Artvin ilindeki ulaşım sorunları ile barajların yarattığı sorunlar hakkında

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri)Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; milletvekili arkadaşımızın konularıyla alakalı birkaç hususa değinmek istiyorum. Öncelikle, isterseniz, konum gereği enerji sektöründen başlayarak geleyim, kara yollarında da bana tevdi edilen bilgi çerçevesinde de bu bilgileri aktarayım.

Bildiğiniz gibi, ülkemizin yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarıyla alakalı hidroelektrik potansiyelin en fazla harekete geçirilebileceği bölgelerden bir tanesinden bahsediyoruz ve özellikle ülkemizden doğan ve ülkemizi terk ederek komşu Gürcistan sınırları içerisinde Batum Ovası’nda denize dökülen Çoruh Nehri üzerinde çok önemli barajlar dizayn edilmiştir. Bir kısmı inşa hâlinde, bir kısmı bitmiş, bir kısmı da yapılacak projelerdir. Bunların sayısı 15 kadardır. Özellikle ana kol havzasının her iki yanındaki orman örtüsünün bulunmaması nedeniyle de çok ciddi bir toprak kaybı söz konusudur. Geçen uçakla giderken fark ettim, döküldüğü yerde çok ciddi bir kahverengi rengin bile etkilendiği görülmekte.

Burada, Artvin ilinin Türkiye’nin uç noktasında olması, büyük kentlere ve ana ulaşım akslarına uzaklığı, topoğrafyasının özellikle ulaşımda ortaya çıkardığı sorunlar gündelik yaşamı ve ekonomik faaliyetleri etkilemekte. Bununla alakalı, bu tesislerin izin ve ruhsatlarıyla alakalı çalışmalar da devam etmekte ve etüt kademesinden fizibilite kesin proje kademelerine varıncaya kadar bütün bir bu süreçteki uzun planlama ve projelendirme süreçlerindeki ulaşım, kamulaştırma ve kadim su hakları konularında uzman kuruluşların da görüşleri alınmaktadır.

Özellikle Artvin ili sınırlarında Çoruh Nehri ana kolundaki planlanan ve yapılmakta olan barajların yarattığı muhtemel sorunların başında yörede yaşayan insanlarımızın, halkımızın baraj gölü altında kalacak olan yerleşim yerleri, tarım arazileri ve yeniden iskân gelmektedir. Çoruh Nehri ana kolu üzerinde planlanan barajların sosyoekonomik etkilerinin azaltılması için tesislere ait fizibilite çalışmalarını ve kesin proje çalışmalarını takiben ilgili kuruluşlarca da yeniden iskân planları hazırlanmaktadır.

Tabii ki hidroelektrik potansiyelimizin toplam hidroelektrik potansiyelimiz içerisinde önemli bir paya sahip olan Çoruh Nehri üzerinde biraz önceki bahsettiğim gibi, 15 adet proje dizaynı vardır. Bunlardan ana kol üzerinde Laleli, İspir, Güllübağ, Aksu, Arkun, Yusufeli ve Artvin barajlarının inşaatına henüz başlanamamıştır. Bunların içerisinde özel sektör marifetiyle düzenlenecek barajlar olduğu gibi, Devlet Su İşlerinin portföyünde bulunan barajlar da vardır.

Bildiğiniz gibi Deriner Barajı inşaatı devam etmekte olup Borçka ve Muratlı barajlarının inşaatı ise tamamlanmıştır. Yan kollardaki 5 adet baraj projesini de içine katarsak, toplam 2.903 megavat civarında bir üretilecek enerji de yaklaşık 9 milyar 600 milyon kilovat saat civarındadır. Bu toplam enerjimizin -özellikle enerji olarak da 12 bin gigavatın üzerinde bir toplam enerjiye karşılık gelmektedir- 200 milyar kilovatsaat civarında takribî enerji tüketimini dikkate alırsak, 12 milyar kilovat saat civarındaki tüketimin önemli bir oran oluşturduğunu görürüz. 4 bin megavat civarında da bu Çoruh Nehri’ni düşünürsek, kurulu gücümüz 40 bin megavat dersek, takribî onda 1’ine karşılık gelmekte ve ciddi bir potansiyel oluşturmaktadır. Tabii ki bununla alakalı gerek ulaşım yollarında gerekse coğrafyanın değişmesinden kaynaklanan sebepler yüzünden yapılacak işlemler dikkatle takip edilmektedir.

Tabii ki Artvin ilinin hidroelektrik potansiyelinin değerlendirilmesi, ülkemizin enerjide dışa bağımlılığının azaltılmasıyla alakalı yörenin komple Türkiye politikalarına olumlu katkısını bir kez daha burada, huzurlarınızda belirtmek istiyorum.

Sosyal problemlerin en aza indirilmesi ve çevresel faktörlerin de en aza indirilmesiyle alakalı çalışmalar da bildiğiniz gibi devam etmektedir.

Kara yollarıyla alakalı konuda ise: Artvin ili hudutları dâhilinde 301 kilometre devlet yolu ve 285 kilometre de il yolu olmak üzere toplam 586 kilometre yol ağı bulunmaktadır. Bunun 37 kilometresi bölünmüş yol olup bu yollarımızın 92 kilometresi bitümlü sıcak karışım kaplama ve 422 kilometresi de sathi kaplama olmak üzere, 68 kilometresi de stabilize dersek, toplam yolların bölünmüşlüğünü bu şekilde özetlemiş oluruz.

Tabii, bunların içerisinde 2003 ila 2008 yılları arasında toplam 16 kilometre yol iyileştirmesi ve yine aynı yıllarda 3 adet kaza kara nokta iyileştirmesi, 61 kilometrelik BSK’yı içine katarsak toplam 514 kilometrelik de asfalt onarımıyla beraber Karayollarının faaliyetlerini kısaca böyle özetlemiş oluruz.

Proje olarak geldiğimizde ise, Borçka-Camili yolunda toplam 43,5 kilometrelik yolun 3A standardında olduğunu biliyoruz. Bu projelerin 2003 yılından önce 21 kilometresi tamamlanmış ve 2003 ila 2008 yılları arasında ise 7 kilometrelik kesiminin 6 kilometresi alt temel ve 1 kilometresi de reglaj seviyesinde tamamlanmış bulunuyor. Bunlarla alakalı ödenekleri tekrar burada saymıyorum.

Ayrım-Meydancık yoluyla alakalı, 25,8 kilometre uzunluğunda, yine 3A standardında olan bu yolun 2003 yılından önce 20 kilometresi tamamlanmış ve 3 kilometrelik sathi kaplamayla alakalı kısmı ise 2003 ile 2008 yılları arasında tamamlanmıştır.

Artvin-Ardanuç yoluyla alakalı ise, toplam 8,5 kilometrelik yolun yine aynı 3A standardında olduğunu biliyoruz. Bu projenin 10 kilometrelik kesimi 2003 ila…10’uncu kilometre dememiz lazım çünkü toplam 8,5 kilometre. Ondan sonraki kalan kısımlarıyla alakalı 2 kilometrelik reglaj seviyesinde tamamlanmıştır. 2,5 kilometrelik kesimin ise toprak ve sanat işleri tamamlanması hedeflenmektedir.

Şavşat geçiş yoluyla alakalı, 3 kilometre yolun toplam 2009 yılı ödeneği tamamlanmış ve 2009 yılında ihale edilmesi de planlanmıştır. İçinde bulunduğumuz yıl içerisinde bu ihale edilecektir.

Çoruh havza yollarıyla alakalı ise toplam 18 kilometrelik bir yol ağından bahsediyoruz. Bu projenin 5,5 kilometresi ihale kapsamında olup 12,5 kilometresi ise Devlet Su İşleri tarafından yapılmıştır ve 2003 ila 2008 yılları arasında, yine aynı şekilde 12,5 kilometresi sathi kaplama seviyesinde tamamlanmıştır. Bununla alakalı 2009 yılı ödeneği 1 milyon 171 bin TL’dir.

Diğer global asfalt programlarıyla alakalı ise Artvin ilinde 6 milyon 71 bin TL’lik bir ödenek harcanmış olup, 59 kilometresi K ve 23 kilometresi de K0 olmak üzere, 21 kilometrelik de BSK olmak üzere toplam 103 kilometrelik asfalt çalışması yapılmıştır.

Bakım onarım hizmetleri ve trafik hizmetleri ile alakalı detaylar da temenni etmeniz ve istemeniz hâlinde tarafınıza iletilecektir.

Saygılarımla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)