İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/238 GÜNDEMDE

Marmara Bölgesinde bulunan ceza infaz kurumlarındaki tutuklulara yönelik hak ihlalleri iddialarının araştırılması ve alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

İlk imza: Çiçek Otlu İstanbul · DEM Parti ve 20 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Marmara Bölgesinde bulunan ceza infaz kurumlarında kalan tutukluların, Anayasa, yasalar ve uluslararası sözleşmeler ile düzenlenen haklarının verilmesi, yaşadıkları hak ihlallerinin tespit edilmesi ve hak ihlallerine etkin çözümlerin üretilmesinin sağlanması, işkence, kötü muamele ve tecrittin önlenmesi amacıyla Anayasanın 98. İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis araştırmasına açılmasını arz ederim.

GEREKÇE

Adalet Bakanlığı'nın verilerine göre, Il Ocak 2023 itibariyle Türkiye'de; 279 kapalı, 89 açık, 10 kadın kapalı, 8 kadın açık, 9 çocuk kapalı, 4 çocuk eğitim evi olmak üzere toplam 399 ceza infaz kurumunda Ocak 2023 sonu itibariyle 341 bin 497 kişi kalmaktadır. Türkiye genelinde bu kurumların toplam kapasitesi 289 bin 974 kişi olmasına karşın kapasitesinin üzerinde mahpusun bulunduğu ceza infaz kurumlarında yaşanan hak ihlalleri, kötü muamele ve hapishane yönetimlerinin hukuksuz uygulamaları giderek artmaktadır. Hak ihlalleri; tutuklukar, aileleri, demokratik kitle örgütleri tarafından sıklıkla gündeme getirilmesine karşın, hak ihlallerinin, kötü muamelenin ve işkencenin önlenmesine ilişkin hiçbir somut adım atılmamaktadır. Anayasa, yasalar, Mahpuslara Muameleye Dair Birleşmiş Milletler Asgari Standart Kuralları, işkenceye ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı veya Aşağılayıcı Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme'nin İhtiyari Protokolü gibi uluslararası sözleşmeler; kimseye işkence ve kötü muamele yapılamayacağı, insan onuruna yakışmayan, onur kırıcı, aşağılayıcı bir ceza veya muameleye tabi tutulamayacağı, bedensel ve ruhsal yönden acı vermeye ve aşağılamaya yönelik davranışlarda bulunulmayacağı ilkesini güvence altına almış ve bu sorunlara kalıcı çözümler üretilmesini devletin sorumluluğuna vermiştir.

Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt

İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi; Marmara Bölgesinde bulunan ceza infaz kurumlarından kendilerine yapılan hak ihlalleri başvurularına ilişkin 3 aylık "Marmara Bölgesi Hapishaneleri Hak İhlalleri Raporunu" açıklamıştır. Raporda; son üç ayda, yaşam hakkına yönelik saldırılar, işkence, darp, kötü muamele, onur kırıcı davranış, sağlık hakkı ihlali, haksız tutukluluk, infaz yakılması, adil yargılanmama, adalete erişim hakkı ihlali, iletişim hakkı ihlalleri / tecrit yeterli ve sağlıklı beslenme ve temiz suya erişim hakkı ihlali, öz bakım ihtiyaçlarının karşılanmaması olmak üzere çeşitli ihlaller yaşandığı tespit edilmiştir. Ayrıca, ceza infaz kurumlarındaki aşırı doluluk ve buna bağlı sorunların, ayrımcı yaklaşımların, uygulamaların artarak devam ettiğine dikkat çekilmiş, annesiyle kalan çocuklar, yabancı, kadın, LGBTİ* bireyler, çocuk, yaşlı, engelli, hasta tutuklular gibi hassas grupların hak ihlallerine karşı korunamadığı vurgulanmıştır.

Tutukluların tedaviye erişememesinden kaynaklı ölümlerin arttığına, sağlık ve tedavi hakkına yönelik ihlallerin olduğuna, hastaneye sevk taleplerinin kabul edilmediğine, ya da geciktirilerek yapıldığına, CİK revirlerinde hekim ya da uzman hekim bulunmadığına, mahpusların kelepçeli muayeneye zorlandığına, muayene odasında asker bulunduğuna, ilaçların düzenli olarak verilmediğine, mahpusa ve ailesine sağlığı ve tedavisine ilişkin bilgi verilmediğine, hastanelerin mahpus koğuşlarının olumsuz koşulları olduğuna ve diş tedavilerinin yapılmadığına, acil durumlarda bile mahpusların ambulans yerine ring aracıyla hastaneye götürüldüğüne, hastaneye sevklerde mahpuslara yönelik kışkırtıcı, onur kırıcı davranışlarda bulunulduğuna, çıplak aramaya zorlandıklarına dikkat çekilmiştir. İHD"nin, ceza infaz kurumlarındaki ağır hasta ve hasta tutuklu verilerine göre 2023 yılı içerisinde Türkiye hapishanelerinde 651'ü ağır 1.517 hasta tutu bulunmaktadır. Türkiye genelinde olduğu gibi Marmara Bölgesinde buluna ceza infaz kurumlarında da ağır hasta tutuklular bakımından Adli Tıp Kurumu'nun olumsuz raporları yaşam haklarını ihlal etmektedir. Diyet beslenme talepleri karşılanmamaktadır.

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'da yapılan değişiklik kapsamında infazını tamamlayan tutukluların bazıları, "iyi halli olmadığı" gerekçesiyle tahliye edilmemesi Anayasada tanımlanan hukuk devleti olmanın ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir. 20-21 Mart 2023 tarihinde Kandıra F Tipi I No'lu Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu'nda şizofreni hastası olduğu iddia edilen kadın tutuklu, ağır koşullar nedeniyle yaşamına son vermiştir. İdarenin yaşanan olaydaki rolü ve ihmallerinin araştırılması gerekmektedir. Tutuklular söz konusu hak ihlalleri için belirli dönemlerde açık grevlerine girmek zorunda kalmaktadır. Aynı davadan yargılanan tutukluların birbiri ile iletişimleri ve sosyalleşmeleri de hukuksuz bir şekilde engellenmektedir.

Marmara Bölgesinde bulunan ceza infaz kurumlarında kalan tutukluların, Anayasa, yasalar ve uluslararası sözleşmeler ile düzenlenen haklarının verilmesi, yaşadıkları hak ihlallerinin tespit edilmesi ve hak ihlallerine etkin çözümlerin üretilmesinin sağlanması, işkence, kötü muamele ve tecrittin önlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılması gerekmektedir. 1 diz 11 Tal 15 Ya 7 pl 19 Mun

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

21 İMZA
DEM Parti 21

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.