Hukuk eğitiminde yaşanan sorunların tespit edilerek bu sorunların çözülmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Ülkemizde 49'i devlet olmak üzere, toplam 92 fakültede hukuk eğitimi verilmektedir. Bu fakültelerin toplam öğrenci kontenjanı 16 binin üzerindedir. YÖK akademik verilerine göre 92 hukuk fakültesinin 16'sının dekanı hukuk mezunu değildir. 4 fakültede'ise akademik kadroda bir profesör dahi bulunmamaktadır. 12 fakültede ise akademik kadroda sadece bir profesör görev yapmaktadır. Öğrenci sayısında yaşanan artışa rağmen akademik personel sayısında artış olmaması hatta akademik kadroda profesör unvanı taşıyan öğretim görevlisi bulunmaması hukuk fakültelerinde verilen eğitimin niteliğini sorgulatmaktadır.

Öte yandan eğitim — istihdam planlaması kapsamında hakim, savcı, avukat, arabulucu, noter ihtiyacı ile orantılı olarak, hukuk fakültelerinin açılması yerine ihtiyaçtan fazla oranda açılması ve hukuk fakültelerinde kontenjanın ihtiyaçtan fazla belirlenmemesi niceliksel bir büyüklük sorununun yanı sıra gerek eğitimin içeriği, gerek mezunların bilgi düzeyinde niteliksel de sorunlar yaratmaktadır. Bu sorunların sonucu olarak ülkede yargı sisteminde de nitelik giderek düşmekte, suç örgütleri ile işbirliği yapan avukat, hakim ve savcılara dahi rastlanılabilmektedir.

Öte yandan ülkede yargılama süreçleri uzamakta, hakimlerin verdiği kararlar, savcıların verdiği mütalaalara güven de azalmaktadır. Nitekim OECD tarafından 2024 yılında yayınlanan "Yargıya Güven Endeksi" sıralamasında Türkiye 38 ülke arasında 36'ncı, 140 ülke arasında ise 116'ıncı sırada yer almaktadır.

Yine bu sorunlar nedeniyle yargılama süreleri ve süreçleri uzamakta, bu nedenle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapanların ve Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ihlal kararlarının büyük bir çoğunluğunda makul sürede yargılanma ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiği sonucuna varıldığı anlaşılmaktadır. Nitekim 30 Eylül 2024 tarihinde Anayasa Mahkemesi taraf) ndğruyay anan

"Bireysel Başvuru İstatistikleri" raporunda, toplam 76.247 ihlal kararının 9474" yüyâRiN 3443" üNü "Makul Sürede Yargılanma" ve 967,2'sinin yani 5487'sinin adil yargilanma hdkkeyer ihlaneğildiği kararıyla sonuçlandığı görülmektedir.

Anayasanın başlangıç kısmında her Türk vatandaşının bu Anayasadaki temel hak ve hürriyetlerden eşitlik ve sosyal adalet gereklerince yararlanarak milli kültür, medeniyet ve hukuk düzeni içinde onurlu bir hayat sürdürme ve maddi ve manevi varlığını bu yönde geliştirme hak ve yetkisine doğuştan sahip olduğu, 2.maddesinde Türkiye'nin bir hukuk devleti olduğu, 36.maddesinde adil yargılanma hakkı düzenlenmiştir.

Ancak gerek hukuk fakültelerinde giderek olumsuzlaşan eğitim koşulları, gerek bunun yargı ve hukuk sistemine yansımaları ülkemiz, hukuk devleti ilkesinin gereklerinden uzaklaştırdığı gibi, yargı süreçlerini de olumsuz etkilemekte ve bir hukuk devletinde olması gereken en temel unsurlardan biri olan yargıya güveni de zayıflatmaktadır. Bu nedenle hukuk eğitiminde yaşanan sorunların, bu sorunların yargı süreçlerin yansımasının ve bu sorunların çözümü amacıyla atılması gereken adımların belirlenmesi için Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104'üncü ve 105inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırma Komisyonu açılmasını arz ve teklif ederiz.

İNİZ Mv. a Nurhak Aldara, Koşa o al. Öner Çeke Çe 5 !