Nüfus kanununun bazı maddelerinin değiştirilmesi hakkında (ss.57)

AK PARTİ GRUBU ADINA SELAMİ UZUN (Sıvas)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İçişleri Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca Türkiye Büyük Millet Meclisine sevk edilen 1587 sayılı Nüfus Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Tasarısının tümü üzerinde, AK Parti Grubu adına söz aldım.

Değerli milletvekilleri, kamu düzeninin temel dayanağını oluşturan nüfus kayıtlarının tutulması ve sürekliliklerinin sağlanmasına ilişkin düzenlemeler, 1926 tarihli Türk Medenî Kanunu ile 1972 tarihli 1587 sayılı Nüfus Kanunuyla yapılmıştır.

Aradan geçen uzun süre sonunda, Türk toplumunun sosyal ve ekonomik hayatında meydana gelen çok hızlı değişme ve gelişmeler sebebiyle, hizmette sürati ve verimliliği sağlamak zorunlu hale gelmiştir. Soruna köklü ve kalıcı çözüm getirmek için, nüfus hizmetlerinin modernize edilip, bilgiişlem makinelerinin kullanılarak, sürat ve verimliliğin artırılması amaçlanmış ve sistemin uygulamaya geçirilmesine ihtiyaç duyulmuştur.

Tasarıyla, 1974 yılında çalışmalarına başlanılan MERNİS (Merkezî Nüfus İdaresi Sistemi) Projesi hayata geçirilmeye, projenin uygulanmasına yasal dayanak kazandırılmaya çalışılmaktadır. Vergi toplanmasından sahteciliğin önlenmesine, kimlik taşıma kolaylığından terörün önlenmesine kadar birçok önemli amaca hizmet edecek olan bu projenin hedeflendiği gibi yürütülebilmesi halinde, ülkemizin çağa ayak uydurması kolaylaşacaktır.

Tasarı neleri içermektedir; tasarı, 2'si yürütme ve yürürlük olmak üzere toplam 11 maddeden oluşmaktadır. Ayrıca, 1587 sayılı Kanuna 2 madde ilave edilmektedir. Nüfus Kanununun 7 maddesi kısmen veya tamamen değiştirilmiştir. Kısmen değiştirilen maddeler 16, 23 ve 52 nci maddelerdir; tamamen değiştirilen maddeler 43, 53, 57 ve 58 inci maddelerdir.

Tasarının 1 inci maddesiyle, Nüfus Kanununun 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası değiştirilmektedir. Bu değişiklikle, yurt dışındaki doğumlarda bildirim süresi altmış güne çıkarılarak, vatandaşlarımızın süre yönündeki mağduriyetlerinin giderilmesi amaçlanmıştır.

Tasarının 2 nci maddesinde, 1587 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrası değiştirilmektedir. Buna göre, nüfus olaylarının bilgisayar ve aile kütüklerine tescili amacıyla, evlenme akitlerinin on gün içerisinde nüfus idarelerine gönderilmesi hususunda, evlenme akitlerini yapanlara ödev yüklenmektedir.

Tasarının 3 üncü maddesinde, Nüfus Kanununun 43 üncü maddesi değiştirilerek. "nüfus kütüğü" kavramı yeniden tarif edilmekte, MERNİS Projesi gereğince tutulan kütüklere bilgisayar ve mikrofilmler de katılmaktadır. Maddede "nüfus kütükleri, defter veya bilgisayar ortamında tutulan nüfus aile kütükleri ile özel kütükler ve mikrofilmlerden oluşur" denilerek, içerikleri belirlenmektedir. Yenilik olarak, herkese bir Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası verilmekte ve bilgisayarla tutulan kütükler ve mikrofilmler "nüfus kütüğü" kavramı içerisine almaktadır.

Tasarının 4 üncü maddesinde, Nüfus Kanununun 52 nci maddesindeki değişikliklerle, para cezaları günün şartlarına uydurulmuştur.

Tasarının 5 inci maddesi, Nüfus Kanununun 53 üncü maddesindeki bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmesini engelleyen mücbir sebepleri yeniden belirlemekte ve her türlü tabiî afet, gasp, hırsızlık, yangın ve terör nedeniyle bildirim yükümlülüğünü yerine getiremeyenlere ve kimsesiz çocukların bildirimlerine 52 nci maddedeki cezaların uygulanmayacağı hükmünü getirmektedir.

Tasarının 6 ncı maddesi, kanunun 57 nci maddesini değiştiriyor. Madde, nüfus ve aile cüzdanlarının boyutlarına, biçimine ve içeriğine ilişkin hususlar ile dağıtım ve düzenlenmesine ilişkin hükümleri kapsamaktadır. Yapılan değişiklikle, nüfus cüzdanlarında güvenlik unsurunun öne çıktığı bir teknolojinin kullanımına imkân verecek düzenlemeler getirilmektedir.

Bugüne kadar, gereken önem verilmeden hazırlanan nüfus cüzdanları, kimlik değiştirmek isteyen teröristler ile bankaları ve şahısları dolandırmak isteyen her türlü kötü niyetli kişilerin emellerine rahatlıkla ulaşmalarına alet olmuştur. Oysa, nüfus cüzdanı, bireyin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olduğunu ve bu nedenle Türk nüfus kütüklerine kayıtlı olduğunu kanıtlayan resmî bir belgedir. Bu tanım gereğince, nüfus cüzdanı, devlet ile fert arasındaki ilişkiyi somutlaştıran ve vatandaşlık bağını elle tutulur hale getiren ilk ve temel belgedir. Bu özelliğiyle, nüfus cüzdanı, bireyin evlenme, tapu, elektrik, su, havagazı, vergi, sürücü belgesi, lisans, diploma, pasaport gibi resmî işlerde, yargı yerlerinde, seçimlerde, otel, motel, pansiyon ve kamping gibi konuklama yerlerinde yürütülecek işlemlerde esas alınacak temel belge olmaktadır.

Bütün bu nedenlerle, her Türk vatandaşının nüfus cüzdanı alması ve sürekli olarak yanında bulundurması yasal bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sebeple, mevcut nüfus cüzdanı uygulamasının aynen sürdürülmesi yanında, nüfus cüzdanının modern teknoloji kullanılarak, İçişleri Bakanlığınca düzenlemesi veya düzenlendirilmesi hususları düzenlenmiştir.

7 nci maddeyle, Nüfus Kanununun 58 inci maddesi değiştirilmektedir. Nüfus ve aile cüzdanlarının verilebilmesi için, İçişleri Bakanlığınca bastırılan ve ilgililerin imzasını, parmak izini, fotoğrafını, adresini ihtiva eden ve oturulan yer mahalle veya köy muhtarlığına ya da görevli olunan kurum ve kuruluş amirine tasdik ettirilen standart bir belgeyi uygulamaya koymaya ve kaldırmaya, parmak izini kâğıt veya bilgisayar ortamında almaya İçişleri Bakanlığı yetkili kılınmıştır.

Hulasa, MERNİS Projesi, ülkemiz açısından çok önemli bir proje olduğu ve bir an önce hayata geçirilmesi gerektiği, projenin hayata geçirilmesiyle, nüfus sayımının otomatik hale geleceği, vatandaşların bütün devlet dairelerinde tek bir kimliğe sahip olmasının işleri büyük oranda kolaylaştıracağı, bu projenin hayata geçirilmesiyle birlikte, her insanın bütün kurumlarda tanımlanmış olacağı ve kendilerini tanıtmanın güçlükleriyle karşılaşmayacakları bir uygulama olacağı için, bu tasarı hazırlanmıştır.

Nüfus hizmetlerinin modernize edilmesi için, hayata geçirilen MERNİS Projesiyle birlikte, nüfus cüzdanlarının da modernize edilmesi gerektiği düşüncesiyle hepinize saygılar sunarım. (AK Parti sıralarından alkışlar)