İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/1183 GÜNDEMDE

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının herhangi bir siyasi baskı altında olup olmadığının araştırılarak Banka'nın rezervlerini etkileyen işlemlerin incelenmesi ve zarar etmesinin önlenebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

İlk imza: Cumhur Uzun Muğla · CHP ve 25 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Ülkemizde para ve kur politikalarının yönetilmesinden sorumlu ve kararlarında her türlü otoriteden bağımsız olması gereken Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, özellikle son dönemde siyasetin öznesi haline gelmiştir. Son on yılda 320 milyar lira kar eden kurum 2023 yılında 818.2 milyar lira zarar etmiş ve bu durum Bankanın kararlarının sorgulanmasına neden olmuştur. Kurumun 1931 yılından itibaren 27 başkanı olmasına karşın bu başkanlardan 5'i son 5 yılda değişmiştir.

Yıllardır kar eden Merkez Bankası'nın 2023 yılında gerçekleşen 818.2 milyar TL zararının nedenlerinin ve bu zararda sorumluluğu olanların belirlenmesi, son yıllarda yapılan başkan değişikliklerinde ve alınan kararlarda siyasi müdahalelerin olup olmadığının araştırılması ve bankanın özerk yapısının korunarak zarar etmesinin önüne geçecek önlemlerin alınabilmesi için bir yol haritası belirlemek amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 üncü ve 105'inci Maddeleri gereğince Meclis araştırması açılmasını saygılarımızla arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Metnin tamamını göster (7 paragraf daha)Metni kısalt

Ülkemizde para ve kur politikalarının yönetilmesinden sorumlu Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın; Fiyat İstikrarı, Finansal İstikrar, Döviz Kuru Rejimi, Banknot Basma ve İhraç İmtiyazı ve Ödeme Sistemleri alanlarında kanunla düzenlenmiş görev ve sorumlulukları bulunmaktadır.

Merkez Bankası, görev ve sorumlukları bakımından; ülkenin kalkınmasına katkıda bulunma rolü olan, doğrudan topluma hesap vermesi gereken ve tüm bunları yaparken yönetimsel, finansal ve para politikasına ilişkin kararlarını herhangi bir baskı unsurundan bağımsız bir şekilde alabilme kabiliyetine sahip ve bağımsız olması gereken bir kurum olmalıdır.

Merkez Bankası; farklı kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülen işlevlerin tek elde toplanmasının ardından, 3 Ekim 1931 tarihinde faaliyetlerine başlamıştır. 1931 yılından bu yana 93 yılda 27 Başkan ile hizmet veren kurumun son 5 yılda 5 kez başkanı değişmiştir. Bu değişikliklerin bilimsel altyapısı olmadığı ve tamamen siyasi saiklerle olduğu düşünülmektedir.

Ne yazık ki ülkemizin kalkınmasına hizmet etmesi gereken kurumun kendisi 2023 yılında 818.2 Milyar Lira zarar etmiştir.

Yıllardır kar eden Merkez Bankası; başta kur korumalı mevduat sistemi olmak üzere bir kişinin siyasi hırsları ve yanlış politikaları nedeniyle bugün kuruluş amacından oldukça uzaklaşmış durumdadır.

Son 10 yılda, 320 milyar lira kâr elde eden Bankanın | yıllık zararı 10 yılda elde edilen karın 2,5 katıdır. Oluşan 818.2 milyar liralık zarar 8 bakanlığın 2024 yılı bütçesinin toplamından daha fazladır. Oluşan zarar 6 Şubat depremlerinde; "acil yıkılacak, ağır hasarlı veya yıkık konutlar bakımından hesaplanan hasara eşittir."

Bu zararda sorumluluğu olanların (o belirlenmesi, son yıllarda yapılan başkan değişikliklerinde ve alınan kararlarda siyasi müdahalelerin olup olmadığının araştırılması ve bankanın özerk yapısının korunarak zarar etmesinin önüne geçecek önlemlerin alınabilmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonunun kurulması önem arz etmektedir.

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

26 İMZA
CHP 26

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.