Kömür yardımı yapılan vatandaşların bu süreçte yaşadıkları mağduriyetlerin araştırılarak gerekli önlemlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Zonguldak'ta, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfi tarafından, ihtiyaç sahibi ailelere dağıtılan kömür çuvallarının içinden kabul edilebilir düzeyin üzerinde taş çıktığı tespit edilmiştir.

Her ne kadar konuyla ilgili olarak Zonguldak Valiliği tarafından inceleme başlatıldığını ve niteliğe uygun kömür yardımı yapıldığı tespit edilen 70 haneye ise ilave kömür desteği verildiğini ifade edilmiş olsa da niteliksiz kömür verilen yüzlerce vatandaşa resmi başvuru yapma zorunluluğu getirilmiş, mağduriyetleri giderilmemiştir.

Kömür yardımlarında yapılan usulsüzlüklerin araştırılması, meri kanun ve yönetmeliklerdeki belirsizliklerin giderilmesi, söz konusu kömürlerin temin ve dağıtım süreçlerinde ihmali bulunanlar hakkında gerekli inceleme süreçlerinin başlatılması, niteliksiz kömür yardımı ile mağdur edilen vatandaşlarımızın tamamının resmi başvuru prosedürlerine tabi tutulmaksızın mağduriyetlerinin giderilmesi ve benzer durumların bir daha yaşanmaması için gerekli tedbirlerin alınması adına Anayasamızın 98. Meclis İç Tüzüğünün 104. ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını 7 a 10 Şubat 2024

GEREKÇE

Zonguldak*ta, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından, ihtiyaç sahibi ailelere dağıtılan kömür çuvallarının içinden kabul edilebilir düzeyin üzerinde taş çıktığı tespit edilmiştir.

Vatandaşların şikâyetleri üzerine ortaya çıkan olayla ilgili olarak Zonguldak Valiliği tarafından yapılan açıklamada; "2023-2024 kışı için Zonguldak'ın merkezinde 3 bin haneden her birine 800'er kilo olmak üzere toplam 2 bin 400 ton kömür dağıtımının planlandığı, Kasım ayında başlayan dağıtım sürecine, Türkiye Kömür İşletmeleri himayesinde kömür sevkiyatı yapıldıkça devam edildiği, Ocak ayında dağıtılan kömürlerde taş olduğunu öne süren bazı vatandaşların, sosyal medyadan tepki gösterdiği, bazılarının ise Valiliğe doğrudan başvuru yaptığı, dağıtılan kömür çuvallarında yüzde 10 ve altındaki taş oranının, kömürün yapısı gereği kabul edilebilir olduğu ancak yapılan incelemelerde bazı kömür çuvallarından "kabul edilebilir düzeyin üstünde" taş tespit edildiği, tespit edilen 70 haneye ilave kömür desteği verildiği ifade edilmiştir.

Zonguldak'ta vatandaşlarımızın şikâyeti üzerine ortaya çıkan bu durum aslında ülkemizde yıllardır kömür dağıtımında yaşanan usulsüzlüklerin ayyuka çıkması halidir. Farklı tarihlerde, yurdumuzun farklı bölgelerinde görülen "niteliğe uygun olmayan yardım kömürlerinin dağıtılmasıyla ilgili sorunlar" bu kez Zonguldak"ta yaşanmış, kömürün başkenti olarak bilinen şehirde ihtiyaç sahibi vatandaşlarımız rencide edilmiş ve büyük bir ayıba imza atılmıştır.

Her ne kadar konuyla ilgili olarak Zonguldak Valiliği tarafından inceleme başlatıldığını ve niteliğe uygun kömür yardımı yapıldığı tespit edilen 70 haneye ise ilave kömür desteği verildiğini ifade edilmiş olsa da niteliksiz kömür verilen yüzlerce vatandaşa resmi başvuru yapma zorunluluğu getirilmiş, mağduriyetleri giderilmemiştir.

Diğer yandan, vatandaşlarımıza dağıtılan kömür yardımları, "İhtiyaç Sahibi Ailelere Isınma Amaçlı Kömür Yardımı Yapılmasına İlişkin Cumhurbaşkanı Kararları" ile belirlenmiştir. Söz konusu kararlara göre dağıtılacak kömürün niteliğinin, 13.1.2005 tarih ve 25699 sayılı "Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin" 23'üncü maddesinde belirlenen kriterlere uygun olması gerekmektedir.

Yönetmeliğin "Yakıtların Analizi" başlıklı 26. maddesinde ise "Yetkili merciler, gerekli denetimleri yapmak, katı yakıtın üretildiği, torbalandığı, depolandığı, taşındığı ve satışının yapıldığı yerlerden usulüne uygun yakıt numunelerini almak ve analizlerini akredite olmuş veya Bakanlığın uygun gördüğü laboratuvarlarda yapmak/yaptırmak ve belirlenen sınır değerleri sağlamayan yakıtlar için gerekli işlemi yapmakla yükümlüdürler" denilmektedir.

Aynı şekilde yönetmeliğin "Denetim" başlıklı 32. maddesi "Yetkili mercileri, Yönetmelikte belirlenen kurallara uygun olmayan yakıtları üretenler, satışa sunanlar ile yakma tesisleri i üretenleri ve işletenleri denetlemek ve haklarında yaptırım uygulamakla yükümlü kılmaktadır. | Ancak söz konusu yönetmelikte, kömürlerinin niteliğinin kontrolünde sorumluluğu bulunan kurum ve kuruluşlar net bir şekilde tanımlanmadığı gibi, yönetmeliğin 5. maddesi alan kullanılabilir yakıtlarda kullanılması "yasaklı maddeler" arasında "taş" ibi malzemeler yer almamak 7

Buradan da anlaşılacağı üzere yönetmelikteki belirsizliklere, kömürün temin ve dağıtım süreçlerinde sorumluluğu bulunan kurumların görev kusurları eklenmekte, bu durum da ihtiyaç sahibi vatandaşımıza, niteliği uygun olmayan kömür yardımlarının yapılmasına neden olmaktadır. Uzun zamandır yaşanan bu hadiseler, binlerce yurttaşımızı rencide etmekle kalmayıp, içinde yabancı, tehlikeli maddelerin olduğu kömür yardımlarının yangın gibi tehlikeli olaylara sebep olduğu iddialarını beraberinde getirmektedir.

Bu nedenlerle, kömür yardımlarında yapılan usulsüzlüklerin araştırılması, meri kanun ve yönetmeliklerdeki belirsizliklerin giderilmesi, söz konusu kömürlerin temin ve dağıtım süreçlerinde ihmali bulunanlar hakkında gerekli inceleme süreçlerinin başlatılması, niteliksiz kömür yardımı ile mağdur edilen vatandaşlarımızın tamamının resmi başvuru prosedürlerine tabi tutulmaksızın mağduriyetlerinin giderilmesi ve benzer durumların bir daha yaşanmaması için gerekli tedbirlerin alınması adına Anayasamızın 98. Meclis İç Tüzüğünün 104. ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 10 Şubat 2024