28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Çin, Doğu Türkistan bölgesine stratejik bakımdan büyük bir değer vermekte ve bu bölgeyi ülke savunması açısından vazgeçilmez saymaktadır. Büyük yer altı zenginliklerini de bünyesinde barındıran bu bölgede yaşayan Uygur Türkleri üzerinde bir soykırım politikası yürütmektedir. Çin'in bu politikasının amacı, tarih boyunca Türklerin ata toprağı olan Doğu Türkistan'a hâkim olarak, Türklüğün ve Müslümanlığın buradaki tüm izlerini silmektir. Çin'in gerçekleştirdiği bu soykırım, zorla çalıştırma, toplama kamplarına gönderme, dini ve kültürel baskılar, aile ayrılıkları ve diğer insanlık dışı uygulamalarla gün yüzüne çıkmaktadır. Bu fiiller Uygur Türklerinin; milli ve dini kimliklerinden ve kültürel bağlarından kopartılmak suretiyle gerçekleştirilmektedir. Bir grubun nüfus artışını engellemek insanlık suçudur. Çin, Uygur Türklerinin nüfus artışını engelleyerek bu suçun tarafı olmaktadır. Soydaşlarımız, Çin'in bu soykırımına karşı yıllardan beri direnmektedir. Çin'in zulmüne ve Uygur Türklerinin zulme karşı mukavemetine; Türkiye başta olmak üzere, tüm dünya tepki göstermelidir. Soykırım hâlini alan bu durum protesto edilmeli ve bu durumu engellemek adına somut adımlar atılmalıdır. Türkiye'nin de bu insanlık suçuna sessiz kalmaması ve yaşananlara karşı somut adımlar atması gerekmektedir. Doğu Türkistan'da yaşanan insan hakları ihlalleri hakkında detaylı bilgi toplanması, Türkiye'nin bu konuda atabileceği diplomatik ve hukuki adımların belirlenmesi, uluslararası insan hakları kuruluşlarının raporlarının incelenmesi ve bu kuruluşlarla birlikte farkındalık çalışmaları yürütülmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104"üncü ve 10'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini arz ederim.
GEREKÇE
Doğu Türkistan, Çin'in batısında yer alan ve tarih boyunca çeşitli Türk devletlerinin hüküm sürdüğü bir bölgedir. Çin, Doğu Türkistan'ı işgal edip bölgeyi "Yeni Toprak", "Kazanılmış Toprak" anlamlarına gelen Çince "Shin Chiang" yani "Sincan" olarak adlandırmıştır.
1850 km?lik alanda bulunan Doğu Türkistan; coğrafi konumu, jeopolitiği ve yer altı zenginlikleri açısından, Çin için hayati önem taşımaktadır. Bu bölgede petrol ve doğalgaz başta olmak üzere, ekonomik değeri yüksek 150 civarında maden çeşidi bulunmaktadır. Çin kaynakları Doğu Türkistan'ın Çin'in toplam ham petrol rezervlerinin %25'ini, kömür rezervlerinin W620"sini barındırdığını belirtmektedir.
Çin, kendisi için hayati öneme sahip bu bölgeyi tam olarak ele geçirmek için asimilasyon politikasıyla Çinli nüfusun baskın olduğu bir yapı oluşturmak istemektedir. Bu sayede bölgede kendi lehine demografik üstünlük sağlayacaktır.
Bunun gerçekleşmesi adına Çin, bölgedeki Türk milli kimliğini ve Türk İslam medeniyetini yıkmak için bazı eylemlerde bulunmaktadır. Çin dini ve milli vecibeleri yasaklamış ve yasağı ihlal edenleri de toplama kamplarına göndermiştir. Bugün yüz binlerce soydaşımız ailelerine ve akrabalarına ulaşamamaktadır. Bu kamplara gönderilen Uygur Türklerinin akıbeti meçhuldür. Çin hükümeti, milyonlarca Uygur Türkünü kamplara alarak burada zorla çalıştırmakta ve ağır koşullar altında yaşamaya zorlamaktadır. Bu kamplarda insanlık dışı muameleler ve işkenceler uygulanmakta olup, Uygur Türkleri fiziksel ve psikolojik işkencelere maruz bırakılmaktadır. Çin, Uygur Türklerinin dini özgürlüklerini kısıtlamakta ve kültürel değerlerini yok etmeye çalışmaktadır. Camiler yıkılmakta, dini ibadetler yasaklanmakta ve kültürel semboller tahrip edilmektedir. Ayrıca, Türkler ailelerinden zorla ayrılmakta, çocuklar yetimhanelere gönderilmekte ve asimile edilmektedir. Çin, bu sayede hem Türklerin aile yapısını bozmakta hem de Türk çocuklarının kültürel kimliklerini yok etmektedir. Çin'in bu fiilleri, insan hakkı ihlalidir ve soykırım suçunu oluşturmaktadır.
Uygur Türklerinin uğradığı zulüm, uluslararası toplumda geniş yankı uyandırmış ve çeşitli tepkilere neden olmuştur. Birleşmiş Milletler ve uluslararası insan hakları örgütleri, raporlar yayınlayarak bu durumu kınamışlardır. Birçok ülke, Çin'e karşı yaptırımlar uygulamış ve kınama mesajları yayınlamıştır. Uluslararası medya ve sivil toplum örgütleri, bu konuda farkındalık yaratmak için çeşitli kampanyalar düzenlemişlerdir. Doğu Türkistan'da yaşanan insanlık dışı uygulamaların Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından detaylı bir şekilde ele alınması ve bu konuda gerekli adımların atılması gerekmektedir.
Doğu Türkistan'da yaşayan Uygur Türklerinin maruz kaldığı zulüm, insanlık onuruna aykırı ve kabul edilemez bir durumdur. Bu durumun düzeltilmesi için uluslararası toplumun daha fazla çaba göstermesi gerekmektedir. İnsan hakları ihlallerinin son bulması ve Uygur Türklerinin özgürce yaşamaları sağlanmalıdır.
Türkiye ve diğer ülkeler, bu konuda daha etkili adımlar atarak Uygur Türklerine destek olmalıdırlar. Doğu Türkistan'da yaşanan insan hakları ihlalleri hakkında detaylı bilgi toplanması, Türkiye'nin bu konuda atabileceği diplomatik ve hukuki adımların belirlenmesi, uluslararası insan hakları kuruluşlarının raporlarının incelenmesi ve bu kuruluşlarla birlikte farkındalık çalışmaları planlanması amacıyla mecliste bir araştırma komisyonu kurulmalıdır.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.
Çerezler. Siteyi çalıştırmak için gerekli olanlar dışında, reklam ve ziyaret ölçümü çerezlerini yalnız onay verirsen kullanırız. Kararını istediğin zaman sayfa altındaki “Çerez tercihleri”nden değiştirebilirsin. Çerez politikası
