İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu toplantısındaki konuşma

SERHAT EREN (Diyarbakır)Başkanım, ben insani olarak, vicdani olarak, bu Komisyonun üyesi olarak bunun sorumluluğunu taşıdığım için kısa da olsa birkaç şey söylemek istiyorum. Yani belki önümüzdeki toplantılarda bunu temel gündemimiz hâline getirmek açısından önemsiyorum.

Yani, şimdi, bakın, sadece 2023-2024 yılları arasında 1.026 mahpus yaşamını yitirmiş cezaevlerinde, yine 2025'te 1.001 kişi yaşamını yitirmiş, son dokuz ayda 49 mahpus yaşamını yitirmiş, 2026'nın ilk dört ayında 26 mahpus yaşamını yitirmiş. Yani her beş günde 1 mahpus canına kıymış Sayın Başkan.

Şimdi, İHD'nin raporlarına bakıyoruz, 1.412 hasta mahpus var; bunların 335'i ağır hasta, 230'u tek başına yemek yiyemiyor, temel insani ihtiyaçlarını gideremiyor; SPT de TİHEK de bu meseleleri rapor altına aldı. Yani, şimdi, bu Komisyonun temel meselesi bu olmamalı mı Allah aşkına? Bir sürü insan yaşamını yitiriyor; yani vicdani olarak, insani olarak bu Komisyon bu meseleyi önüne almak durumunda değil mi? Komisyondan rica ediyorum ya, binlerce insan hapishanelerde yaşamını yitiriyor; bakın, siyasi olsun olmasın fark etmiyor. Sayın Başkan, biz burada da değiliz zaten, genel yani rakamlar, kuşkusuz, istatistikler... İnsan yaşamı istatistiklerden ibaret değil yani bu Komisyonun temel amacı bu ve biz bu konuda gerçekten hiçbir şey yapmıyoruz ve gittikçe bakın, Avrupa ülkeleri arasında bu konudaki ihlaller, yaşam hakkı ihlali, işte, intihar, cezaevlerindeki o hak ihlalleri konusunda gittikçe yukarıya doğru tırmanıyoruz. Yani, bir zahmet, bu Komisyondaki bütün arkadaşlarımız, bütün üyelerimiz bunu kendisine dert edinsin, bunun kaygısını taşısın. Oradaki insanlarımız bizim insanlarımız ya, canlı girmişler ama birçoğu, bakın, yani yaşamını yitirerek çıkıyor. Dolayısıyla, bizim temel gündemimiz bu olmuş. Yani iki gün önce 1 kişi yine yaşamını yitirdi, cezaevinden çıktı. Üstelik tedavileri geç yapılıyor. Bunların hepsini biliyoruz. Bu Komisyon, bu meseleleri, yaşam hakkını, cezaevlerindeki ihlalleri, ölümleri, intiharları bir an önce gündemine alsın. Buna ilişkin ne yapabiliriz, bu ölümlerin önüne nasıl geçebiliriz? Yani her birimizin vicdanına hitap etmeli, vicdani bir meseledir, insani bir meseledir. Bu meselelere niye bu kadar uzağız?

Gelmişiz, bambaşka şeyleri bazen tartışıyoruz ama sizden ricam, Sayın Başkan, gelecek toplantı yani önümüze koyalım, niye böyle oluyor, neden bu insanlar ölüyor, neden bu insanlar intihar ediyor, neden infazlar uzatılıyor? Bakın, şunu söylemeye çalışıyorum: Bir infaz uzatıldığı zaman bir kişinin infazı uzatılmış olmuyor, bir ailenin, geniş çevresinin, bir ilçenin, ilin, toplumun tamamının infazı uzatılmış oluyor ve dolayısıyla bu, toplumda muazzam bir, işte, umutsuzluğa, güvensizliğe yol açıyor. O nedenle, biz bir yanıyla da yani sonuçları üzerinden değerlendirme yapalım demiyorum ama sonuçları itibarıyla da toplumda böyle bir ağır sonucu da oluyor. Dolayısıyla, ben bu Komisyondan bir sonraki toplantıda temel gündemin bu, bu, bu olmasını talep ediyorum.

Teşekkür ederim.