DEDAŞ'ın uygulamalarının tüm yönleriyle incelenerek hukuka aykırı tasarruflarının tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya 21 Haziran günü sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada yangının anızdan kaynaklandığını ifade etmiş, yangına neden havadan müdahale edilmediği hususunda herhangi bir açıklama yapmamıştır.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da yangının kaynağı ve yangına neden zamanında müdahale edilmediğiyle ilgili bilgilendirme yapmamış, sadece sosyal medya platformu X üzerinden yangının yarattığı tahribatları sıralamakla yetinmiştir. 19 Haziran günü Çanakkale'de yaşanan orman yangınını yerinde denetleyen Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Diyarbakır'a yangın devam ederken yahut söndürme çalışmaları bittikten sonra intikal etmemiştir.

Olayla ilgili Diyarbakır Başsavcılığı'nca soruşturma başlatılmış, savcılığın hazırladığı ön raporda yangının elektrik kaynaklı olduğu tespitinin yapıldığı bilgisi basına yansımıştır. Elektrik Mühendisleri Odası da hazırladığı uzman raporunda yangının elektrik hatlarından kaynaklandığını rapor etmiştir. Elektrik dağıtım şirketi DEDAŞ ise 21 Haziran günü yaptığı yazılı açıklamada yangının elektrik dağıtım hatlarından kaynaklanmadığını iddia etmiştir. Elektrik dağıtım şirketi DEDAŞ"ın teknik araştırmaya ve delillere dayanmayan açıklaması yetkililerce tekrarlanmıştır. DEDAŞ'ın yangındaki sorumluluğu hakkında yetkililerce hiçbir açıklama yapılmamış ve DEDAŞ'a hukuki müeyyidelerin uygulanacağıyla ilgili bir beyanda bulunulmamıştır.

DEDAŞ"ın birçok faaliyet ve tasarrufu hukuki mevzuatın dışındadır. DEDAŞ, kaçak elektrik oranları hakkında gerçeğe uymayan veriler yayınlamakta, altyapı eksikliği nedeniyle gerçekleşen kayıp elektrik miktarını bütün abonelerin faturalarına yansıtmaktadır. Elektrik dağıtım şirketi kendi belirlediği süre ve şartlarda elektrik kesintilerini gerçekleştirmekte yahut bazı abonelere dağıtımını tümden kesebilmektedir. İşbu hususlar Elektrik Piyasası Kanunu'nun başlangıç maddesine aleni aykırılıklar taşımaktadır. DEDAŞ, Elektrik Piyasası Kurulu'nun amaç maddesinde belirtilen "elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevre uyumlu" olma şartlarını yerine getirmemektedir. Elektrik dağıtım şirketinin yerine getirmediği yükümlülükler ise denetlenmemekte, uygulanması gereken müeyyidelerden sistematik olarak kaçınılmaktadır.

DEDAŞ, 2020 yılında faaliyet yürüttüğü illerdeki kaçak elektrik kaybının yüzde 86 civarında olduğunu iddia etmiş, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası'nın ve uzman kurumların teknik araştırma ihtiva eden itirazları sonrasında bu oranın yüzde 54.9 olduğunu iddia etmiştir. Vurgulamak gerekir ki DEDAŞ"'ın yayınladığı ilk oran için de değiştirerek verdiği ikinci oran için de bilimsel, teknik dayanaklar sunulmamıştır. DEDAŞ gerçekten uzak bu iddiayla elektrik fiyatlarını ülkede başka örneği olmayacak şekilde yukarıya çekmekte, zam oranlarını yüzde yüz otuza kadar yükseltebilmektedir.

DEDAŞ özel hukuk hükümlerine uymayan yüksek fiyatlara sattığı elektrik maliyetini karşılayamayan abonelerin elektriğini kesmektedir. Elektrik dağıtım şirketinin rutin hale getirdiği bu uygulama çiftçilerin faaliyetlerini yıkıcı bir şekilde sekteye uğratmaktadır.

Öte yandan DEDAŞ"ın pandemi sürecinde yaptığı elektrik kesintileri zorunlu hale gelen uzaktan eğitimin de yıkıcı biçimde kesintiye uğramasına sebep olmuştur. Pandemi sürecinde Mardin'in Derik ve Kızıltepe ilçelerindeki öğrencilerin Eğitim Bilişim Ağı EBA'ya erişim oranları sırasıyla yüzde 13.91 ve yüzde 17.75 şeklinde rapor edilmiştir. Görülmektedir ki elektrik dağıtim şirketlerinin hukuk normlarına uymayan faaliyetleri bölgedeki üretim ve eğitim faaliyetlerini telafisi mümkün olamayacak şekilde tahrip etmektedir.

DEDAŞ"'ın Elektrik Piyasası Kanunu'nun inci ve Anayasa'nın 44'üncü maddeleri başta olmak üzere hukuki mevzuata uymayan çalışma, faaliyet ve tüm tasarruflarının hukuka uyum ve uygunluğunun sağlanması amacıyla Meclis araştırması açılması için gereğinin yapılmasını teklif ederim.

2 C ola