ESK ve TİGEM arasından canlı hayvan ithalatına dair imzalanan bir protokolün kamu yararına uygunluğunun araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde Et ve Süt Kurumu (ESK) ile Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) arasında imzalanan ve kamuoyuna açıklanmayan bir protokol gazeteci Saadettin İnan tarafından kamuoyu gündemine taşınmış ve büyük tartışmalara yol açmıştır. Bu protokol, 50 bin düvenin ithalatını kapsamakta ve çeşitli çelişkiler barındırmaktadır. Protokolün detayları incelendiğinde, tarımsal üretim hedefleri ve mali şeffaflık açısından ciddi sorunlar olduğu görülmektedir.

Tarım Bakanlığı'nın, normal şartlarda basın önünde imzalanması gereken bir protokolü kamuoyuna açıklamadan gerçekleştirmesi, şeffaflık ilkesine aykırıdır. İki kurumun genel müdürleri arasında sessizce imzalanan bu anlaşma, kamu yararına uygunluğunun sorgulanmasına neden olmaktadır. Bu tür önemli kararların ve anlaşmaların gizli tutulması, kamuoyunda güven kaybına yol açmaktadır. Protokolde ithal edilecek düvelerin ırkı ve kaynak ülkesi gibi temel bilgilerin belirtilmemesi, ciddi bir belirsizlik yaratmaktadır. Bu durum, "adrese teslim ithalat" iddialarını güçlendirmektedir. Protokolde sadece "1-2 yaş aralığında damızlık vasfı taşıyan dişi sığır" ifadesinin yer alması, sürecin şeffaf yürütülmediği ve belirli çıkar gruplarının gözetildiği izlenimini vermektedir. ESKonun, ithal edeceği 50 bin düvenin finansmanını nasıl sağlayacağına dair protokolde herhangi bir bilgi yer almamaktadır. TİGEM'den herhangi bir ödeme alınmayacak olması, ESK'nın bu ithalatı nasıl finanse edeceği konusunda soru işaretleri yaratmaktadır. Kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığının net bir şekilde belirtilmemesi, mali hesap verebilirlik açısından büyük bir eksikliktir.

Protokolün, TİGEM işletmelerinin kapasitesini kullanarak damızlık büyükbaş üretimini artırma ve ESK'nın et ihtiyacını karşılama hedefi, içeriğiyle çelişmektedir. İthal edilecek düvelerin damızlık özelliklerinin bile belirtilmemesi, bu hedeflerin tutturulmasının mümkün olmadığını göstermektedir. Ayrıca, 50 bin damızlık düveden elde edilecek et miktarının ESK''nın ihtiyacını karşılayacak seviyede olmaması, protokolün amacının farklı olduğuna dair güçlü bir kanıt sunmaktadır.

ESK'nın mevcut ana statüsüne göre damızlık hayvan ithal etme yetkisi bulunmamaktadır. Bu durum, protokolün yasal çerçevede yapılmadığını ve mevzuata aykırı olduğunu göstermektedir. İki kurum arasında mevzuata aykırı bir protokolün imzalanması, hukuki ve idari açıdan ciddi sorunlara yol açabilecektir. TİGEM*in, ithal edilecek 50 bin düveye uygun altyapıya sahip olmadığı iddiaları ve kapasitesinin üstünde ithal hayvan getirilecek olması, işletmelerde hastalık riskini artıracak ve TİGEM'in en önemli tarım işletmelerinden biri olan Ceylanpınar'ın büyük bir tehlikeye atılmasına neden olacaktır. Bu durum, tarımsal sürdürülebilirlik ve hayvan sağlığı açısından ciddi riskler barındırmaktadır.

Tarım Bakanlığı ve ilgili kurumlar tarafından imzalanan bu protokol, şeffaflık, mali hesap verebilirlik, yasal uygunluk ve tarımsal sürdürülebilirlik açısından birçok sorun barındırmaktadır. Protokolün kamuoyuna açıklanmaması ve içerdiği belirsizlikler, bu anlaşmanın kamu yararına uygun olup olmadığı konusunda ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. Konunun detaylı şekilde araştırılması için Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz.

Saygılarımla. 06.06.2024