Öğretmenlerin atanma süreçlerinde karşılaştıkları sorunların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Geçtiğimiz Ekim ayında TBMM'den geçerek yasalaşan Öğretmenlik Meslek Kanunu öğretmenlerin eğitim faaliyeti içerisinde yaşadıkları sorunları daha da derinleştirici bir işleve sahiptir. Bu kanun çerçevesinde öğretmen atama sistemi de kökten değiştirilmiş, yeni atama sisteminin bu yıl ilk kez uygulanacağı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ifade edilmiştir. Eğitim sendikaları, yeni uygulamanın öğretmen adaylarının yaşadıkları problemleri çözmek yerine bu problemleri daha da derinleştireceğini ve atamalarda uygulanan liyakatsizlik, torpille atama, mülakat yoluyla eleme ve yine mülakat yoluyla atama gibi adaletsiz uygulamaları kalıcı hale getireceğini ifade etmiştir. Bu bağlamda ataması yapılmayan öğretmenlerin atama süreçlerinde yaşadıkları adaletsizliklerin açığa çıkarılması ve giderilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, içtüzüğün 104'üncü ve 10'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ederim. 08.01.2025

GEREKÇE

Öğretmenlik mesleğini icra eden kamu emekçilerinin sorunları birikerek artmakta eğitim ortamı her yönden sürdürülemez sorunlarla sekteye uğramaktadır. İstihdam edilmeyen, ataması yapılmayan öğretmenlerin biriken sorunları ile kamuda ve özel sektörde istihdam edilen öğretmenlerin sorunları iç içe geçerek sorunlar yumağı oluşturmaktadır. İstihdam edilen öğretmenlerin gelir düzeyleri yıldan yıla düşerken, iktidar tarafından öğretmenler çeşitli statülerle farklılaştırılarak ayrıştırılmaktadır. Öğretmenler bir yandan kadrolu/sözleşmeli/ücretli öğretmen şeklinde istihdamı yoluyla diğer yandan da uzman öğretmenlik/baş öğretmenlik gibi statüler eliyle ayrıştırılmaktadır. Öğretmenlik Mesleği Kanunu nedeniyle eşit işleri yapmalarına rağmen öğretmenler eşit bir şekilde maaş alamamakta, öğretmenler arasındaki ayrımcılık ve eşitsizlik derinleştirilmektedir. Eşit iş yapan farklı statülerdeki öğretmenler bu yüzden farklı ücretler almakta, ücret bakımından adaletsiz bir durum ortaya çıkmaktadır. Öte yandan ataması yapılmayan öğretmenlerin durumu giderek ağırlaşan bir olgu olarak karşımızda durmaktadır. Okullarda ilk elden öğretmen açığının 140 binin üzerinde olmasına rağmen ataması yapılmayan öğretmenlerin sayısı 500 binin üzerindedir. Atamaları yapılmayan öğretmenler okullarda ücretli öğretmenlik yapmak, özel kurumlarda uzun mesai saatleri içerisinde çok düşük ücretlere çalışmak, farklı sektörlerde çalışmak ile işsizlik arasında gidip gelmektedir. Bu belirsizlik, işsizlik, yoksulluk ve güvencesizliğin yarattığı bunalımlarla birleşince öğretmen intiharları bir toplumsal olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. İstatistikleri tam olarak tutulmadığı için bilinmemekle birlikte basında sık sık ataması yapılmadığı için bunalıma giren ve intihar eden öğretmen haberleri yer almaktadır. Bunun son örnekleri Bursa'nın Orhaneli ilçesinde yaşayan ve 6 senedir atama bekleyen 30 yaşındaki matematik öğretmeni Hakan Durgut ile Mardin'in Derik ilçesinde yaşayan 28 yaşındaki Serhat Önelin intiharlarıdır:

Öğretmenler işsizlik ile ücretli öğretmenlik arasında seçime zorlanmaktadır. Ücretli öğretmenlik öğretmenlere yönelik bir dayatma olarak karşımıza çıkmaktadır. Gerek çocukların kamusal bir hakkı olan eğitim hakkını aksatması gerekse de eğitim emekçilerinin eşit işe eşit ücret alamamasına yol açan sözleşmeli öğretmen uygulaması kaldırılmalıdır. Öğretmenler güvenceli bir şekilde istihdam edilmeli, özel sektörde taban maaş uygulaması hayata geçirilmelidir. Bakanlık ise kronikleşmiş bu sorunları çözmek yerine durumu daha da karmaşıklaştırmak için canla başla çalışmaktadır. Bunun son örneği Öğretmenlik Mesleği Kanunu dayatmasıdır.

Bilindiği gibi Öğretmenlik Meslek Kanunu (ÖMK) tüm itirazlara ve eleştirilere rağmen geçtiğimiz yılın ekim ayında TBMM genel kurulunda görüşülerek yasalaşmıştır. Eğitim emekçileri tarafından öğretmenlik mesleğine darbe kanunu olarak nitelendirilen kanun kapsamında Milli Eğitim Akademisi kurulması kararlaştırılmıştır. Geçtiğimiz günlerde bu kapsamda Milli Eğitim Bakanlığı Milli Eğitim Akademisi'ne giriş takvimini açıklamıştır. Açıklamaya göre 2025 yılından itibaren öğretmen adayları için uygulanan Kamu Personeli Seçme Sınavı kaldırılacak yerine Akademi Giriş Sınavı (AGS) uygulanacaktır. Kurulan Milli Eğitim Akademisi'nin ve akademiye giriş için bu yıl ilk kez uygulanacak olan AGS'nin öğretmen adaylarının atanmalarında yaşanan problemleri daha da derinleştireceği eğitim sendikaları tarafından sıklıkla vurgulanmıştır. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre eğitim fakültelerinden mezun olan öğretmen adaylarının gireceği ilk AGS 13 Temmuz 2025 tarihinde yapılacak, bu sınavda başarılı olan öğretmen adayları Milli Eğitim Akademisi'nde üç yıllık bir eğitim alacaktır. Yine akademiye kabul edilen öğretmen adaylarına akademi öncesi güvenlik soruşturması ve arşiv taraması yapılacaktır. Bu taramanın ve soruşturmanın içeriğinin tıpkı KPSS dönemindeki mülakat uygulamasında olduğu gibi adaletsiz, taraflı ve yandaş istihdamı çerçevesinde kullanılacağı kaygısı bugüne kadarki pratikler düşünüldüğünde çok da yersiz değildir. Ataması yapılmayan öğretmenlerin birikmiş sorunlarının bu uygulamayla derinleşeceği anlaşılmaktadır. Sorunların köklü çözümü için öğretmenlerin atama sürecinde yaşadıkları adaletsizliklerin araştırılarak açığa çıkarılması şarttır. Bu nedenle bir meclis araştırması gerekmektedir.