Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

ŞENGÜL KARSLI (İstanbul)Komisyonda gerçekleştirilen bütçe görüşmeleri görünürde kamu gelirlerinin ve giderlerinin teknik bir cetvel üzerinde müzakere edilmesidir. Ancak konu Adalet Bakanlığımızın bütçesi olduğunda, bu aynı zamanda devlet ile vatandaş arasındaki toplumsal sözleşmenin güvencesi, mülkiyet hakkının teminatı, kişi hürriyetinin sınırı ve toplumsal barışın kurumsal haritası niteliğindedir. Bu açıdan mülkiyetin korunması da, gençlerimizin geleceğe güvenle bakması da bağımsız, tarafsız ve makul sürede karar veren bir yargı sistemine bağlıdır. AK PARTİ hükûmetleri döneminde geçmişte apartman altlarında, bodrum katlarında aranan adalet 78 müstakil bina, 380 modern adalet sarayıyla, istinaf mahkemelerinin kurulması, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkının tanınması, hâkim ve savcı sayısının 9 binden 25 binin üzerine çıkarılması vesayetçi anlayıştan vatandaş odaklı hukuk devletine geçişin kalıcı eserleridir. Şimdi bu niceliksel büyüme Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı, üç yıllık hâkim savcı yardımcılığı kurumu ve ihtisaslaşma adımlarıyla niteliksel derinliğe taşınıyor. İlk derece mahkemelerinde hâkim başına düşen yıllık dosya sayısının 454'e gerilemesi ve bölge idare mahkemelerinde görülme süresinin 111 güne inmesi de önemli bir ivmedir. Hukuk ve ceza yargısında beklemeyi azaltmak adına 24'ü iş, 16'sı tüketici ve 5'i asliye ticaret olmak üzere 140 yeni ihtisas mahkemesinin kurulması ve seçim bölgem İstanbul'da, Bölge Adliye Mahkemesinde açıklanan 2 ek iş dairesi, kapasite artışı öncelikle bir işçinin alacağına zamanında kavuşması açısından çok kıymetlidir. Yine, arabuluculukta sadece 2025 yılında 1 milyon 124 bin dosyada anlaşma sağlanması, yargının iş yüküne ve toplumsal barışa doğrudan nefes aldırmıştır. İcra dairelerimizde ortalama görülme süresinin düşmesi 2027-2029 Orta Vadeli Programda icra iflas mevzuatının güncellenmesi, piyasaya güveni tahkim edecektir.

Adalete erişimi kolaylaştıran, hele hele İstanbul gibi bir metropolde avukatın bürosundan duruşmaya katılması, vatandaşın sürecini UYAP vatandaş portalindan takip edebilmesi muazzam bir kolaylıktır. Yalnızca 2025'te 1,5 milyondan fazla iyi e-duruşma yapılması ve sistemin istinafa genişletilmesi bu dijital devrimin başarısıdır.

Diğer yandan, şiddet mağduru bir kadın adliyeye başvurulduğunda hangi hukuki desteği ve adli yardımı alabileceğini ilk kapıda öğrenebilmeli bir çocuk kendini güvende hissedeceği bir ortama ulaşabilmeli. Bu anlamda 183 adliyedeki adli destek müdürlükleri ve 177 Adli Görüşme Odası sosyal hukuk devletinin şefkat elinin en görünür hâlidir. Bununla birlikte İstanbul başta olmak üzere büyükşehir adliyelerindeki ağır dosya yükü karşısında adalet yardımcı personelinin desteklenmesi, kurumsal hafızanın korunması ve ihtisas mahkemelerinin etkinliği açısından kritiktir. Bu doğrultuda Sayın Bakanımıza da hâkimin vicdani kanaatine ve takdir yetkisine müdahale etmeksizin usul ekonomisi hızlandıracak millî yapay zekâ destekli asistan uygulamaların UYAP sistemine entegre takviminin hangi aşamada olduğunu sormak istiyorum.

Ayrıca, sabahtan bu yana dinlediğim hâliyle sırf birileri koro hâlinde sürekli "kötü" diyor diye hakikat değişmiyor, doğru yapılan işler yanlış veya kötü olmuyor. Şunu çok iyi biliyoruz ki: Bu toptancı karalamanın asıl gayesi yargıya duyulan güveni zedeleyerek vatandaşımızın devletimize olan bağını sarsmak, zayıflatmaktır; önce tepkiye, sonra öfkeye dönüştürmektir. Ne yapmaya çalıştığınızı çok iyi görüyoruz ama diyoruz ki: Yine başaramayacaksınız.

Bu duygularla yargı teşkilatımızın fiziki, teknolojik ve beşerî kapasitesini tahkim edecek rasyonel ve güçlü bir bütçe olarak gördüğüm 2027 bütçesinin hayırlı olmasını diliyorum ve hâlipürmelal-linizi gürültü çıkartıp iz kaybettirme olarak görüyorum ki yollarına sarı güller dökülmüşlerin bunu yapması ve karanlık geçmiş olanların bunu yapması mümkün değildir.