Erzurum Gezköy TOKİ konutlarında yaşanan altyapı eksikliklerinin neden olduğu sorunların tespit edilerek vatandaşların mağduriyetlerinin giderilebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

GEREKÇE:

Her ne kadar temel bir insan hakkı olan barınma hakkını karşılamak için binaların yeterli olacağı düşünülse de tek başına bina inşaatı, barınma ihtiyacını karşılamaya yeterli değildir. Bu binaların altyapı ihtiyaçları da en az binalar kadar önemlidir. Sosyal devlet ilkesini benimsemiş olan Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin Anayasası'nın 56. Maddesi'nde de belirtildiği üzere: Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı Finans Girşimi'ne (UNEP-Fİ) göre altyapı ve bina altyapı — hizmetleri, kişinin hem barınma hem de yaşam hakkının sağlıklı, güvenli ve onurlu bir şekilde sürdürmesi için kilit rol oynamaktadır.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı olan Toplu Konut İdaresi'ne, kısa adıyla TOKİ'ye, Toplu Konut Kanunu ile vatandaşların barınma ihtiyacının karşılanmasına ilişki bir görev yüklenmiştir. Her ne kadar Erzurum'un Aziziye ilçesine bağlı Gezköy bölgesinde ikamet eden yurttaşlarımız için TOKİ'nin konut imkanı sağladığı düşünülse de Erzurum Aziziye Gezköy TOKİ Konutları'nda yaşanan su sızıntıları ve diğer problemleri ile konut sakinlerinin ihtiyaçları tam olarak karşılanamamıştır.

Çok katlı binalarda asansörlerin çalışmaması, özellikle yaşlı, hasta, hamile ve engelli vatandaşlarımız için ciddi bir sorun teşkil etmektedir. TOKİ Gezköy Konutlarında asansörlerin bir türlü faaliyete girmemesi nedeniyle merdivenleri kullanamayacak durumda olan vatandaşlarımızın bina dışına çıkması da imkânsız hale gelmekte ve bu vatandaşlarımız adeta hapis hayatı yaşamaktadır.

Yine aynı yerleşkenin bir diğer problemi ise kapatılmayan rögar kapaklarıdır. Özellikle çocukların yerleşke içindeki alanlarda oynadığı düşünüldüğünde bu sorun çocuklar için adeta bir ölüm tuzağı haline gelmiştir.

Buna ek olarak TOKİ konutlarında peyzaj ve yerleşke içindeki düzenlemeler yüklenici firma tarafından tamamlanmaması ve ayrıca binaların dış kaplamalarının dökülmesi, bu toplu konutların, konut sakini vatandaşlarımıza konutlar inşa edilirken vaat edilen toplu konut yapısının çok gerisinde kalmasına sebep olmakta ve bu nedenle vatandaşlarımız mutlu huzurlu ve sağlıklı bir çevrede yaşayamamaktadır.

Yerleşke içerisindeki yapılması planlanan ancak yapılmadığı açıkça görülen asfalt yolların olmayışı da yerleşke de ciddi bir toz oluşumuna sebep olmakta ve vatandaşlarımızın sağlığını açıkça tehdit etmektedir.

Ülkemizde yaşanan 6 Şubat Depremlerinin sebep olduğu yıkıcı sonuçlarda düşünüldüğünde bina sağlamlığının ne denli önemli olduğu bir kez daha anlaşılmaktadır. İşbu yukarıda belirtilen su akıntılarının binalara verdiği zarar bina sağlığını etkilemektedir. Binanın toprakla temas eden kısımlarına sızan sular, taşıyıcı elemanlardaki donatıları korozyona uğratarak, yü kapasitelerini azaltmakta, olası bir yer hareketinde veya depremde binalarda ki 17 Ağustos 1999 Depreminde yıkılan binaların yüzde 64"ünde su Miki ii korozyon olduğu tespit edilmiştir. i

IMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası'nın hazırladığı "Fay Üzerinde Yaşayan İllerimiz: Erzurum Raporu-5" adlı çalışmada, "Erzurum'un çok önemli bir deprem bölgesi olduğunu ve il merkezinin de deprem olduğu takdirde en fazla sarsılacak alanlardan biri üzerinde yer aldığını açıkça göstermektedir." Tespiti yapılmaktadır.

İşbu tespit ile Erzurum'un deprem bölgesi olması ve su sızıntıları sebebiyle oluşan korozyonun da bu binaların yıkılma riskini arttırdığı göz önünde bulundurulduğunda, TOKİ Gezköy Konutlarının mevcut durumunun araştırılması, eksikliklerin tespit edilip müdahale edilmesi hayati bir öneme sahiptir. Tüm bu durumlara ek olarak ayrıca su sızıntıları ile oluşacak sorunlar sadece bina sağlığını değil, binada oluşmakta olan küf ve rutubet ile doğrudan vatandaşlarımızın sağlığını da tehdit etmektedir.

TOKİ'nin yaptırdığı Erzurum Aziziye Gezköy konutlarının bahçe katındaki dairelerinin zemininden, duvarlarından su sızması, önemsenmeyecek, görmezden gelinmeyecek bir hadise değildir. Yine üst katlardaki dairelerin banyolârından alt katlardaki dairelere su akması da konutların eksik işçilikle hak sahiplerine teslim edildiğini bizlere göstermektedir.

Anayasanın başlangıç metninde de belirtildiği üzere her vatandaş onurlu bir hayat sürdürme ve maddi ve manevi varlığını bu yönde geliştirme hak ve yetkisine doğuştan sahip olduğu açıktır. Yukarıda belirtilen şartlarda vatandaşlarımızın bu altyapı sorunlarına katlanarak hayatlarını sürdürmesi beklenemez. Bu şartlarda yaşamak can güvenliğine, insan sağlığına ve onuruna açıkça aykırıdır.

Yukarıda sayılan nedenler göz önüne alındığında, Erzurum Gezköy TOKİ Konutları'nda yüklenici firma tarafından gerçekleştirilen altyapı hizmetlerinin öncelikle onarımı ve konut sakini vatandaşlarımızın mağduriyetlerinin giderilmesi, yüklenici firmanın kusurlarının ve ayrıca bu altyapı hizmetlerini denetlemekle ve müdahale etmekle görevli kamu görevlilerinin tespiti hayati bir rol oynamaktadır.

TOKİ Gezköy Konutlarındaki vatandaşların mağduriyeti, TBMM tarafından görmezden gelinmemelidir.