önce belirtmiş olduğum, at yarışları ve müşterek bahis oyunlarının da, Millî Piyango ve Spor Toto gibi şans oyunlarından sayılması gerektiğine dair bir karardır. İcraî işlem başlatılabilmesi için, öncelikle, ödenmesi gereken meblağın tespiti gereklidir. Yani, kararın doğrudan icraya konulabilmesi mümkün değildir arkadaşlarım.

Nitekim, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu da, kendilerine...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)