Gelir vergisi tarifelerinin enflasyona göre düzenlenmesi, çalışanların gelir kaybının önlenmesi ve asgari ücretle çalışanların vergi yüklerinin azaltılabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Vergi sistemleri, ülkelerin ekonomik istikrarı, toplumsal refahı ve gelir adaletini sağlamada kritik bir rol oynamaktadır. Türkiye'de uygulanan mevcut vergi sistemi, özellikle çalışan kesim ve düşük gelir grupları üzerinde ciddi yükler oluşturmakta, gelir adaletsizliğini derinleştirmektedir. OECD ve TÜİK verilerine göre, son beş yılda dolaylı vergilerin oranı hızla artmış, gelir dağılımında en üst ve en alt dilimler arasındaki fark büyümüştür.

2022 TÜİK verileri, en düşük gelir grubunun toplam gelirden aldığı payın %6,1, en yüksek gelir grubunun ise %47 olduğunu göstermektedir. Bu oranlar, gelir adaletsizliği konusundaki yapısal sorunları ortaya koymaktadır. Ayrıca, çalışanların gelir vergisi dilimlerinin hızlıca yükselmesi, net maaşlarının azalmasına ve satın alma gücünün düşmesine neden olmaktadır.

2023 yılında asgari ücretle çalışan bir bireyin maaşının yaklaşık %41'inin dolaylı ve doğrudan vergilere gitmesi, çalışanların gelir kaybının boyutunu net bir şekilde ortaya koymaktadır. Bu durum, özellikle enflasyonist baskıların arttığı dönemlerde, çalışan kesimin yaşam standartlarının düşmesine ve ekonomik sıkıntılarla karşı karşıya kalmasına yol açmaktadır.

Son beş yılda dolaylı vergilerin oranının %65 seviyelerine ulaşması, düşük gelir gruplarının daha fazla vergi yükü taşımasına sebep olmuş, gelir adaletsizliği artmıştır. Vergi tarifelerinin enflasyona uygun güncellenmemesi ve doğrudan vergilerin yetersizliği, çalışan kesimin ekonomik olarak daha da zorlanmasına yol açmıştır.

Vergilendirme politikalarının, özellikle çalışan kesim ve düşük gelir grupları üzerindeki etkilerinin incelenmesi, son beş yıllık dönemde gelir dağılımındaki adaletsizliğin nedenlerinin ve sonuçlarının araştırılması, dolaylı vergilerin azaltılması ve doğrudan vergilerin artırılması yoluyla gelir adaletinin sağlanmasına yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi, gelir vergisi tarifelerinin enflasyona uygun bir şekilde güncellenmesi ve çalışanların gelir kaybının önlenmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi, asgari ücretle çalışanların üzerindeki vergi yükünün azaltılması ve bu konuda uluslararası iyi uygulama örneklerinin incelenmesi ve uygulamaya yansıtılması adına bu konuda Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ederim.

Saygılarımla. 25.11.2024