Kalıcı yaz saati uygulamasının vatandaşlar üzerindeki etkisinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ülkemizde 2016 yılına kadar hem yaz saati hem kış saati birlikte uygulanmaktaydı. Genelde Ekim ayının sonunda saatlerin 1 saat geri alınmasıyla kış aylarında vatandaşlarımızın güneşin doğuşundan sonra güne başlamaları hedeflenmekteydi. Ancak 2016 yılı itibariyle enerji tasarrufu sağlanacağı ifade edilerek ülkemiz kalıcı olarak yaz saati uygulamasına geçmiştir. Bu yeni durum milyonlarca vatandaşımızın sabah karanlıkta yollara düşmesine sebep olmaktadır. Karanlıkta güne başlamak ve karanlıkta eve dönmek zorunda olan vatandaşlarımızın psikolojik, güvenlik ve biyolojik ritimleriyle ilgili ciddi endişeler dile getirilmektedir. Bununla birlikte tasarruf edildiğine dair iddialara karşılık fârklı tezler ortaya konmâktadır. Kalıcı yaz saati uygulamasının vatandaşlarımız üzerindeki sosyal, psikolojik, maddi ve manevi etkilerinin araştırılması için Anayasamızın 98 ve içtüzüğümüzün 104 ve 105. Maddeleri gereğince bir Meclis Araştırma Komisyonu Kurulmasını, arz ederiz.
GEREKÇE
Ülkemiz 2016 yılında kalıcı yaz saati uygulamasına geçti ve uygulama devam etmektedir. Kalıcı yaz saati uygulamasına geçiş için öne sürülen sav, bu uygulama ile birlikte enerji tasarrufunun sağlanacak olmasıydı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan Bayraktar'ın yapmış olduğu açıklamaya göre; 2016'dan, 2024 yılının Ocak ayına kadar 10 milyar kWh enerji tasarrufu sağlanmış, bu tasarruf parasal karşılık olarak ise tek zamanlı tarifede 8,48 milyar lira, üç zamanlı tarifede ise 15,48 milyar liraya tekabül etmiştir. Ancak Sayın Bakanın açıkladığı verilerin teyide muhtaç olduğuna dair gerek bilim insanlarından, gerekse meslek odalarından açıklamalar kamuoyuna yansımaktadır.
Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt
Geçilen kalıcı yaz saati uygulamasındaki ekonomik veriler hesaplanabilir değişkenler üzerinden tartışılabilir. Ancak vatandaşımızın uygulamaya karşı itirazının temelinde ölçülebilir olmayan ancak hayatın merkezinde yer alan, günlük rutinlerini etkileyen gerekçeler mevcut. Sabah işine yetişmek için yola çıkan milyonlarca insan, okul yolunda olan milyonlarca öğrenci hava aydınlanmadan yollara düşmekte yine aynı şekilde evlerine karanlıkta dönmektedir. Neredeyse tüm gününü kapalı mekanlarda geçiren vatandaşlarımız aylarca güneş ile karşılaşamamaktan şikayetçi olmaktadır. Çoğu vatandaşımız özellikle kadınlarımız ve çocuklarımız karanlıkta kendilerini güvenlikte hissetmediğini, özellikle son dönemlerde meydana gelen şiddet olaylarının bu duyguyu daha da arttırdığını ileri sürmektedir.
İnsanın biyolojik ritminin doğayla uyumlu halde çalıştığını biliyoruz. Yapılan araştırmalara göre; uyanık hissetmemizi ve gün içindeki aktivitelere hazırlanmamızı sağlayan kortizolün temel aldığı referansın güneş ışığı olduğu öne sürülmektedir. Bilim insanları karanlıkta uyanmanın ise vücudumuz için doğru mesaj olmadığına dair kanaatlerini ve çalışmalarını paylaşmaktadır. Bir diğer tartışma noktasını ise kapalı, karanlık havaların insanın ruh sağlığını olumsuz etkilediğine dair yapılan çalışmalar oluşturmaktadır. Özellikle İskandinav ülkelerinin refah seviyelerine rağmen intihar oranlarının yüksekliğini kapalı hava durumuna bağlayan çokça çalışma literatürde yer almaktadır.
Nüfusumuzun çoğunluğu başta İstanbul olmak üzere Marmara Bölgemizde yaşamaktadır. Uygulamaya göre Marmara Bölgemizde, kışın gün doğumunun saat 08.00 ve gün batımının: 17.30 civarı olacağı günler vatandaşlarımızı beklemektedir. Gün doğumu ve gün batımı saatleri esas alındığında vatandaşlarımızın çoğu mesailerine karanlıkta gidip, karanlıkta dönecekler. Tekli veya ikili eğitimin parçası olan öğrencilerimizin bir kısmı sabah karanlıkta uyanırken bir kısmı ise karanlıkta evlerine dönmek durumunda kalacak.
Kalıcı yaz saati uygulaması neticesinde sağlanan tasarruf değerlerinin hangi parametreler hesaplanarak tespit edildiğini, vatandaşlarımızın hayatına; güvenlik, ruhsal durum ve biyolojik olarak ne gibi etkilerinin olduğunun araştırılması adına Anayasamızın 98 ve içtüzüğümüzün 104 ve 105. Maddeleri gereğince bir Meclis Araştırma Komisyonu Kurulması için gereğini arz ederiz.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.