Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Çin menşeili bir firma arasında imzalanan yatırım anlaşmasının detaylarının tüm yönleriyle araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Ancak yatırım anlaşmasının ilan edilmesinden bu yana geçen süreye rağmen Manisa'da söz konusu projeye ilişkin altyapı, inşaat, kamulaştırma veya üretim hazırlıklarına dair kamuoyuna yansıyan somut bir ilerleme bulunmamaktadır. Buna karşın, BYD firmasının Türkiye pazarına yönelik araç ithalatını sürdürdüğü, ilave gümrük vergisi muafiyetinden yararlanarak pazardaki varlığını hızla artırdığı bilinmektedir. Bu durum, yatırım henüz, fiilen hayata geçirilmeden sağlanan ticari avantajların, yatırım taahhütleriyle orantılı olup olmadığına ilişkin ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Özellikle otomotiv sektörünün Türkiye ekonomisi açısından stratejik önemi, yüksek ithalat bağımlılığı ve cari açık üzerindeki etkisi dikkate alındığında; yatırım karşılığı sağlanan gümrük vergisi muafiyetlerinin yerli üreticiler aleyhine rekabet dengesini bozup bozmadığının, sektörel etkilerinin ve kamu maliyesi üzerindeki yükünün ayrıntılı biçimde incelenmesi gerekmektedir. Ayrıca, yatırımın gecikmesi veya hiç gerçekleşmemesi ihtimaline karşı alınan teminatların yeterliliği, teşvik mevzuatı kapsamında öngörülen yaptırımların caydırıcılığı ve bu yaptırımların fiilen uygulanabilirliği de belirsizliğini korumaktadır.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı tarafından yapılan açıklamalarda yatırımın teşvik mevzuatı kapsamında izlendiği ve taahhütlerin yerine getirilmemesi hâlinde mevzuatta öngörülen yaptırımların uygulanacağı ifade edilmekle birlikte, bu yaptırımların kapsamı, zamanlaması ve kamu zararını telafi edecek nitelikte olup olmadığı konusunda Meclis'e sunulmuş açık ve denetlenebilir bir çerçeve bulunmamaktadır. Bunun yanında, BYD ile imzalanan yatırım anlaşmasında taraflar arasında doğabilecek uyuşmazlıkların hangi yargı mercileri tarafından çözüme kavuşturulacağının, Türk yargısının yetkisinin korunup korunmadığının ve uluslararası tahkim mekanizmalarının kamu aleyhine sonuçlar doğurabilecek biçimde düzenlenip düzenlenmediğinin de açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Kamu kaynaklarıyla sağlanan teşvikler, vergi muafiyetleri ve ticari ayrıcalıklar; yatırım, üretim, teknoloji transferi ve istihdam hedefleriyle doğrudan bağlantılı olmak zorundadır. Bu bağlamda, BYD'ye sağlanan avantajların yatırım süreciyle uyumlu biçimde yürütülüp yürütülmediğinin, denetim mekanizmalarının etkinliğinin ve kamu yararının korunup korunmadığının Meclis denetimi yoluyla ortaya konulması zorunlu hâle gelmiştir. Bu nedenlerle, BYD ile yapılan yatırım anlaşması çerçevesinde sağlanan gümrük-vergisi muafiyetlerinin mali boyutunun, yatırım ve istihdam taahhütlerinin gerçekleşme düzeyinini; alınan teminatların ve uygulanacak yaptırımların yeterliliğinin, sözleşmenin hukuki ve söz konusu sürecin yerli otomotiv sanayisi ile kamu maliyesi üzerindeki etkjleı PARTİSİ yönleriyle araştırılması amacıyla bir Meclis Araştırması açılması gerekmektedir. 1923 1694 Sayili mes, Aras Serkan SARl Balıkesir Mv. Mahir PoLAT Tamir Evrim Karakor Aydın M. Salih Uzun But atn Beces Adas Gizem ÖZCAN Nig la M.. Okan KONULALP Ankana Mu Utku Gotöer Eskizolr