İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara

KELİME NABZI

“Kürtçe” Meclis’te ne zaman, kim tarafından konuşuldu?

Türkçe ekleriyle birlikte aranan biçimler: kürtçekürtçeninkürtçeyekürtçeyikürtçedenkürtçesikürtçede
1.143kayıtta geçti
5.630kez söylendi ya da yazıldı
119vekil kullandı
Şubat 2024en yoğun ay · 93 kayıt
▼ %14son 3 ay, önceki 3 aya göre
24 EYL 2026son geçtiği gün · ilk: 13 HAZ 2023

AY AY KULLANIM · HAZİRAN 2023 – BUGÜN

“Kürtçe” Meclis’te ay ay, nerede konuşuldu?

  • Genel Kurul 427
  • Soru önergesi 716

Her sütun bir ay: seçili kaynaklarda kelimenin geçtiği kayıt sayısı, renkler kaynağa göre. Bir sütuna dokunun, o ayın kayıtları aşağıda listelenir. Son sütun içinde bulunulan ay; sürüyor. Konuşma metinleri TBMM tutanaklarından işlendikçe sayılar artar.

BÜTÜN KAYITLAR · EN YENİ ÖNCE

“Kürtçe” geçen 1.143 kayıt

427 Genel Kurul konuşması · 716 soru önergesi · bir aya bakmak için grafikte o aya dokunun ya da yandan seçin

  1. …İdare ve Gözlem Kurulu kararıyla keyfi ve hukuka aykırı şekilde koşullu salıverilme tarihinin ertelendiği; Kürtçe kitaplarla ilgili sorunların devam ettiği; cezaevinde Kürtçe bilen gardiyanlar bulunmasına rağmen kitapların Google Translate aracılığıyla…

  2. …geçerli bir açıklamasının bulunmadığını, idareyle birçok kez görüşmelerine rağmen bu durumun değişmediğini, bandrollü Kürtçe sözlük ve kitaplara el konulduğunu, havalandırma, spor faaliyetleri, sohbet ve diğer etkinliklere diğer mahpuslarla birlikte çıkarılmadıklarını…

  3. …cezaevi müdürünün mahpuslarla görüşme yaparken mahpuslara ayakta durmayı dayattığını, tüm dilekçe ve taleplerin reddedildiğini, Kürtçe mektupların aylarca kendilerine verilmediğini ve muhalif yayın kanallarının izlenmesine izin verilmediğini aktarmışlardır. M.K. isimli mahpusun…

  4. …diş hekiminin keyfi biçimde tedaviyi engellediği; mektup okuma komisyonunda ve cezaevinde tercüman bulunmadığı gerekçesiyle Kürtçe yazılan mektup ve yazıların mahpuslara gönderilmediği; koğuş aramalarının sık ve keyfi biçimde gerçekleştirildiği; mahpusların kendi…

  5. …Kürtçe el yazması eserlerin kataloglama sürecine ilişkin … Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri…

  6. …Bunun yanında, mahpusların ana akım medya dışında yayınlara erişememesi, Yeni Yaşam gazetesi taleplerinin karşılanmaması, Kürtçe (Zazakî-Kurmancî) kitap ve sözlüklerin temini konusunda sorun yaşanması, bazı yazılı çalışmaların aramalarda engellenmesi…

  7. …uygulamaya itiraz edenlere disiplin cezası verildiği, idareyle görüşmelerde ayakta bekletme dayatmasının sürdüğü ve Kürtçe yayın taleplerinin karşılanmadığı tarafımıza aktarılmıştır. • Bu bağlamda; 47699 1. Çarşamba S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda…

  8. …bulunduğu, gazete ve radyo erişiminin engellendiği, telefon görüşmelerinin haftada 10 dakika ile sınırlandırıldığı ve Kürtçe kitap ile sözlük taleplerinin karşılanmadığı yönünde başvurular alınmıştır. Yeni Yaşam ve Evrensel gazetelerine yönelik engeller…

  9. KONUŞMA Genel Kurul

    …mücadeleye devam edeceğiz ama şimdi, hepimizi yakan bir ateş var, önce o ateşi söndürmeliyiz. Kürtçede "..."(*) denir yani "Ateş ateşle söndürülmez." Elli yıllık çatışmanın bize öğrettiği en yalın hakikat budur inanın…

  10. KONUŞMA Genel Kurul

    …için önemli adımlar atmıştı. Biraz önce Hüseyin Yayman, bunların hemen hemen hepsini söyledi yani Kürtçenin kamusal alanda kullanılması veyahut da Kürtçenin eğitimde öğretilmesi, aynı zamanda Kürtçe radyo, televizyon, gazete gibi…

  11. KONUŞMA Genel Kurul

    …yükleri azaltacak yeni bir dil geliştirmek ve bunu vakar içerisinde milletimizin tamamına anlatmaktır. Geçmişte Kürtçe bir türkü söylemek dahi büyük tartışmalara sebep olabiliyordu; bugün çok farklı bir noktadayız fakat demokrasiler…

  12. KONUŞMA Genel Kurul

    …özel bir yanı var, Suriye sınırına sıfır bir köyden geliyorum, babam 70 yaşından sonra Kürtçeyi öğrenmeye çalıştı, onun da anısını burada paylaşmak isterim. 22 Ekim 2024'te başlayan yeni süreçle…

  13. KONUŞMA Genel Kurul

    …hâl bölge valiliği kaldırılmıştır, Kürt dili ve edebiyatı bölümü açılmıştır. Kürt dili enstitüsü kurulmuştur, Kürtçe seçmeli ders olarak okutulmaya başlanmıştır, yirmi dört saat yayın yapan TRT Kürdî açılmıştır; Kürtçe dergi…

  14. KONUŞMA Genel Kurul

    …kardeş olarak yolumuza devam edeceğiz. Artık Anadolu'da hiçbir anne Türkçe de ağıt yakmayacak, Kürtçe de ağıt yakmayacak. İbni Haldun ta yıllar önce, yüzyıllar önce ne söylüyor: "Devletlerin gerçek temeli…

  15. KONUŞMA Genel Kurul

    …değil, bir tanıma sorunudur. İçinde bulunduğumuz bu çağda yapay zekâ destekli bir kablosuz kulaklıkla Kürtçeden İngilizceye veya Kürtçeden Rusçaya anında tercüme yapılabiliyorken biz hâlâ "Kürt annesinin dilini konuşabilir mi?" diyoruz…

  16. KONUŞMA Genel Kurul

    …adımlar attık, TRT Kurdî yayın hayatına başladı, üniversitelerde Kürt dili ve edebiyatı bölümleri açıldı, Kürtçe üzerinde birçok yasak ve sınırlama kaldırıldı. 2002 yılında iktidara geldikten kısa bir süre sonra OHAL…

  17. KONUŞMA Genel Kurul

    …özel seslerinden birisiydi. Diyarbakır'dan Kamışlı'ya uzanan sürgün bir Ermeni ailenin çocuğu olarak Kürtçe, Ermenice, Arapça ve Süryanice söyledi. Halkların acısını, sevincini, hasretini ve ortak hafızasını ezgilerinde buluşturdu. Vasiyeti…

  18. KONUŞMA Genel Kurul

    …yalnızca konuştukları dil nedeniyle değil dinledikleri şarkılar nedeniyle de yargılanıyor. 18 yaşındaki Furkan Oğlak Kürtçe şarkı dinlediği için önce ırkçı saldırıya uğradı, ardından tutuklandı. Hakkında hazırlanan iddianamede milyonlarca yurttaşın ana…

  19. KONUŞMA Genel Kurul

    …sürgün edilen Ermeni bir ailenin çocuğuydu. Uğradığı zulme rağmen sanatıyla tüm halklara yüreğini açarak Kürtçe, Ermenice ve Arapça şarkılar söyledi. Barışa duyduğu özlemi "Dünyaya bir daha gelsem ne kadar tank…

  20. KONUŞMA Genel Kurul

    …hiçbir devlet dışarıda güçlü ve söz sahibi olamaz. Dünün Türkiyesinden bugünlere geldik. Bir dönem Kürtçe konuşmanın yasak olduğu Diyarbakır Cezaevinde evladını ziyaret eden bir annenin yalnızca "Nasılsın?" diyerek görüşmesini tamamladığı…

Sayı, grafikteki noktayla aynıdır: seçili kaynaklarda (Genel Kurul konuşmaları, soru önergeleri) ifadenin geçtiği kayıt sayısı; bir kayıtta kaç kez geçerse geçsin bir sayılır; aynı kökten ekli biçimler de bulunur. “Yükselen kelimeler”deki haftalık sayılar ise kelimenin kaç kez geçtiğidir; o yüzden farklı olabilir.

KİM KULLANDI?

“Kürtçe” kelimesini en çok kullanan vekiller

Kelimenin geçtiği konuşma, soru önergesi ve teklif (ilk imza) sayısı

PARTİLERE GÖRE

Hangi partilerin vekilleri kullandı?

Parti, kaydın tarihindeki üyeliğe göredir

İLLERE GÖRE

Hangi illerin vekilleri konuştu?

42 ilin vekilleri · renk koyulaştıkça kayıt sayısı artar

  1. Diyarbakır169
  2. Mardin117
  3. Van117
  4. Hakkari95
  5. İstanbul65
  6. Muş56

EN YOĞUN GÜNLER

En çok konuşulduğu günler

Günün Meclis sayfasında o günün bütün kayıtları

  1. 21 Şubat 2024Çarşamba43 kayıt
  2. 28 Ağustos 2023Pazartesi40 kayıt
  3. 7 Ağustos 2025Perşembe31 kayıt
  4. 24 Şubat 2025Pazartesi28 kayıt
  5. 20 Şubat 2024Salı25 kayıt
  6. 18 Mayıs 2026Pazartesi23 kayıt

SORU ÖNERGELERİNDE

Hangi bakanlıklara soruldu?

BAĞLAM

“Kürtçe” ile birlikte geçenler

Aynı kayıtlarda en sık kullanılan kelimeler · dokunun, o kelimenin raporu açılır

Karşılaştırın: “Kürtçe” ile “Kürt” · “Kürtçe” ile “Anayasa” · “Kürtçe” ile “demokratik”

Yükselen kelimeler

Son haftanın sayısı, bir önceki haftaya göre. Genel Kurul konuşmaları ve soru önergesi özetleri.

Bu rapor nasıl hazırlanıyor?

Kelime Türkçe kök bulucudan geçer; ekli biçimler de sayılır. Sayılar seçili kaynaklarda (yukarıdaki süzgeçler) kelimenin geçtiği kayıt sayısıdır; bir konuşmada kaç kez geçerse geçsin bir sayılır. Vekil, parti ve il sayılarında kanun teklifleri ilk imzacıya yazılır. Meclis kalıpları ve kişi adları kelime listelerine girmez. Yöntem →