Avusturya cumhuriyeti bulgaristan cumhuriyeti macaristan cumhuriyeti romanya ve türkiye cumhuriyeti arasında nabucco projesi hakkında anlaşmanın onaylanması (s.s.447)

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri)Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; tekrar saygıyla selamlayarak sözlerime başlıyorum.

Tabii, birçok soru soruldu, şu ana kadar gerek soru önergeleri gerek Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu gerekse komisyonlarda sorulan hiçbir sorunun cevabı Bakanlığımızca cevapsız bırakılmadı, bu da aynı şekilde yapılacaktır. Süremin yetmediği sorulara yazılı cevap vereceğimi söyleyerek devam edeceğim.

Sayın Yılmaz’ın da bahsettiği gibi, “İşte, Amerikan büyükelçisi geldi, bir başkası gitti…” Bunların her birisi, özellikle uluslararası ilişkilerden arındırılamayacak kadar büyük olan projelerin hepsinde söz konusudur. Bir büyükelçi, bir ülkenin büyükelçisi gelip, bir kısım tavsiyelerde bulunmak isteyebilir, görüşlerini paylaşmak isteyebilir, bölgedeki gelişmeleri izlediğini belirtmek isteyebilir. Önemli olan sizin nasıl davrandığınızdır. Biz, açıkça ifade ediyoruz ki, bu süreç içerisinde özellikle Nabucco ile başlayan ve daha önceki AK PARTİ hükûmetleri zamanında da yapılan birçok anlaşmada bu tür görüşmeler söz konusu olmuştur.

Bölgedeki gelişmeler, dünyadaki enerji konseptini son derece yakından ilgilendirmektedir. Biz açıkça ifade ediyoruz ki, gerek Rusya Federasyonu Büyükelçisiyle gerekse Amerikan Büyükelçisiyle, birçok ülkenin büyükelçisiyle görüşmelerimizde ve ilgili bakanlarıyla görüşmelerimizde, Türkiye'nin çıkarları doğrultusundaki her projede olabileceğimizi belirtmişizdir. Tekrar ifade ediyorum: Bölgede bizim katıldığımız bir projenin bir başka projenin yapılmayacağı anlamına gelmediğini, her ülkenin her projeden aynı şekilde müstefit olamayabileceğini, herkesin menfaatlerinin farklı olabileceğini ve Türkiye'nin büyüme hızlarıyla karşılaştırdığımızda, şu anda istiap edemeyeceği bir enerji projesinin hemen hemen olmadığını açıkça belirtiyoruz.

Bakû-Tiflis-Ceyhan boru hattını Amerika Birleşik Devletleri bu bölgede desteklemiştir ama aynı zamanda bu ülkenin gaz tedarikiyle alakalı konuda, Türkiye, Mavi Akım’a tercihini kullanmıştır. Bu, model ortaklık konsepti altında, başlığı altında, Amerika Birleşik Devletleri ilişkisine bir zarar, bir sıkıntı getirmemiştir. Her ülkenin farklı sektörlerde geliştirebileceği ilişki vardır. Bu açıdan bunu söylüyorum. Ben, bütün bunların başına, hemen hemen her bakanlıkla alakalı faaliyetleri söylerken, siyasi istikrarın veya tam tersi, siyasi istikrarsızlığın bütün konuşmaların başlığına geçirilmesi gerektiği kanaatindeyim.

Katar’la olan ilişkilerde de, bizim herhangi bir ülkeyle yapacağımız ticari bir tercihin, ülkeyle alakalı bir tercihin, stratejik bir tercihin hiçbir şekilde hiçbir ülkeyle böyle bir hareketi makul ve mazur hâle getirmeyeceğine inanıyorum. Biz, şu anda da alışveriş yapmayacağımız ülkelerle karşılaşıyoruz. Beraber oturup “Sizinle bu projede, bu masada anlaşamadık.” diyoruz ama bu, görüşmemeyi gerektirmez; bu, herhangi bir, öyle bir hareketi yapmayı gerektirmez.

Uluslararası ilişkilerde, özellikle hele hele bugün içinde bulunduğumuz şu anda, kritik bir noktada, sözde Ermeni soykırımıyla alakalı on beş tane ülkenin meclislerinde almış olduğu kararlara karşı tabii ki bizim de projelerimizde vereceğimiz cevaplar vardır. Uluslararası ilişkilerden arındırılamaz dediğim konu budur. O yüzden… Ama, ben şuna inanıyorum: Her hükûmetin, özellikle Türkiye Cumhuriyeti’nde, ülkenin aleyhine oluşabilecek bir konuda, kesinlikle, görüştüğü ülkelere tavır alacağına inanıyorum.

Şimdi, İran’la alakalı konular ve Azerbaycan’la alakalı konular çok fazla, soru olarak da söylendi. Değerli arkadaşlar, Azerbaycan, bizim kardeşimizdir. Bununla alakalı bizim üç temel konuda verdiğimiz üç tane teklif vardır: Birincisi, Şahdeniz 1 Projesi’nin… Hepinizin de bildiği gibi şu anda gaz aldığımız, şu anda cari işlemde bulunduğumuz ve parasını ödediğimiz konuda 15 Nisan 2008 tarihinden bu tarafa, yine anlaşmadan doğan haklar yüzünden fiyat revizyon hakkı doğmuştur Azerbaycan’a. Biz bunu makul ve doğru bulmuşuz. Dokuz defa müzakere etmişiz bunu, gerek Bakû’de gerek Ankara, İstanbul ve değişik yerlerde.

İkinci başlık Şahdeniz 2 Projesi. Yani, 2016 yılında harekete geçecek yeni gaz kaynağıyla alakalıdır. Burada hem fiyat hem de miktar söz konusudur. Nabucco’ya kaynak oluşturabilecek olan proje de budur.

Üçüncü konu, Azerbaycan’ın tercih etmesi hâlinde Türkiye’den geçecek gazın taşıma ücretleriyle alakalı konudur. Biz, üç başlıkta da tekliflerimizi verdik.

Sondan başlayayım, farklı platformlarda farklı şeyler söylenebilir ama siz bilin ki doğrusu budur. Taşıma ücretlerine verdiğimiz fiyat hem ülkemizin dengelerini hem de Azerbaycanlı kardeşlerimizin ticaretini makul hâle getirebilecek bir fiyattır. Uluslararası arenada bin metreküp gazı 100 kilometre ileriye taşıyabileceğiniz birim fiyat tarifeleri oluşmuştur. O tarifelerin üzerinde değil, tam tersi, miktar belirtmeyeceğim, altındadır. O yüzden, ben şu ana kadar Azerbaycan’la yaşadığımız konunun…

KAMER GENÇ (Tunceli)İran’ı söyle.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri)Geliyorum, bir dakika…

KAMER GENÇ (Tunceli)Niye çarpıtıyorsun? Rakamı ver.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri)Sabret kardeşim, bir dakika…

KAMER GENÇ (Tunceli)Rakamı söyle.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri)Bir dakika, sabret.