Yaşanan sel felaketlerinin tüm boyutlarıyla araştırılarak olası bir afetin önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

"yerel yönetimler sel afetine hazırlıksız yakalanmıştır. Nihayetinde mağdur olan ise yine vatandaşlarımız olmuştur.

Yaşanan sel felaketlerinin tüm boyutlarıyla araştırılarak doğan zararda ihmal ve kusuru bulunan yetkililerin tespit edilmesi, olası bir afetin oluşturacağı zararlara engel olmak adına mevcut sorunların çözümüne kavuşturulması ve sel afeti için alınabilecek önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü? nün 10'üncü ve 109'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini arz ederiz. ezeli)

GEREKÇE

2023 yılının Mayıs ayında başlayan ülkemizdeki yoğun yağışlar ve afetler Haziran ayında zirve noktasına ulaşmıştır. Uzmanlar iklim krizinin daha da artacağı yönünde uyarılarda bulunmaktadır.

Son bir ayda meydana gelen yağışlar pek çok şehrimizde sel ve su baskınları görülmüştür. Ankara'da Yenimahalle başta olmak üzere ilçelerin çoğu yağıştan olumsuz etkilenmiştir. Anadolu Bulvarı ve Çevreyolu arasındaki bağlantı yolu sel suyu ile dolmuş ve otomobiller zarar görmüştür. Ankara Bala karayolu bir süre ulaşıma kapanmış otomobilleri zarar gören ve ulaşımını sağlayamayan vatandaşlarımız mağdur olmuştur.

Denizli'de etkili olan yağış Pamukkale?'de sele dönüşmüştür. Şiddetli yağış nedeniyle Denizli Antalya karayolundaki ulaşımda aksamalar yaşanmıştır. Pamukkale'de ev ve ahırlar sular altına kalmış, ahırlardaki hayvanlar telef olmuş, ekili araziler zarar görmüştür. Yağış etkisini azaltınca sokak ve caddelerin çamur ile kaplandığı ortaya çıkmıştır.

Manisa'da görülen kuvvetli sağanak yağış Akhisar'da ev ve iş yerlerinde su baskınlarına neden olmuştur. Akhisar Devlet Hastanesi ve Akhisar Belediyesi otoparkı da sular içinde kalmıştır. Akhisar Mustafa Kirazoğlu Devlet Hastanesi'nde sel baskını nedeniyle elektrikler kesilmiş ve risk altında bulunan 13 hasta başka hastanelere sevk edilmiştir. Yağış nedeniyle ilçede caddeler ve yollar göle dönmüş, araçlar sular altında kalmıştır. İlçede bulunan pazar yerinin çatısı aşırı yağışlara dayanamayarak çökmüştür. Manisa Valisi yaklaşık 300 su baskını ihbarı aldıklarını açıklamıştır.

Uşak"ta sağanak yağışla birlikte kent merkezinden geçen Dokuzsele Çayı'nın debisinin yükselmesi ve kanalda yer yer taşkınların meydana gelmesi üzerine üç ev tahliye edilmek zorunda kalınmıştır. Tokat'ın Turhal ve Başçiftlik ilçeleri ile Çorum'un Boğazkale ve İskilip ilçelerinde dereler taşmış ve maddi zararlar oluşmuştur. Tarım arazileri ile ev ve iş yerleri sular altında kalmıştır. Alt geçitlerde biriken sular nedeniyle araçlar mahsur kalmıştır. İskilip'te sağanak yağış sonrası oluşan sel sebebiyle mahsur kalan aileyi itfaiye ekipleri kurtarmıştır. Boğazkale'de ise sel suları köylerde bulunan köprüleri yıkmıştır.

Trabzon'da heyelanlar meydana gelmiş bazı evler tedbir amaçlı boşaltılmıştır. Trabzon-Gümüşhane kara yolu menfezlerden taşan yağmur suları ve yola taşınan rüsubat nedeniyle çift şeritli ulaşıma kapatılmıştır. Yolda uzun araç kuyrukları oluşmuştur. Maçka ilçesinin Bağışlı ve Güzelce mahallelerinde iki ev, toprak kayması riskine karşı boşaltılmıştır.

Kırklareli'nde rögarlar tıkanmış, bazı yollar sel nedeniyle trafiğe kapatılmış, sular ağaçların yola devrilmesine neden olmuştur. Bolu ili Abant ilçesinde ise yağış nedeniyle dereler taşmıştır. Taşan dereler Abant karayolunu ulaşıma kapatmıştır. Düzce'de sağanak sonrası derenin taşması nedeniyle, bazı köylere ulaşımın sağlandığı yollar kapanmıştır. Kentte kuvvetli yağışın ardından Karakaş, Yoğunpelit, Mengen ve Yaylatepe köylerine ulaşım sağlayan Hocaköy-Karakaş sapağında bulunan menfez, taşkın nedeniyle hasar görmüştür. Yığılca ilçesi Karakaş köyü yolunda bulunan derenin taşması sonucu hasar gören yol trafiğe kapatılmıştır. Kaynaşlı, Akçakoca, Cumayeri, Gölyaka ve Gümüşova ilçelerindeki 21 köyde dere yataklarının yakınlarında oturan vatandaşlar tedbir amaçlı tahliye edilmiştir.

Amasya'da ekili alanlar zarar görmüş, sel suları nedeniyle vatandaşlarımız ahırlardaki hayvanlarını kendi imkanlarıyla güçlükle dışarı çıkarmıştır. Nevşehir'de ev ve iş yerlerini su basmış yollar göle dönmüştür. Bursa'da yağış ve fırtına etkisi ile su baskınları görülmüş, ağaçlar yıkılmış ve maddi zararlar doğmuştur. Kayseri'de sel suları ile dolan yolları vatandaşlar kendi imkanları ile mazgalları açarak boşaltmaya çalışmıştır. Çankırı"da ev ve dükkanlarda su baskınları görülmüş bazı yollar ulaşıma kapanmıştır.

Kahramanmaraş'ta sel nedeniyle özellikle hububat ekili alanlar zarar görmüştür. Bilecik'te tarım arazileri ve seralar sular altında kalmıştır. Tekirdağ ve Edirne*de su baskınları nedeniyle maddi zararlar görülmüştür.

Samsun'da ise;

Tramvay yolları ve sahil şeridi su ile dolmuş, araçlar büyük hasar almıştır. Gülsan Sanayi, Eski Sanayi, Terme Sanayi ve Ladik*teki dükkanları su basmış milyonlarca lira hasar ortaya çıkmıştır. Atakum ilçesinde akşam saatlerinde yağmaya başlayan sağanak yağmur nedeniyle kanalizasyonlar taşmıştır.

Atatürk Bulvarı'nın Sinop'a gidiş istikameti tamamen yağmur sularıyla dolmuş, araçlar yolda kalmıştır. Hemşerilerimiz kendi imkanlarıyla yollardaki tıkanan mazgalları açmaya çalışmışlardır. Selden mahsur kalan; engelli, yaşlı, hamile ve hastalar olay yerine gelen ambulanslar ile tahliye edilmek zorunda kalınmıştır. Birçok istinat duvarı çökmüş vatandaşlar sel sularına boyla ulaşım sağlamak zorunda kalmıştır. Samsun-Ordu kara yolu Kirazlık mevkiinde heyelan meydana gelmiştir.

Sel felaketi riskinden ötürü sigortası bulamayan onlarca esnaf mağdur olmuş, sermayesini kaybetmiştir. Birçok ilçede zemin kattaki iş yerlerindeki su seviyesi 70 cm'ye kadar ulaşmış, ciddi mal kayıpları meydana gelmiştir. Caddeler dere gibi akmış, alt geçitler göle dönmüş, kaldırımlar çökmüş, araçlar sel suları içinde mahsur kalmıştır. Bazı bölgelerde ise evlerin ve iş yerlerinin giriş katlarını su basmıştır. Selin yüksek kesimlerden taşıdığı toprak, ilçe merkezini çamura bulamıştır. Birçok hayvan sele kapılarak ölmüştür. Ladik ilçesinde bir vatandaşımız taşkınla birlikte sürüklenmiş ve yaşanan bu felakette hayatını kaybetmiştir.

İlki 4 Haziran ikincisi ise 13 Haziran'da yaşanan sel felaketinde iki baskın arasında yeterli süre olmasına rağmen Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından gerekli önlemler alınmamıştır. Yaşanan iki sel felaketi arasında rögar kapaklarının içi bile temizlenmemiştir. Belediye'nin bu iş bilmezliği nedeniyle yaşanan felaketlerde zor durumda kalan vatandaşlarımız kendi önlemini almaya çalışsa da kendi başlarına başarılı olamamıştır.

Sulama, taşkın koruma ve içme suyu sağlanması amacıyla 2017 yılında ihalesi yapılan 777 milyon TLlik Salıpazarı Barajı projesi üzerinden 6 yıl geçmiş olmasına rağmen sadece "08,6lık ilerleme kaydedebilmiştir. Her yıl milyonlarca lira zarara neden olan sel felaketi için gerekli önlemler bir türlü alınmamaktadır. Bu nedenle de tarım arazilerini ve özellikle Terme Sanayisindeki iş yerlerini sel basmaktadır.

Vatandaşlarımız yakın zamanda deprem için gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle çok acı bir tecrübe yaşamıştır. Türkiye genelinde görülen sağanak yağış sonrasında sel afeti için de gerekli önlemlerin alınmadığını görülmüştür. Bu amaçla görevli olan merkezi idareler ve yerel yönetimler sel afetine hazırlıksız yakalanmıştır. Nihayetinde mağdur olan ise yine vatandaşlarımız olmuştur.

Tüm bu durumlar göz önüne alındığında, Samsun'un sel felaketlerinin tüm boyutlarıyla araştırılarak doğan zararda ihmal ve kusuru bulunan yetkililerin tespit edilmesi, olası bir afetin oluşturacağı zararlara engel olmak adına mevcut sorunların çözümüne kavuşturulması ve sel afeti için alınabilecek önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü" nün 104'üncü ve 105*inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini arz ederiz.