TMO'nun buğday ve arpa alımında yaşanan sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Pek çok gıda ürününün hammaddesi olması nedeniyle buğday kritik bir öneme sahip. Dolayısıyla buğday alım fiyatları her zaman sadece çiftçiyi değil, herkesi ilgilendiren bir konu. Açıklanan fiyat o sene soframıza gelen ekmeğin bile fiyatını belirleyen faktörlerden biri. Son yıllarda TMO çiftçiden alımları randevu usulü ile yapıyor. TMO'dan randevu alan çiftçiler randevu günü giderek ürünlerini satıyor. Ancak gelen şikayetlere göre bu yıl randevu almada ciddi sorun yaşanıyor. Birçok çiftçi sisteme girse dahi randevu alamadığını, sistem hatası verdiğini öne sürüyor. Yaşanan bu sorun pek çok iddianın da dile getirilmesine neden oluyor. Kimi çiftçiler TMO'nun alım yapmak istemediği için bu yola başvurduğunu dahi öne sürüyor.

TMO satış fiyatını makarnalık buğday için ton başına 10 bin 200 lira, ekmeklik buğday için 9 bin 350 lira ve arpa için 7 bin 725 lira olarak belirledi. Açıklanan bu fiyatlara rağmen serbest piyasada fiyatlar ortalama olarak, makarnalık buğday için ton başına 8 bin 79 lira, ekmeklik buğday için ton başına 6 bin 982 lira, arpa için ise ton başına 5 bin 697 lira seviyesindedir. Bu konuda yoğun şikayetler geliyor. Serbest piyasadaki fiyatlar bölgesel olarak bazı yerlerde maliyetin altında kalıyor, bazı bölgelerde ise ancak maliyeti karşılıyor. Bu durum sürdürülebilir değildir ve çiftçinin üretimden uzaklaşmasına neden olmaktadır. TMO acilen etkili alım politikasını güçlendirerek piyasaya da hakimiyeti sağlamalıdır. TMO hızlı alım ve erken ödeme yaparak piyasa fiyatlarını yükseltmelidir.

Çiftçiler ürününü düşük fiyat veren tüccar veya diğer piyasa aktörleri yerine TMO'ya satmak istemektedir. Toprak Mahsulleri Ofisi acilen alım merkezlerini artırarak, gerekirse yığma olarak alım yapmalı ve çiftçilerimizi tüccarın insafına bırakmamalıdır. Ayrıca TMO ürün satma imkânı olan çiftçilerimizin hesabına | ay sonra değil de 15 gün içinde ödeme yapılması piyasada çiftçinin ürününü yok pahasına almak isteyen fırsatçılara engel olunacaktır. Tarım Kredi Kooperatifleri ve TÜRKŞEKER de geçmiş yıllarda olduğu gibi hububat alımında devreye sokulmalıdır.

Ayrıca, TMO da çalışan emekçi sayısı sürekli azalırken, iş yükünün artması, belirsiz mesai saatleri, gece yarılarına kadar çalışma, iş güvensizliği ve çalışma koşulları göz önünde bulundurulduğunda emekçilerin çeşitli sorunlarla karşı karşıya kalmasına yol açıyor. TMO'nun çalışan eksiği yüzde 50 civarındayken iş planlamasının çalışan emekçilere yüklenmesini ve işgücü ihtiyacının görmezden gelinmesi kabul edilemez.

TMO'nun buğday ve arpa alım noktalarının yetersizliği ve verimsizliği, çiftçilerin ürünlerini zamanında satamamalarına ve depolama sorunlarıyla karşılaşmalarına yol açmaktadır. Bu durum, üreticilerin maliyetlerini artırırken, tarım ürünlerinin kalitesini de olumsuz etkilemektedir.

TMO'nun alım sürecindeki bürokratik engeller ve iletişim eksiklikleri de sorun yaratmaktadır. Çiftçiler, alım sürecindeki prosedürler ve gereklilikler konusunda yeterli derecede bilgilendirilmedikleri için mağdur ediliyorlar. Bunun sonucunda, çiftçiler arasında güvensizlik ve memnuniyetsizlik yayılarak, tarım sektöründe istikrar ve verimlilikten uzaklaşılıyor.

Tarım sektörü, ülkemizin geleceği için stratejik bir öneme sahiptir. Bu nedenle, TMO'nun buğday ve arpa alımında yaşanan sorunları çözerek, tarım sektörünü desteklemesi ve geliştirmesi, başta Ağrılı çiftçiler olmak üzere ülke genelinde kalkınma ve refahın artmasına katkı sağlayacaktır.

Bu alanda yaşanan sorunların tespiti ve incelenmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.