Hakkari ve çevresinde VEDAŞ tarafından sunulan hizmetlerin yeterliliğinin ve hizmet kalitesinin incelenerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Anayasa'nın devlete yüklediği sosyal hukuk devleti, sağlıklı çevrede yaşama ve eğitim hakkının güvence altına alınması yükümlülükleri çerçevesinde; Hakkâri ilimiz genelinde, başta Yüksekova ilçesi Altınoluk (Ewler) Mahallesi olmak üzere merkez ve diğer ilçelere bağlı çok sayıda köy ve mahallede uzun süredir yaşanan sürekli ve düzensiz elektrik kesintilerinin, yurttaşların temel haklara fiilen erişimini engellediği, günlük yaşamı, eğitim süreçlerini, suya erişimi ve sağlık güvenliğini ciddi biçimde olumsuz etkilediği görülmektedir. Bu çerçevede, bölgede elektrik dağıtım hizmetini yürüten Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş. (VEDAŞ) tarafından sunulan hizmetlerin altyapı yeterliliği, trafo kapasitesi, enerji arz. güvenliği ve hizmet kalitesi yükümlülükleri ile kamusal denetim ve gözetim mekanizmalarının etkinliğinin bütüncül biçimde incelenmesi; sorunun Hakkâri ili genelinde bölgesel ve yapısal niteliğinin ortaya konulması ve kamu yararını esas alan kalıcı çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve bu hususta Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

GEREKÇE

Anayasa'nın 5. maddesi, devletin temel amaç ve görevleri arasında kişilerin refahını sağlamak, insan onuruna yaraşır yaşam koşullarını temin etmek ve sosyal hukuk devleti ilkesini hayata geçirmek yükümlülüğünü açık biçimde düzenlemektedir. Anayasa'nın 56. maddesi sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını, 42. maddesi ise eğitim hakkını güvence altına almaktadır. Elektrik enerjisi, günümüz koşullarında bu anayasal hakların fiilen kullanılabilmesi için vazgeçilmez bir kamusal altyapı hizmetidir.

Hakkâri ilimiz Yüksekova ilçesine bağlı Altınoluk (Ewler) Mahallesi'nde yaşayan yurttaşların yaklaşık iki yıldır, özellikle kış aylarında sürekli ve düzensiz elektrik kesintileriyle karşı karşıya kaldığı, kesintilerin zaman zaman 10 dakikada bir tekrarlandığı, bu durumun günlük yaşamı fiilen işlevsiz hale getirdiği ve söz konusu tablonun yerel basına bu şekilde yansıdığı yönündeki iddialar, kamusal hizmet sunumunda ciddi ve yapısal bir soruna işaret etmektedir. Elektrik kesintilerinin yalnızca aydınlatma ile sınırlı kalmadığı; sondajla sağlanan içme ve kullanma suyuna erişimi engellediği, öğrencilerin eğitim hakkını fiilen ortadan kaldırdığı, yaşlı, engelli ve kronik hastaların sağlık ve yaşam güvenliğini doğrudan tehdit ettiği görülmektedir. Bu durumun yalnızca Altınoluk Mahallesi ile sınırlı olmadığı; Hakkâri merkez, Yüksekova, Şedinli, Çukurca ve Derecik ilçeleri olmak üzere çok sayıda köy ve mahallede benzer elektrik altyapısı sorunlarının yaşandığı, yurttaşların uzun süredir kalıcı çözüm talep ettiği kamuoyuna yansıyan bilgiler arasındadır. Bu tablo, sorunun münferit değil, bölgesel ölçekte yapısal bir nitelik taşıdığını ortaya koymaktadır.

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Elektrik Dağıtım ve Perakende Satış Hizmet Kalitesi Yönetmeliği, dağıtım şirketlerine sürekli, kaliteli, güvenli ve eşit hizmet sunma yükümlülüğü getirmektedir. Buna karşın, Altınoluk Mahallesi'nde yaklaşık 50 haneye tek bir trafodan enerji sağlandığı, bazı hanelerin trafoya 2 kilometreye varan mesafede bulunduğu, trafonun yetersizliği nedeniyle şalterlerin günde defalarca attığı, hatta çocukların bu şalterlere müdahale etmek zorunda kaldığı iddiaları, can güvenliği açısından ağır bir ihmal riskini gözler önüne sermektedir. Dağıtım şirketi VEDAŞ tarafından yapılan çalışmaların, yurttaşların beyanına göre yalnızca kablo değişimiyle sınırlı kaldığı, trafo kapasitesi ve enerji arz güvenliğine ilişkin kalıcı bir iyileştirme sağlanmadığı, hatta kesintilerin daha da arttığı yönündeki iddialar, Bakanlığın denetim ve gözetim sorumluluğunu doğrudan ilgilendirmektedir.

Gelinen aşamada, Hakkâri genelinde çok sayıda yerleşim yerinde benzer sorunların yaşanıyor olması; kamusal enerji hizmetlerinin bölgesel eşitsizlikleri derinleştirecek biçimde sunulduğuna dair ciddi kaygılar yaratmaktadır. Bu nedenle Bakanlığın yalnızca tekil bir mahalleye değil, Hakkâri ilinin tamamına yönelik bütüncül, planlı ve kamu yararını esas alan bir enerji altyapısı değerlendirmesi yapması zorunluluk arz etmektedir. Bu çerçevede, bölgede elektrik dağıtım hizmetini yürüten Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş. (VEDAŞ) tarafından sunulan hizmetlerin altyapı yeterliliği, trafo kapasitesi, enerji arz güvenliği ve hizmet kalitesi yükümlülükleri ile kamusal denetim ve gözetim mekanizmalarının etkinliğinin bütüncül biçimde incelenmesi; sorunun Hakkâri ili genelinde bölgesel ve yapısal niteliğinin ortaya konulması ve kamu yararını esas alan kalıcı çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. 6 Ded Liger 18 fut