Esnaf kredilerinin geçmişi de kapsayacak şekilde arttırılmış olmasının esnaflara olan olumsuz etkilerinin araştırılması ve gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Ülkemizde ekonomik dar boğazın derinleşerek sürmesi, özellikle yüksek enflasyonun katlanarak devam etmesi, faiz politikasındaki çelişkili kararlar, piyasalarda büyük bir istikrarsızlığa yol açmış, özellikle dar bütçelerle ticaret yapma derdindeki esnafı zora sokmuştur. Böylesine belirgin bir sıkıntılı sürecin içindeki esnafa son darbe de geriye dönük ekstra faiz uygulaması olmuştur. Halen kullanılmakta olan esnaf kredilerinin geçmiş ödemeleri de kapsayacak şekilde yüzde 40 ile yüzde 100 oranında arttırılması, adeta esnafın ölüm fermanı olmuştur. Dolayısıyla konu ile ilgili olarak kamu vicdanının daha fazla zedelenmemesi için Anayasa'nın 98. Maddesi, Meclis İçtüzüğünün 104. ve 105. Maddeleri uyarınca Meclis Araştırma Komisyonu kurulması için gereğini arz ve teklif ederim.

GEREKÇE

Ekonomik krizin beraberinde getirdiği çok yönlü sorunları fedakarlıkla aşmaya çalışan esnafımız, bütün bunların yanı sıra bir de kullanmakta olduğu ticari kredilere istenen "ekstra faiz" şokuyla sarsılmıştır. Esnaf Kefalet Kredi Kooperatifleri aracılığı ile kullandırılan kredilere, geriye dönük de uygulanmak üzere yaklaşık yüzde 10 oranında ilave faiz ödemesi talebiyle birlikte, esnafın hesabı şaşmış, doğal olarak da geleceğe yönelik planladıkları gelir gider dengesini zora sokmuştur. Söz konusu krediler verilirken esnafa, "sabit taksitlerle ödenecek" denilmesi, sonrasında Esnaf Kredi Kooperatiflerinin bankalarla yaptıkları mutabakatta, gerektiğinde sabit taksitlerin değişeceği bilgisinin verilmemiş olması, esnafın ticari dengelerini alt üst etmiş, doğal olarak bütçe hesapları şaşmıştır. Ekstra faiz talebinin, bugüne kadar ödenmiş taksitleri de kapsayacak biçimde, geriye dönük olarak uygulanması, bu açıdan esnaf vatandaşlar için şok etkisi yaratmıştır. Sorgulanması gereken bu kararın, hukuktaki "kazanılmış hak" kavramıyla çelişmesi, dolayısıyla bir hakkın zedelenmiş olması da söz konusudur. Dolayısıyla her bir taksitte yaklaşık olarak 5 bin ila 10 bin TL arasında esnafa ekstra yük getiren ilave faiz uygulamasının hukuki olması da düşünülemez. Talep edilen ilave faiz oranlarının yüzde 4 ile yüzde 11,5 arasında değişkenlik göstermesi de kararın adaletsiz olduğunun kanıtı olmuştur.

Örneğin; kredi faizi yüzde 8,5 olanların faizi yüzde 17, yüzde 9,5 olanların yüzde 21, yüzde 12,5 olanların yüzde 24, yüzde 20 olanların yüzde 26, yüzde 24 olanlar da yüzde 28 yapılmıştır. Ekstra faiz miktarının farklı farklı uygulanmasında hangi kriterlerin esas alındığı tartışmalıdır. Her ne kadar ekstra faiz oranı yüzde 10 gibi görünse de gerçek çok başkadır.

Söz gelimi yüzde 8,5 faiz ile kredi alan esnafın geriye dönük kredi faizi yüzde 17 olmuştur. Yani aslında uygulanan yeni faiz oranı 8,5'tan 17'ye çıkmış, gerçekte yüzde 100 artmıştır. Diğer bütün artış oranları da yüzde 40 ile yüzde 100 arasında yapılmıştır. Doğru yorumlama budur. Bütün bu nedenlerle, bu kararda ısrar edilmesi, zaten can çekişen esnafa ölümcül bir darbe daha vurulması anlamına gelmiştir. Dolayısıyla konuyla ilgili Meclis'te araştırma komisyonu kurularak, esnafin içine girdiği zorlu koşulların, yaşanan tüm güncel sorunlarla birlikte ele alınmasını arz ve teklif ederiz.