Dısişleri bakanlıığının kuruluş ve ve görevleri hakkında (s.s.524)

TANSEL BARIŞ (Kırklareli)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; uzun zamandır unutulan, gündeme getirilmeyen, medya tarafından dile getirilmeyen bir sorundan bahsetmek istiyorum, Kıbrıs sorunundan.

Sayın Bakanımız da burada, gerçekten, elli altmış yıldır ulusal dış politikamızın olmazsa olmazı Kıbrıs sorunu uzun zamandan beri Parlamento gündemine getirilmiyor, halkın gündemine getirilmiyor, gündemden kaçırılıyor.

Kıbrıs’ta neler oluyor arkadaşlar? Uzun zamandan beri görüşmeler yapılıyor, yetmiş görüşmeyi aşmış. Görüşmeler sonucunda neler oluyor, ne alındı, ne verildi, parlamenterlerin bilgisi yok. Rumların zaten anlaşmaya niyeti var mı o da meçhul çünkü Rumların tuzu kuru: Birleşmiş Milletler üyesi, Avrupa Birliği üyesi, İngiliz Uluslar Topluluğu üyesi, her şeye girmişler; yılda 1 milyon turist, ekonomik sorunları yok; kişi başına düşen gelir 30 bin doları aşmış. Böyle bir Kıbrıs Rum Yönetimi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile görüşmeler yapıyor ve bu görüşmelerden de bizler umut bekliyoruz.

Değerli arkadaşlar, AKP İktidarından sonra, biraz önce bahsetmiştim, Kıbrıs’ta yeni bir terim geliştirildi, “Bir adım önde olacağız.” diye. Böyle bir terimle Kıbrıs Türk tarafının görüşmelerdeki pozisyonu zayıflatılmıştır. Yani biz taviz vermeye hazırız anlamında bir deyim bu “Bir adım önde olmak.” Ama bugün geldiğimiz noktada, görüşmelerin hangi aşamada olduğunu hepimiz yaşıyoruz. Talat-Hristofyas, Talat-Papadopulos ve şimdi Eroğlu-Hristofyas görüşmeleri devam ediyor ve bu yıl sonunda bu görüşmelerin bir netice vermesi konusunda çeşitli taraflar beyan vermektedirler. Bu arada, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri gelip gidiyor. Toplumlar arası görüşmeler ne aşamada bilmiyoruz. Bize bu konuda bilgi veren de yok ama bizler Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin varlığı konusunda, geleceği konusunda endişeler taşıyoruz.

Sayın Bakanım, şu anda Türkiye'nin destekleriyle Kıbrıs Türk tarafının olmazsa olmazları nelerdir? En azından ben naçizane görüşlerimi belirtmek istiyorum: Bir kere, anayasal bağlamda federal nitelikli bir çözüm şart; yönetim ve güç paylaşımı bağlamında iki toplumlu çözüm, coğrafi bağlamda ise iki bölgeli çözüm. Bunlar olmazsa olmazlarımızdır ve iki toplumun siyasi eşitliği de bu görüşmelerde esas olması gerekiyor ve bir diğer olmazsa olmazımız hâlen yürürlükte olan ve Kıbrıs Türk halkının güvenliğini sağlayan garanti sisteminin devamı Sayın Bakan.

Tabii ki bu konularda siyasi çözüm arayışında olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, en azından taraflar, bulunacak çözümün iki toplumlu ve iki bölgeli karakterde olması, eşit statüdeki iki kurucu devlete dayalı federal bir ortaklık devleti olması hususlarında her ne kadar uzlaşmış görünmekle birlikte, bu konuda tereddütlerimiz olduğunu bilmenizde fayda vardır.

Görüşme sürecinde, federal devletin karar alma mekanizmalarına Kıbrıs Türk halkının etkin katılımının sağlanacağı anayasal düzenlemelerin yer almasına Türk tarafı olarak özen gösterilmesi gerekmektedir.

Yeni oluşacak olan federal devletin başlangıçtaki yetkilerinin sınırlı tutulmasına ve bu yetkilerin federal anayasada açıklıkla belirtilerek diğer yetkilerin kurucu devletlere bırakılmasına Türk tarafı olarak özen göstermemiz gerekiyor.

Federal devletin iki toplumlu, iki bölgeli karakteri en üst düzeydeki hukuksal düzenlemelerle güvence altına alınmalıdır. Örnek olarak, Kıbrıs Türk kurucu devletinde gerek nüfus çoğunluğunun ve gerekse toprak mülkiyeti ekseriyetinin tartışmasız bir şekilde ve her hâlükârda Kıbrıs Türk halkına ait olacağı kesin kurallara bağlanmalıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Barış, konuşmanızı tamamlayınız.

TANSEL BARIŞ (Devamla)Çünkü çözümün iki kesimli olması, Ada’ya barış ve istikrar gelmesi amacıyla, esasen, 1974 Barış Harekâtı sonrasında, 1977 Doruk Anlaşması ile taraflarca kabul edilmiş ve bu husus Kıbrıs Türk tarafı için vazgeçilmezdir.

Değerli milletvekilleri, daha söylenecek çok şey vardır ama Ada’daki gerçekler temelinde siyasi bir çözüme varılabilmesi için görüşmelerin dikkatle, titizlikle, tarihsel süreç içerisinde Kıbrıs Türk tarafının edinilmiş kazanımlarının varılacak uluslararası bir anlaşmada tescil edilmesi hedef alınmalıdır.

Yüce heyete saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)