Bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde yaşanan ihmallerin tespit edilerek engelli bireyleri ihmallerden koruyacak denetim mekanizmalarının iyileştirilmesi ve yeni politikaların belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Niğde Engelsiz Yaşam ve Bakım Rehabilitasyon Merkezi'nde 2024 yılında yaşanan trajik olaylar, engelli bireylere yönelik bakım ve koruma hizmetlerinin büyük bir zaafiyet içerisinde olduğunu göstermiştir. 10 yaşındaki epilepsi hastası Mustafa Çelik'in ölümü ve sonrasında ortaya çıkan kamera kayıtları, sadece Mustafa'nın değil, diğer engelli bireylerin de ağır fiziksel şiddete, psikolojik baskıya, aç bırakılmaya ve mahremiyet ihlallerine maruz kaldığını ortaya koymuştur. Mustafa'nın ölümünün ardından yapılan incelemelerde, bu merkezde görevli 26 personelden 14'ünün tutuklanmış olması ve geri kalan personelin tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakılması, bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yapan personelin mesleki yeterlilikleri ve denetim mekanizmalarının etkinliği ile ilgili ciddi endişeler yaratmıştır. Engelli bireylerin yaşam haklarını, onurunu ve güvenliğini korumak devletin en temel yükümlülüklerinden biri olmasına rağmen, bu tür olayların yaşanması, kamuoyunda derin bir güvensizlik ve toplumsal travma yaratmıştır.

Olayla ilgili yapılan incelemelerde, engelli bireylerin fiziksel şiddete, hakarete, özgürlük kısıtlamalarına ve aç bırakılmaya sistematik olarak maruz kaldığı, kamera kayıtlarının incelenmesiyle belgelenmiştir. Ancak, bu durumun yalnızca Niğde ile sınırlı olmadığına dair kamuoyunda ciddi endişeler bulunmaktadır. Türkiye genelindeki bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde benzer ihmallerin yaşanabileceği, denetim ve gözetim eksikliklerinin engelli bireylerin yaşam haklarını tehdit etmeye devam edebileceği düşünülmektedir. Engelli bireylerin korunması için personel seçim ve eğitim süreçlerinden, denetim mekanizmalarının şeffaflığına kadar bir dizi yapısal sorunun ele alınması gerektiği açıktır.

Niğde'de yaşanan bu olaylar, bakım merkezlerinde görev yapan personelin eğitimsiz ve mesleki yeterlilikten yoksun olmasının, denetim mekanizmalarının yetersizliğinin ve engelli bireylerin haklarını koruma adına etkin politikaların hayata geçirilememesinin ne denli ciddi sonuçlara yol açabileceğini göstermiştir. Engelli bireylere yönelik şiddet, kötü muamele ve ihmal, yalnızca bireylerin yaşamını tehlikeye atmakla kalmamakta, aynı zamanda ailelerinin ve toplumun genelinin kurumlara olan güveni ortadan kalkmaktadır. Mustafa Çelik*in ölümüyle ortaya çıkan bu insanlık dışı tablo, engelli bireylerin yaşam haklarını güvence altına alacak köklü reformların yapılması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Bu nedenle, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bağlı bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde yaşanan ihmallerin boyutlarının tespit edilmesi, denetim ve gözetim mekanizmalarının işlerliğinin incelenmesi, personel seçimi ve eğitimi ile ilgili sorunların ele alınması ve engelli bireylerin yaşam haklarını koruyacak politikaların belirlenmesi amacıyla Meclis eliyle bir araştırma yapılması gerekmektedir. Yaşanan trajedilerin tekrar etmesini önlemek ve engelli bireylerin yaşam haklarını koruma altına almak için gerekli tedbirlerin alınması aciliyet taşımaktadır.

6 Çolak 8 Ni MİŞ.