Orman varlığının korunması ve ormansızlaşmaya sebep olan faktörlerin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

GEREKÇE

İklim krizini hızlandıran orman tahribatı; biyoçeşitliliği, yağış döngüsünde gerekli olan nem miktarını, yerel iklim koşullarını, tarımsal üretimi, mahsul verimliliğini, karbon yutak alanlarını dolayısıyla küresel ısınmayı olumsuz şekilde etkilemektedir.

Genel anlamıyla ormansızlaşma, ağaçların yeniden herhangi bir ağaç birliği oluşturulması amacı olmaksızın kesilmesi anlamına gelmektedir. Ağaçların kaybı ise, canlıların yaşam alanlarının yok olması, biyoçeşitliliğin azalması ve karbonun toprakta tutulması gibi orman fonksiyonlarını azaltmaktadır. Gerek tarımsal kullanım amacıyla gerekse diğer amaçlarla orman örtüsünden yoksun kalan toprak örtüsü yağmurun ve rüzgârın şiddetli. etkilerine açık hale gelmektedir. Bilimsel çalışmalar sağlıklı bir orman alanı, tarım alanına dönüştürdüğünde toprak alan üzerindeki yüzey akışında yedi kat ve toprak erozyon oranında ise yirmi bir kat bir artış olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, ekosistemin bozulması ve yaşam alanlarının kaybı, vahşi hayvanlar, insan ve evcil hayvanları yakınlaştırarak, koronavirüs gibi hastalıkların yayılmasının hızlandırdığını ortaya koyan çalışmalar da bulunmaktadır.

Ormansızlaşmada başı çeken faktör orman arazilerinin odun üretimi veya tarımsal üretim amacıyla yok edilmesidir. Glasgow'da gerçekleşen COP26'da, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 100'den fazla ülke, ormansızlaşmayı ve arazi bozulmasını durdurma ve tersine çevirme taahhüdünde bulunduğunu açıklamıştır. Ülkemizin ormansızlaştırmaya karşı deklarasyona imza atması oldukça önemlidir ancak bunun tutarlı politikalarla anlamlı hale getirilmesi gerekmektedir.

Mevcut durumda ülkemizde iktidar eliyle sistematik bir ormansızlaştırma politikası yürütülmektedir. Orman Genel Müdürlüğü'nün faaliyet raporları yürütülen ormansızlaştırma politikasının küçük bir özetidir. Kurumun 2020 Faaliyet Raporuna göre kurumun merkezi bütçeden aldığı kaynak | milyar TL civarındayken, buna karşılık neredeyse tamamı orman arazilerinin madenlere kiralanmasından gelen özgeliri ise 2,6 milyar TL'dir. 2020 yılında, Orman ürünleri satışından elde edilen geliri ise 7 milyar TL'dir. 2021 yılında ise orman ürünlerinin satışından 13 milyar TL gelir elde edildiğini açıklanmıştır. Ülke ormanlarından kesilerek elde edilen odun üretimi ise, 2000'li yıllarda 7 milyon metreküp iken 2020 yılı itibariyle 28,5 milyon metreküpe çıkmış ve gittikçe de artırılmaya çalışılmaktadır. Yine 2021 yılı için, ormancılık faaliyetleri için arazi izin bedeli gelirleri? kategorisinde 2.259.249.325 TL tahsil edilmiş olup, 2021 yılında orman arazilerinin madenlere kiralanmasından elde ettiği gelirler de bu miktar içerisinde yer almaktadır. Orman Genel Müdürlüğü'nün 2021 yılı endüstriyel odun üretimi 27,7 Milyon metreküp, yakacak odun üretimi 4,1 Milyon metreküp olarak gerçekleşmiştir. Orman Genel Müdürlüğü 2021 yılında orman ürünleri satışından 13,088 Milyar TL gelir elde etmiştir. Orman Genel Müdürlüğü'nün bütçesi 4.2 milyar TL iken, bu tutarın tam 3 katı ormanların kesilerek, yağmalanmasından ve madenlere kiralanmasından elde edilmektedir. Ormancılık faaliyetleri içinde madenlerin kiralanmasından elde edilen gelir ise 2 milyar 259 milyon TI.'dir. Ormana karbon yutak alanı, yaşam kaynağı, flora ve faunaya ev sahipliği yapan bir alan olarak değil kereste, tomruk, odun, yonga kaynağı olarak bakan bir anlayış Tarım ve Orman Bakanlığı'nı yönetmektedir. Bu bakış açısı Bakanlığın bürokratlarına da sirayet etmiş Orman Genel Müdürlüğü (OGM) 2020 yılında yapmış olduğu açıklamada en yüksek odun üretimini yaptığı konusunda basın açıklaması yapmış bunu bir başarı olarak kamuoyu ile paylaşmıştır. Bu çerçevede ülkemiz açısından baktığımızda Orman Genel Müdürlüğünün faaliyet raporları ormansızlaştırma politikasının bir itirafı niteliğindedir.

Tüm bu gerekçelerle, orman varlığımızın korunması, ormansızlaşmaya sebep olan faktörlerin ortaya çıkartılması, önlenmesi ve ormansızlaşmaya karşı gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98, Iç Tüzüğün 104 ve 10'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.