Emeklilerin sosyal güvenlik kapsamındaki aylık bağlama ve aylıkların güncellenmesindeki farklılıklarının nedenlerinin tespit edilerek gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Sosyal Güvenlik Kurumunca bağlanan aylıkların hesaplanmasında ve bağlanma şartlarında, özellikle işe giriş tarihlerine ve sigortalılık statüsüne göre derin eşitsizlikler ve ayrımların olduğu gerçeği yüksek hayat pahalılığı şartlarında giderek artan oranda görülmekte ve hissedilmektedir. Bu durumun en bariz örneği sene başında memur emeklileri ile işçi, esnaf ve çiftçi emeklileri arasındaki artış oranındaki farklılıkta gündeme gelmiştir. Gerek bu hesaplama farklılıkları gerekse yetersiz artış oranları toplumda iyice hissedilir hale gelen adaletsiz gelir dağılımını artırmaktadır. Emekliliklerimizin yıllar içinde kaybettiği refah payını ve toplumumuzun öngörülebilir ve sürdürülebilir sosyal güvence imkanlarını ele almak üzere sosyal güvenlik kapsamındaki aylık bağlama ve aylıkların güncellemesindeki farklılıklara ilişkin olarak sorunların tespiti ve gerekli önlemlerin alınması amacıyla Anayasamızın 98. Meclis İçtüzüğünün 104. ve 105. maddelerine uyarınca Meclis Araştırması açılmasını saygılarımızla arz ederim. 26.07.2024

GEREKÇE:

Ülkemizde yaşlılık aylığının giderek geçmiş dönemlere göre daha az oranda artması neticesinde özellikle son üç yıldır oldukça yükselen enflasyon karşısında geçim zorluğu çeken emeklilerimiz için hayatlarını idame ettirememe noktasına ulaşmıştır. Günümüzde sadece emekli maaşı ile geçinmek zorunda kalan yaşlılarımız huzur dolu bir yaşlılık dönemi geçirmek bir yana, barınma, gıda ve ulaşım gibi zorunlu temel ihtiyaçlarının temininde bile zorluklar yaşamaktadır.

Gerek TÜİK tarafından 2023 yılı için açıklanan gelir dağılımı istatistiklerine en yüksek eşdeğer hane halkı kullanılabilir fert gelirine sahip 9620'lik grubun toplam gelirden aldığı pay bir önceki yıla göre 1,8 puan artarak %49,8'e çıkarken, en düşük gelire sahip 9620'lik grubun aldığı pay 0,1 puan azalarak %5,9 olmuştur. Diğer bir ifadeyle fakir daha fakirleşmiş, zengin daha zenginleşmiştir. Bu durum özellikle gelir transferi yoluyla gelir dağılımının eşitsizliği azaltması beklenen emekli aylıklarımızın yetersizliği bir yana emekli olan gruplar arasında bile farklı aylık bağlama usulleri neticesinde bu eşitsizliği daha da arttırmaktadır.

Bu çerçevede toplumda yetersiz hale getirilen yaşlılık aylıklarına ilişkin olarak kapsamlı bir emeklilik düzenlemesine ihtiyaç olup yaşlılık aylığı alanlar arasındaki farklılıkların giderilerek emeklilerimizin hakkettiği gelir seviyesine erişmeleri sağlanmalı, bu amaçla ihtiyaç duyulan düzenlemelerin ne olduğu ve hangi tedbirlerin alınması gerektiğinin Meclisimizce araştırılması ve değerlendirilmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu oluşturulmalıdır.