Evde bakım hizmetlerindeki mevcut sorunların araştırılarak hizmetlerin kalitesinin yükseltilmesi için gereken önlemlerin alınması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Yaşlı bireylerin fonksiyonel kısıtlılıkları ve teknolojiyi kullanmadaki zorlukları, evde sağlık hizmetlerinin etkin sunulmasını zorlaştırmaktadır. Yaşlılar, bilişsel, motor ve duyusal becerilerde azalma yaşar; bu da dijital sağlık sistemlerinin erişilebilir olmasını gerektirir. Bu sistemlerin kullanıcı dostu olması, özellikle sesli komutlar, büyük fontlar ve görsel destek gibi özelliklerle sağlanmalıdır.

Evde sağlık hizmetlerinin kalitesi de önemli bir sorun teşkil etmektedir. Yatak bağımlılığı ve kronik hastalıkları bulunan bireylerde sıklıkla komplikasyonlar görülmektedir. Bu durum, bakım veren kişilerin yeterli eğitim almasını gerektirir. Ancak, evde bakım hizmeti sunan personelin çoğu düşük eğitim seviyesine sahiptir. Bu nedenle hem bakım veren bireylerin eğitilmesi hem de sağlık profesyonellerinin (diyetisyen, fizyoterapist vb.) sürece dahil edilmesi önemlidir.

Dijital çözümler, evde sağlık hizmetlerinin etkinliğini artırmak için önemlidir. Tele-sağlık ve dijital evde sağlık uygulamaları, hastaların uzaktan izlenmesini ve erken uyarı sistemlerinin kurulmasını mümkün kılar. Ancak, bu sistemlerin yaşlı bireylerin ihtiyaçlarına uygun, kullanıcı dostu olması gerekmektedir. Sesli yanıt sistemleri, büyük yazı fontları ve renkli ekranlar gibi özellikler, dijitalleşmeyi daha erişilebilir hale getirecektir.

Yaşlılık dönemi yalnızca fizyolojik değil, ekonomik ve sosyal bir değişim sürecidir. Kırsal bölgelerdeki yaşlı bireyler, sağlık hizmetlerine daha zor erişmektedir ve ekonomik kaynaklar sınırlıdır. Geçtiğimiz yıllarda kırsal kesimde sağlık hizmetlerine erişimde zorluk çeken yaşlı bireylerin oranı %33.3 iken, merkezi bölgelerde bu oran "%6.7'dir. Bu durum, bakım yükünü aile bireylerine yüklemektedir ve bakım kalitesini olumsuz etkilemektedir.

Yaşlı bireylerin bakımı genellikle kadınlar tarafından üstlenilmektedir. Bu, toplumsal cinsiyet rollerinden kaynaklanmakta ve kadınların bakım yükünü artırmaktadır. Kadınların bakım yükü, yalnızca fiziksel değil, psikolojik yorgunluk yaratmakta ve sosyal yaşamlarını kısıtlamaktadır.

Evde sağlık hizmeti alan bireylerin büyük kısmı yaşlılardır. 2019-2020 yıllarında, hizmet talebinde aylık %5,5 oranında bir artış gözlemlenmiştir. Yeni kaydedilen hasta sayısı, her ay 550 civarındadır. Bu hastaların %65'i tıbbi cihaz kullanırken, %28'i tam bağımlıdır. Hastaların 9060'ında kalp-damar hastalıkları, %40'ında KOAH, 9630'unda ise diyabet bulunmaktadır. Çoğu hastada birden fazla kronik hastalık bulunmakta ve bu da tedavi sürecini karmaşıklaştırmaktadır.

Engelli bireyler için evde bakım hizmetlerinde karşılaşılan en büyük sorunlardan biri, gelir kriterlerinin yalnızca temel ihtiyaçları karşılamakla sınırlı olmasıdır. Bu durum, engelli bireylerin sosyal ve kültürel gereksinimlerini göz ardı etmekte ve yaşam kalitelerini düşürmektedir. Ayrıca, bakım veren aile üyelerinin ekonomik zorluklar, fiziksel sağlık sorunları ve sınırlı sosyal destek gibi sebeplerle tükenmişlik yaşama olasılığı yüksektir. Bu nedenle, engelli bireylerin bakım ihtiyacını karşılamanın yanı sıra, yaşam kalitelerini iyileştirmeye yönelik tasarımlar yapılmalıdır.

Mevzuat eksiklikleri ve uygulama birliği sorunları, engelli evde bakım hizmetlerinin verimli bir şekilde sunulmasını engellemektedir. Sosyal incelemelerde ailelerin ihtiyaçlarının yeterince belirlenememesi ve bakım veren bireylerin yeterli desteği alamaması, bakım kalitesini olumsuz etkilemektedir. Engelli bireylerin sosyal katılımını teşvik etmek için Gündüz Bakım Merkezlerinin sayısının artırılması gerekmektedir.

Bu nedenle, evde bakım hizmetlerindeki mevcut sorunları çözmek, hizmetlerin kalitesini yükseltmek ve ihtiyaç duyulan kaynakları etkili bir şekilde tahsis etmek amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. 6 Gel —