Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi'nde kullanılacak cihazların üretimine yönelik yaşanan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS) ile akaryakıt pompalarına bağlı olan ödeme kaydedici cihazlara (YN Pompa ÖKC) aracın plaka bilgilerinin elle manuel girişini önleyerek otomatik olarak aktarılmasını sağlaması amaçlanmıştır. Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi Uygulama Genel Tebliği; akaryakıt piyasasında rekabet eşitliğinin sağlanması ve kayıt dışı ekonomi ile mücadele edilmesi amacıyla Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 5 Ekim 2023 tarih ve 32330 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

31 Ocak 2025 tarihine kadar tüm ticari araçlara, I Temmuz 2025 tarihine kadar ise tüm araçlara takılması planlanan UTTS ile ilgili endişe verici konular söz konusudur. Bu sistemle akaryakıt alımı yapacak taşıtların plakaları elle yazılmadan sistem kapsamındaki bileşenlerle ödeme kaydedici cihazlara otomatik yansıyacak ve yakıt alan taşıttan başka bir taşıtın plakasına fiş düzenlenmesi önlenecek. Akaryakıt piyasasında rekabet eşitliğini sağlamak ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele edilmesi doğrudur, ancak firmalara ve akaryakıt istasyonlarına büyük bir ek maliyet oluşturan bu yeni uygulama yerine; mevcutta kullanılan taşıt tanıma sisteminin petrol istasyonları ve firmaların anlaşma yaparak tüm ticari araçların sisteme geçişini zorunlu hale getirmek hem maliyetsiz hem de ulusal güvenliğimizi koruma açısından daha uygundur.

İlk etapta 8 milyon ticari araca UTTS cihazı takılacaktır. Türkiye'deki 8 bin akaryakıt istasyonunun bu sistemi kurmak için harcayacağı tutar 150 milyon dolar. Güncel kurla 5 milyar liradan fazladır. Toplam da 48 milyar liralık bir tutarın UTTS için harcanması gerekiyor. Oysa Türkiye?de ulusal taşıt tanıma sistemine benzer bir sistem zaten var ve kullanılmakta. Farklı istasyonlar tarafından kullanılan Türkiye'deki mevcut araçların yüzde 80'ine takılı durumda, farklı firmalarda taşıt tanıma sistemleri var. Bu farklı firmalardaki taşıt tanıma sistemlerinin tümü birbirine entegre edilebilir durumda.

Neredeyse masraf yapmadan bu altyapıyı, yeni bir yazılımla ve düşük maliyetle araçların yüzde 100*ünde aktif hale getirmek mümkünken, bu cihazları çöpe atıp aynı işi yapan yeni bir taşıt tanıma sistemini mecbur hale getirmek hem vatandaşa hem akaryakıt firmalarına devasa tutarda masraf yaptırmak yanlıştır.

İsrail'de üretilen bu çiplerin menşei değişikliği yapılarak; Hollanda menşei ile Türkiye'ye getirilmesi ulusal güvenliğimiz açısından büyük sıkıntılar yaratacaktır. Uluslararası ilişkiler ağı içerisinde rekabet halinde olduğumuz ülkelerde yeni imkân ve kabiliyetlere sahip hale gelmiştir. Uluslararası terörizm, siber saldırılar, ulus devletleri tehdit eden yerel ve bölgesel organizasyonlar, ülkeleri enerji güvenlikleri konusunda askeri ve diplomatik önlemlerin dışında politikalar üretmeye zorlamaktadır. Bu noktada hem mevcut teknolojinin üretimi hem de kullanılan teknolojik yazılımların kaynak kodlarının yerli olması ulusal güvenliğimiz için önemlidir. Yaklaşık 35 milyon araca takılması tahmin edilen UTTS cihazları ulusal güvenliğimiz için tehdit oluşturmaktadır.

UTTS cihazlarının üretim yeri ve ulusal güvenlik endişelerimizi giderebilmek amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini arz ederim. AD SOYAD