Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası depremden etkilenen vatandaşların faturalarının kamu kaynakları ile karşılanması ve mağduriyetlerin önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye'de 6 Şubat 2023 tarihinde Maraş'ın ilçeleri olan Pazarcık ve Elbistan merkezli ve 20 Şubat 2023'te Hatay ilçeleri Samandağ ve Defne merkezli depremler ile büyük bir yıkım yaşandı. Depremin ardından beş ayı aşkın süre geçmesine rağmen bölgede halen yurttaşların temel ihtiyaçları dahi karşılanamazken, yeniden yaşamlarını kuramamış yurttaşlardan depremin ağır faturasını ödemelerini istemek yerine sosyal hayatı tesis etmek üzere politikalar uygulanmalıdır. Elektrik, su ve doğalgaz faturalarının deprem mağduru yurttaşlara yeni bir yük oluşturmasını engellemek, faturaların kamu kaynakları tarafından karşılanmasını sağlamak, barınma, su ve gıda gibi temel ihtiyaçlarının acilen karşılanmasını, esnafa hibeler verilmesini, konut ve işyerlerinin ücretsiz olarak verilmesini sağlayacak politikaları hayata geçirmek için Anayasa'nın 98'inci, İç Tüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
GEREKÇE
6 Şubat 2023 tarihinde Maraş'ın Pazarcık ve Elbistan ilçelerinde meydana gelen 7.7 ve 7.6 şiddetindeki iki depremin ardından 20 Şubat'ta Hatay Defne ve Samandağ merkezli yaşanan depremler nedeniyle şu anki resmi verilere göre bölgede toplam yapı stokunun "%34,2'si yani 1 milyon 929 bin 313 konut hasar almış, 107 bin 204 kişi yaralanmış ve 50 bin 96 kişi hayatını kaybetmiştir.
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
11 kentte bu denli büyük bir yıkımın yaşandığı depremin ardından deprem bölgesinde yaşayan yurttaşların acil sorunları halen çözülmemiş, temel ihtiyaçları dahi karşılanmamış ve mağduriyetleri giderilmemiştir. Hayatları olağan akışına kavuşmuşcasına depremzedeler tarafından faturaların ve SGK primlerinin ödenmesi beklenmektedir. Deprem felaketi sonrası yaşamın her alanında hak ihlalleri devam etmektedir.
Yıkımın çok yüksek olduğu Hatay'da enkaz kaldırma çalışmalarında zararlı organizmalar ve asbest tozunun salınımı endişe verici boyutlardadır. Kentte yeniden yaşamlarını kurmaya çalışan yurttaşlar için asbest salınımı hava kirliliği, kalp ve solunum sistemi hastalıkları başta olmak üzere çok sayıda sağlık sorununa yol açmaktadır.
Depremin ardından zorunlu olarak kenti terk eden depremzede yurttaşlar Hatay'a dönmektedir ancak hala barınma, su, elektrik gibi ihtiyaçlara erişimin olmamasının yanı sıra işsizlik de şehre geri dönenlerin karşılaştığı bir engeldir. Depremin üzerinden aylar geçmesine rağmen, evini/işyerini kaybeden yurttaşlar; evlerinin/işyerlerinin nasıl ve ne zaman yapılacağına dair halen bilgilendirilmemiştir. Hatay"da yaşayan yurttaşların kuru gıda, hijyen malzemeleri, çadır ve konteyner ihtiyacı halen can yakıcı bir şekilde karşılanmayı beklemektedir. Köylerine, tarım arazilerine sığınan yurttaşların elinden acil kamulaştırma ile arazileri, zeytinlikleri alınmak istenmektedir.
Kentte halen enkaz kaldırılması ve sonrasında güvenli ulaşım ağları oluşturulamamış durumdadır. En fazla can ve mal kaybının yaşandığı Hatay'da halkın ihtiyaçlarının karşılanabilmesi ve normal hayat akışının tekrar sağlanabilmesi için işletmelere destek sağlanmalı, yerel esnafa hibeler verilmelidir.
Ülkenin her yerinden gelen bilgilere göre depremin ardından kamu kurum ve kuruluşlarının sosyal tesislerine, KYK yurtlarına yerleştirilen depremzedeler barınma sorunları çözülmeden bu tesislerden çıkartılmaktadır. Oysa sosyal devlet gereği yurttaşların barınma hakkına erişimi sağlanmalıdır. Evleri, işyerleri yıkılan yurttaşların tekrar borçlandırılarak onlarca yıl sonra kendi evlerini/işyerlerini tekrar satın almaları formülü yerine deprem mağduru yurttaşların bu ihtiyaçları ücretsiz olarak karşılanmalıdır. Maddi ve manevi olarak deprem yıkıntıları altında kalan yurttaşların omuzlarındaki yük azaltılarak, konutları/işyerlerine ücretsiz olarak sahip olmaları sağlanmalıdır. Şehir dışında okuyan depremzede öğrenciler için burslar sağlanarak eğitimlerinin devamını sağlamak üzere katkıda bulunulmalıdır.
Depremin en çok etkilediği başta Hatay, Maraş ve Adıyaman olmak üzere Antep, Malatya, Diyarbakır, Osmaniye, Urfa, Adana, Elâzığ ve Kilis kentlerinde yaşayan depremzede yurttaşların yaşamlarını yeniden kurabilmelerini sağlamak için acil şeffaf politikalar hayata geçirilmesini, pozitif ayrımcı kimi uygulamaların yürürlüğe konulmasını ve kesilen toplu faturalarının iptal edilmesini sağlamak amacıyla araştırma komisyonu kurulması çok önemlidir.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
Aynı konuda verilen diğer önergeler
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.