Hakkari'nin sosyoekonomik sorunlarının tüm yönleriyle tespit edilerek bu sorunlara yönelik çözümler geliştirilebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Mera ve yayla yasakları, bölgenin ekonomik yapısını zayıflatmış, toplumsal dokuyu bozmuş ve göçü hızlandırmıştır. Bu yasaklar, birçok köyün boşalmasına ve kırsal nüfusun azalmasına yol açmıştır. Bölgedeki tarım ve hayvancılık, Hakkâri'nin en önemli geçim kaynaklarıdır. Ancak tarım arazilerinin yetersizliği, sulama altyapısının eksikliği ve yayla yasakları gibi sorunlar, üretimi ve verimliliği olumsuz etkilemektedir. Üretim sürecindeki bu zorlukların yanı sıra, tarımsal ürünlerin pazara erişiminde yaşanan ulaşım sorunları, bölgedeki ekonomik sıkıntıları daha da derinleştirmektedir.

1990'lı yıllardan bu yana Hakkâri'deki köy ve mezraların büyük kısmı güvenlik gerekçesiyle boşaltılmış, yurttaşlar zorla göçe tabi tutulmuştur. Zorunlu göç, birçok ailenin tarım ve hayvancılıkla sürdürebildiği geçim olanaklarını kaybetmesine yol açmıştır. Göç sonrası köylerin insansızlaşması, kırsal bölgelerin ekonomik olarak canlanmasını da engellemiştir. Zorunlu göç politikaları sadece demografik yapıyı değiştirmekle kalmamış, aynı zamanda Hakkâri'nin tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin yok olmasına da yol açmıştır.

Hakkâri'de özellikle uyuşturucu çetelerinin faaliyetleri nedeniyle gençler arasında uyuşturucu kullanımı son yıllarda ciddi bir sorun haline gelmiştir. Bölgedeki işsizlik, eğitim olanaklarının kısıtlılığı, sosyal izolasyon ve iktidarın baskı politikalarının yarattığı umutsuzluk, gençleri uyuşturucuya yöneltmektedir. Sosyal hizmetlerin yetersiz kalması ve bu soruna yönelik etkin önlemlerin alınmaması, gençlerin bağımlılığa sürüklenmesine neden olmaktadır. Uyuşturucu kullanımındaki artış, toplumsal sorunların derinleşmesine ve genç nüfusun kaybolmasına yol açmaktadır.

Bunun yanı sıra, gençler arasında artan intihar vakaları da Hakkâri'de önemli bir toplumsal sorun haline gelmiştir. Uyuşturucu çetelerinin yarattığı baskı ve gelecek kaygısı, gençlerin intihara yönelmesine zemin hazırlamaktadır. Sosyoekonomik sorunlar, işsizlik, eğitimdeki eksiklikler ve gelecek umudunun çalınması, bu vakaların artmasına neden olan başlıca etmenlerdir.

Hakkari'deki ulaşım sorunları, kırsal bölgelerde uzun yıllardır çözüm bekleyen temel altyapı eksiklikleri arasında yer almaktadır. İl genelindeki birçok köy ve mezra, bozuk ve asfaltlanmamış yollar nedeniyle sağlık hizmetlerine erişim, eğitim ve tarımsal faaliyetler gibi hayati konularda ciddi mağduriyetler yaşanmaktadır. Özellikle kış aylarında yolların kapanması, acil durumlarda yurttaşların hastanelere ulaşamaması gibi sorunları beraberinde getirmekte ve yaşamsal riskler doğurmaktadır. Bu nedenle, Hakkari*deki köy ve ilçelerin yollarının iyileştirilmesi, modern ulaşım ağlarının inşa edilmesi önem arz etmektedir. Hakkâri, Irak ve İran ile sınır kapılarına sahip olması nedeniyle stratejik bir konumda bulunmaktadır. Ancak, sınır ticaretinin etkin bir şekilde yapılamaması ve sınır kapılarının güvenlik gerekçeleriyle kapalı tutulması, bölge ekonomisinin canlanmasını engellemektedir. Derecik ve Esendere gibi sınır kapılarının yeterince aktif kullanılmaması, bölgedeki işsizlik sorununu derinleştirmekte ve ticaretin gelişmesini engellemektedir. Sınır kapılarının daha etkin kullanılması, Hakkâri'nin ekonomik potansiyelinin açığa çıkarılması için kritik önemdedir. Ancak mevcut durumda sınır ticareti sınırlı kalmakta, bu da bölgedeki yurttaşların ekonomik zorluklarla mücadele etmesine neden olmaktadır.

Hakkâri'nin sosyoekonomik sorunlarının derinlemesine araştırılması, tespiti ve bu sorunların çözümüne yönelik acil önlemlerin alınması amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

1 Odak 18 SAN